Bazı Meyve Ağaçlarının Diri ve Öz Odunlarının Çürüklük Mantarlarına Karşı Anti-fungal Dayanımlarının Belirlenmesi

Öz

Bu çalışmada hırnık (Diospyros lotus L.), yenidünya (Eriobotrya japonica Lindl.) ve zeytin (Olea europaea L.) ağaçlarının diri ve öz odunlarının anti-fungal dayanım özellikleri belirlenmiştir. Anti-fungal test, EN 113 test standardında belirtildiği üzere esmer çürüklük mantarı Coniophora puteana ve beyaz çürüklük mantarı Trametes versicolor kullanılarak yapılmıştır. En yüksek ağırlık kaybı Coniophora puteana mantarı ile muamele edilen hırnık diri odunu örneklerinde gözlenmiştir (%12.04). Her iki mantar türü denemesinde de en dayanıksız tür hırnık olmuştur. C. puteana mantarına karşı en dayanıklı ağaç odunu yenidünya öz odunu, T. versicolor mantarına karşı ise zeytin diri odunu olarak tespit edilmiştir. Çalışma sonunda meyve ağacı odunlarının test edilen mantarlara karşı doğal dayanımları hakkında bilgiler edinilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Anti-fungal,Diospyros lotus,Eriobotrya japonica,Olea europaea,öz odun

Determination of Anti-fungal Resistance of Sapwood and Heartwood of Some Fruit Wood Species Against Rot Fungi

Öz

In this study, the anti-fungal resistance properties of sapwood and heartwood of Diospyros lotus L., Eriobotrya japonica Lindl. and Olea europaea L. wood were determined. As described in the EN 113 test standard, the anti-fungal test was carried out using and brown rot fungus; Coniophora puteana and white rot fungus; Trametes versicolor. The highest weight loss was observed in the sapwood samples of Diospyros lotus treated with Coniophora puteana fungus (12.04%). In both types of fungus species, the most unresistance wood species was Diospyros lotus. The most resistant tree wood against C. puteana fungus was determined as Eriobotrya japonica heartwood and T. versicolor fungus as Olea .europaea sapwood. At the end of the study, the knowledge about the natural resistance of the fruit wood against the tested mushrooms has been obtained.

Anahtar Kelimeler

• Anti-fungal,Diospyros lotus,Eriobotrya japonica,Olea europaea,heartwood

Kaynakça

1. Anonim, 2019. Türkiye İstatistik Kurumu, İstatistiksel Tablolar ve Dinamik Sorgulama. Erişim: http://www.tuik.gov.tr/PreTablo.do?alt_id=1001
2. Ateş S, Gür M, Akça M, Özkan OE, 2014. Zeytin (Olea europaea var. sylvestris) ve Ardıç (Juniperus foetidissima) Odunlarının Fenolik Bileşenlerinin ve Mantara Karşı Olan Etkisinin Tespiti. III. Uluslararası Odun Dışı Orman Ürünleri Sempozyumu, 8-10 Mayıs, Kahramanmaraş.
3. Bozkurt AY, Göker Y, Erdin N, 1993. Emprenye Tekniği. İstanbul Üniversitesi Orman Fakültesi Yayınları, İ.Ü. Yayın No:3779, O.F. Yayın No:425, İstanbul.
4. Bozkurt AY, Göker Y, 1996. Fiziksel ve Mekanik Ağaç Teknolojisi. İ.Ü. Basımevi, İstanbul, Türkiye.
5. Budakçı M, Karal İ, 2017. Ağaç Malzemede Renk Açma İşleminin Antifungal Etkisi. İleri Teknoloji Bilimleri Dergisi, 6 (3): 369-382.
6. Çetin NS, Birinci E, Özmen N, 2010. Doğu ladini (Picea orientalis) ve Sarıçam (Pinus sylvestris) Öz ve Diri Odunlarının Kahverengi (Coniophora puteana) ve Beyaz (Trametes versicolor) Çürüklük Mantarlarına Karşı Dayanımının Araştırılması. III. Ulusal Karadeniz Ormancılık Kongresi, 20-22 Mayıs, Artvin.
7. Dorado J, Van Beek TA, Claassen FW, Sierra-Alvarez R, 2001. Degradation of lipophilic wood extractive constituents in Pinus sylvestris by the white-rot fungi Bjerkandera sp. and Trametes versicolor. Wood Science and Technology, 35, 117-125.
8. Durmuş E, Yiğit A, 2003. Türkiye’nin meyve üretim yöreleri. Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 13 (2): 23-54.

