Kenevirde Görülen Hastalıklara Genel Bir Bakış
Öz
Cannabis sativa türünün bir varyetesi olan endüstriyel kenevir (Cannabis sativa ssp. vulgaris L.), kültürü yapılan önemli bir endüstri bitkisidir. Endüstriyel kenevir insanlık tarihinin en eski bitkisel ham madde kaynaklarından birisi olarak bilinmektedir. Kenevir çevre koşullarına, hastalık ve zararlılara karşı oldukça hassastır. Olumsuz çevre koşullarında bitkiler hastalıklara daha yatkın hale gelmektedir. Kenevir bitkilerinde meydana gelen hastalıklar biyotik (bakteri, fungus, virüs, viroid, fitoplasma) ve abiyotik (besin elementi noksanlıkları) faktörlerden kaynaklanmaktadır. Cannabis türlerinde yüzden fazla mikroorganizma hastalık oluşturabilmektedir. Hastalıkların yaygınlığı iklim şartlarına ve bölgeye göre değişkenlik gösterebilmektedir. Kenevirde görülebilen önemli fungal hastalıkları arasında; kurşuni küf, beyaz çürüklük, çökerten, çeşitli yaprak leke hastalıkları yanıklık ve kök çürüklükleri yer almaktadır. Bakteriyel yanıklık, solgunluk, kök uru, Xanthomonas yaprak leke ve striatura ulcerosa kenevirde önemli bakteriyel hastalıklar arasında yer almaktadır. Kenevir çizgi, kenevir mozayik, yonca mozayik, hıyar mozayik ve arabis mozayik virüslerinin kenevir çeşitlerinde hastalıklara neden olduğu rapor edilmiştir. Bu makalede, kenevir bitkilerini olumsuz etkileyen önemli hastalıklar, belirtileri, bulaşma ve yayılma yolları ve mücadele yöntemleri kısaca özetlenmiştir.
Anahtar Kelimeler
Teşekkür
Kaynakça
- Agrios GN, 1997. Plant Pathology, 4th Edition: Academic Press, San Diego, pp. 200-216.
- Al-Saleh MA, Amer MA, 2013. Biological and molecular variability of Alfalfa mosaic virus affecting alfalfa crop in Riyadh Region. Plant Pathology Journal, 29: 410-417.
- Andre CM, Hausman JF, Guerriero G, 2016. Cannabis sativa. The plant of the thousand and one molecules. Frontiers in Plant Science, 7: 1-17.
- Aytac S, Ayan AK, Arslanoglu SF, 2017. Endüstriyel tip kenevir (Cannabis sativa L) yetiştiriciliği. Karadeniz’in Lif Bitkileri Çalıştayı, 5-6 Mayıs 2017, Samsun.
- Aytac S, 2018. An environmentally friendly plant in terms of oxygen supply: Hemp. ICOEST 4th International Conference on Environmental Science and Technology, September 19-23, Ukraine, pp: 31-34.
- Aytaç S, Gizlenci Ş, Arslanoğlu F, Ayan AK, Efendioğluçelik A, Aksoy D, Paslı R, 2019. Türkiye kenevir genotiplerinin THC ve CBD içerikleri. Uluslararası 19 Mayıs Bilimsel Yaklaşım Kongresi, 27-29 Aralık 2019, Samsun.
- Bakro F, Wielgusz K, Bunalski M, Jedryczka M, 2018. An overview of pathogen and insect threats to fibre and oilseed hemp (Cannabis sativa L.) and methods for their biocontrol. Integrated Control in Oilseed Crops IOBC-WPRS Bulletin, 136: 9-20.
- Blattny C, Osvald CV, Novak J, 1950. Virosy a z viros podezrele zjevy u konopi. Ochrana Rostlin, 23: 5-9.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Ziraat, Veterinerlik ve Gıda Bilimleri
Bölüm
Derleme
Yazarlar
Yayımlanma Tarihi
1 Haziran 2020
Gönderilme Tarihi
5 Ocak 2020
Kabul Tarihi
8 Mart 2020
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2020 Cilt: 10 Sayı: 2