Türkiye’de Kentleşmenin Enerji Tüketimi ve Karbon Salınımı Üzerine Etkisi

Öz

Türkiye’nin ekonomik gelişimi açısından kentleşme, elektrik tüketimi ve doğal çevre üzerinde önemli bir baskı oluşturmaktadır. Ekonomik büyüme ile paralel olarak meydana gelen bu baskının etkilerini azaltmak için bir yandan enerjide dışa bağımlılığı azaltmak bir yandan da çevre kirliliğine neden olan karbon salınımı miktarını düşürmek gerekir. Bu nedenle, Türkiye’nin ekonomik büyümesini sağlıklı bir şekilde devam ettirebilmesi için kentleşme, enerji tüketimi ve karbon salınım miktarı arasındaki ilişkinin daha iyi anlaşılması gerekmektedir. Ekonomik büyüme ve kentleşme ile artan enerji ihtiyacının ekonomik ve çevresel etkilerini mümkün olduğunca az miktarlara indirmek için planlanması gereken hedef şüphesiz yenilenebilir enerji kaynaklarını verimli bir şekilde kullanmak olmalıdır. Bu çalışmada amaç, Türkiye’de kentleşme, elektrik tüketimi ve karbon salınım miktarı arasındaki ilişkiyi zaman serisi analizi ile incelemektedir. Bu inceleme yapılırken kentleşmenin kaçınılmaz sonucu olan karbon emisyon miktarının artışı, nüfus artışı ve elektrik talebindeki artış yıllara göre ve sektörel bazda grafiksel olarak kıyaslanmıştır. Grafiklerden elde edilen sonuçlar tartışılarak Türkiye’de 1990-2017 yılları arasında kentleşme ile elektrik enerjisi talebinin nasıl değiştiği ve daha ağırlıklı hangi sektörlerin bahsi geçen artışa neden olduğu grafiklerden elde edilen sonuçlar neticesinde yorumlanmıştır. Grafiklerden elde edilen sonuçlar göstermektedir ki son 27 yılda Türkiye’de Karbon emisyon miktarı, Nüfus ve Elektrik talebi birbirleriyle paralel olarak artmamaktadır. Özellikle elektrik talebi ve karbon emisyon miktarının artışında bu paralelliğin görülmemesinin sebebi Türkiye’nin son zamanlarda yenilenebilir enerji kaynaklarına verdiği önem neticesindedir.

Anahtar Kelimeler

• Kentleşme,Ekonomik büyüme,Enerji tüketimi

The Impact of Urbanization On Energy Consumption and Carbon Emissions in Turkey

Öz

Turkey's economic development in terms of urbanization, consumption of electricity is a significant pressure on the natural environment. In order to reduce the effects of this pressure in parallel with economic growth, it is necessary to reduce the dependence on foreign sources in energy while reducing the amount of carbon emissions that cause environmental pollution. Therefore, Turkey's economic growth of urbanization in order to continue in a healthy way, the relationship between the amount of energy consumption and carbon emissions need to be better understood. The target to reduce the economic and environmental impacts of economic growth and urbanization with increasing energy needs to the minimum should be to use renewable energy sources efficiently. The aim of this study urbanization in Turkey, the relationship between electricity consumption and carbon emissions is to examine the amount of time series analysis. The increase in the amount of carbon emission, the increase in population and the increase in electricity demand in comparison with years and sectoral basis were compared. discussing the results obtained from the graph are interpreted in how it has changed that and more weight which results results obtained from the graphic industry where the bet is causing the increase of electricity demand with urbanization between 1990-2017 years in Turkey. Graphic shows the results obtained from the last 27 years the amount of carbon emissions in Turkey, the population and electricity demand is increasing in parallel with each other. Especially the rise in demand for electricity and carbon emissions, but not appear as a result of this parallel Turkey's recent emphasis on renewable energy sources.

Anahtar Kelimeler

• Urbanization,Economic growth,Energy consumption

Kaynakça

1. Adams, F.G., Shachmurove, Y., 2008. Modeling and forecasting energy consumption in China: implications for Chinese energy demand and imports in 2020. Energy Economics 30 (3), 1263–1278.
2. Altunbas Y., Kapusuzoglu A., (2011). The Causality Between Energy Consumption and Economic Growth in United Kingdom, Economic Research, 24,2, 60-67.
3. Bartleet M., Gounder R., (2010). Energy consumption and economic growth in New Zealand: Results of trivariate and multivariate models, Energy Policy, 38, 7, 3508-3517.
4. Belloumi M., (2009). Energy consumption and GDP in Tunisia: Cointegration and causality analysis, Energy Policy, 37, 7, 2745-2753.
5. Chen Y., Liu X., (2011). Estimating the relationship between urban forms and energy consumption: A case study in the Pearl River Delta, 2005–2008, Landscape and Urban Planning, 102, 1, 33-42.
6. Chontanawata J., Hunta L.C., Pierseb R., (2008). Causality Between Energy Consumption and Economic Growth in OECD and Non-OECD Countries: A Panel Data Approach, International Association for Energy Economics,
7. Işık E., Tuğan V.,(2017) Tunceli, Hakkâri ve Kars İllerinin Optimum Isı Yalıtım Kalınlığının Hesaplanması, Int. J. Pure Appl. Sci., 3, 2, 50-57.
8. Kaygusuz K., (2002). Environmental impacts of energy utilisation and renewable energy policies in Turkey, Energy Policy, 30, 8, 689-698.

9. Liu, Y.B., 2009a. Exploring the relationship between urbanization and energy consumption in China using ARDL (autoregressive distributed lag) and FDM (factor decomposition model). Energy 34, 1846–1854.
10. Ogulata R.T., Ogulata S.N., (2002). Solae energy potential in Turkey, Energy sources, 24, 12, 1055-1064.
11. Ozturk I., Acaravci A., (2010). CO2 emissions, energy consumption and economic growth in Turkey, Renewable and Sustainable Energy Reviews, 14, 9, 3220-3225.
12. Yao M., Feng X., (2011). The development of low- carbon vehicles in China, Energy Policy, 39, 9, 5457-5464.
13. Yao, Y.L., 2011. Energy Consumption and Space Density in Urban Area. 2010 International Conference on Energy, Environment and Development (Iceed2010) 5, 895–899.
14. Zhou, W., Zhu, B., Chen, D., Griffy-Brown, C., Ma, Y., Fei, W., 2012. Energy consumption patterns in the process of China's urbanization. Population and Environment 33 (2–3), 202–220.
15. Wang Q., (2014). Effects of urbanisation on energy consumption in China, Energy Policy, 65, 332-339.
16. Wolde-Rafuel Y., (2009). Energy consumption and economic growth: The experience of African countries revisited, Energy Economics, 31, 2, 217-224.
17. https://www.iklimhaber.org/turkiye-sera-gazi-emisyon-istatistiklerine-yakin-bakis/(Erişim Tarihi:01.04.2019)
18. www.tuik.gov.tr (Erişim Tarihi:01.04.2019)