Çölyak ve Çölyak Hastaları İçin Üretilen Ekmeklerin Kalite Özellikleri
Öz
Çölyak hastalığı, gluten intöleransı olan bireylerde gluten tüketimi ile oluşan kronik bağırsak hastalığıdır.
Çölyak hastalarının tek tedavi yöntemi; hasta hayatından ömür boyu gluten ve gluten içeren tüm gıdaların
çıkarılmasıdır. Dolayısıyla bu hastaların buğday ve buğday ürünlerini tüketmesi yasaktır. Ekmek toplumumuzun
vazgeçilmez bir gıdası olarak değerlendirildiğinde bu hastalara yönelik glutensiz ekmek üretimi bir zorunluluk
olmaktadır. Buğday ununda bulunan gluten hamur oluşumunda ve ekmek üretiminde yapıdan sorumlu, ekmek
kalitesini belirleyen esas bileşendir. Buğday ekmeğinin hacimli, elastik özellikte, kendine has tat ve kokuya
sahip olmasının başlıca nedeni glutendir. Glutenin yerinin doldurulamaması; glutensiz ekmek üretiminin zor
olmasına sebep olmaktadır. Glutensiz ekmek üretiminde pirinç, mısır, soya fasulyesi, yerfıstığı, nohut gibi gluten
içermeyen tahıl ve baklagil unları veya nişastaları ile karabuğday, kinoa, amarant gibi tahıl benzeri ürünlerin unları
kullanılmaktadır. Bunların yanında hamur yapısının oluşturulması, ekmek kalitesinin arttırılması için enzimler,
gamlar, protein izolatları, asitler, yapı sağlayıcılar formüle dahil edilebilmektedir. Halen çölyak hastaları için ekmek
üretiminde belirlenen sabit bir formülasyon bulunmamaktadır. Üretilen ekmeklerde gözlemlenen hacim azlığı,
tekstür sertliği, lezzet kaybı, besin içeriğindeki düşüklüğü ve hızlı bayatlama prosesi üzerinde çalışmalar devam
etmektedir. Bu çalışmada; çeşitli araştırıcılar tarafından glutensiz ekmek kalitesini arttırmaya yönelik yapılan
çalışmalar derlenmiştir. Böylece bu konuda daha ileri araştırma yapmak isteyenlere ışık tutulmaya çalışılmıştır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Aguilar, N, Albanell, E, Minarro, B, Marta, C, 2015. Chickpea and tiger nut flours as alternatives to emulsifier and shortening in gluten-free bread. Food Science and Technology, 62: 225-232.
- Anonim, 2014. Gıda ve kontrol genel müdürlüğü 2014.http://mevzuat.basbakanlik.gov.tr/Metin.Aspx?MevzuatKod=9.5.15749&MevzuatIliski=0&sourceXmlSearch=gluten. Erişim Tarihi: 10.02.2015.
- Axel, C, Röcker, B, Brosnan, B, Zannini, E, Furey, A, Coffey, A, Arendt, E, 2015. Application of Lactobacillus amylovorus DSM19280 in gluten-free sourdough bread to improve the microbial shelf life. Food Microbiology, 47: 36-44.
- Costantini, L, Lucsic, L, Molinari, R, Kreft, I, Bonofaccia, G, Manzi, L, Merendino, N, 2014. Development of gluten-free bread using tartary buckwheat and chia flour rich in flavonoids and omega-3 fatty acids as ıngredients. Food Chemistry, 165: 232–240.
- Demirkesen, I, Mert, B, Sumnu, G, Şahin, S, 2010. Rheological properties of gluten free bread formulation. Journal of Food Engineering, 96: 295-303.
- Dizlek, H., 2012. Gluten proteinlerinin hamur ve ekmek nitelikleri üzerine etkileri. Dünya Gıda Dergisi, 18: 80-86.
- Dizlek, H, 2011. Gluten oluşumu ve bunu sınırlayan engelleyen etmenler. Gıda Teknolojileri Elektronik Dergisi, 6: 14-22.
- Dizlek, H, Gül, H, 2007. L-Askorbik asit ve ekmekçilikteki işlevleri. Süleyman Demirel Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 2: 26-34.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
Derleme
Yayımlanma Tarihi
3 Mart 2017
Gönderilme Tarihi
27 Ocak 2016
Kabul Tarihi
26 Ağustos 2016
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2017 Cilt: 7 Sayı: 1