9. European Committee for Standardization EN 113, 2006. Wood preservatives. Test method for determining the protective effectiveness against wood destroying basidiomycetes - Determination of the toxic values. European Committee for Standardization, Brussels, Belgium.
10. Günal N, 2013. Türkiye’de iklimin doğal bitki örtüsü üzerindeki etkileri. Acta Turcıca Çevrimiçi Tematik Türkoloji Dergisi, Online Thematic Journal of Turkic Studies, 1: 1-22.
11. Güner A, Aslan S, Ekim T, Vural M, Babaç MT, 2012. Türkiye Bitkileri Listesi (Damarlı Bitkiler), İstanbul, Türkiye: Nezahat Gökyiğit Botanik Bahçesi ve Flora Araştırmaları Derneği Yayını.
12. Koca G, As N, Arıoğlu N, 2014. Ahşap Dış Cephe Kaplama Elemanları. 7. Ulusal Çatı & Cephe Sempozyumu, 3-4 Nisan, İstanbul.
13. Merev N, 2003. Odun Anatomisi ve Odun Tanıtımı. Karadeniz Teknik Üniversitesi Matbaası, Trabzon, Türkiye.
14. Mamıkoğlu NG, 2017. Türkiye’nin Ağaçları ve Çalıları. 7. Basım, Kırmızı Kedi Yayınevi, İstanbul, Türkiye.
15. Mohammed FS, Sevindik M, Bal C, Akgül H, Selamoglu Z, 2019. Biologıcal Activities of Adiantum capillus-veneris Collected from Duhok Provınce (Iraq). Communications Faculty of Sciences University of Ankara Series C Biology, 28(2): 128-142.
16. Panshin AJ, de Zeeuw C, 1970. Textbook of Wood Technology. Third Edition, Volume 1, McGraw-Hill Book Company.
17. Schultz TP, Harms WB, Fisher TH, McMurtrey KD, Minn J, Nicholas DD, 1995. Durability of angiosperm heartwood: the importance of extractives. Holzforschung-International Journal of the Biology, Chemistry, Physics and Technology of Wood, 49 (1): 29-34.
18. Sevindik M, Akgul H, Pehlivan M, Selamoglu Z, 2017. Determination of therapeutic potential of Mentha longifolia ssp. longifolia. Fresen Environ Bull, 26(7): 4757-4763.
19. Suttie E, Thompson JHR, 2001. Opportunites for UK Grown Timber: Wood Modification State of the Art Review. DTI Contruction Industry Directorate Forestry Commission, Project Report Number 203-343.
20. Taylor AM, Gartner BL, Morrell JJ, 2002. Heartwood formation and natural durability-a review. Wood and Fiber Science, 34 (4): 587-611.
21. Tomak ED, Yıldız ÜC, 2010. Odunun Kimyasal Modifikasyonu. III. Ulusal Karadeniz Ormancılık Kongresi, 20-22 Mayıs 2010, Artvin.
22. Tomak ED, Gonultas O, 2018. The wood preservative potentials of valonia, chestnut, tara and sulphited oak tannins. Journal of Wood Chemistry and Technology, 38 (3): 183-197.
23. Topaloğlu E, Öztürk M, Ustaömer D, Serdar B, 2019. Doğu Karadeniz Bölgesi’ndeki bazı meyve ağaçlarının odun anatomisi özellikleri ve kâğıt üretimi açısından değerlendirilmesi. Ormancılık Araştırma Dergisi, 6 (2): 142-151.
24. Townsend P, Wagner C, 2002. Timber as a Building Material-An environmental comparison against synthetic building materials. National Association of Forest Industries Ltd., https://www.paradise-timbers.com.au/pdf/timberlca.pdf.
25. Yalınkılıç MK, 1992. Odun Zararlıları Ders Notu. KTÜ, Orman Fakültesi, Trabzon, ss. 258.