Araştırma Makalesi

Uçucu Yağ ve Arbusküler Mikorhizal Fungus’un Domates Kök ve Kök Boğazı Çürüklüğü (Fusarium oxysporum f. sp. radicis lycopersici Jarvis & Shoemaker) Hastalığına Etkileri

Cilt: 11 Sayı: 2 1 Haziran 2021
PDF İndir
EN TR

Uçucu Yağ ve Arbusküler Mikorhizal Fungus’un Domates Kök ve Kök Boğazı Çürüklüğü (Fusarium oxysporum f. sp. radicis lycopersici Jarvis & Shoemaker) Hastalığına Etkileri

Öz

Bu çalışmada, bazı Arbusküler Mikorhizal Fungus (AMF) türleri (Rhizophagus intraradices (Ri) ve Funneliformis mosseae (Fm)) ile bazı uçucu yağların (kekik, nane ve adaçayı), domatesteki önemli hastalıklar arasında yer alan Fusarium oxysporum f. sp. radicis- lycopersici (Jarvis & Shoemaker) (FORL)‘nin yol açtığı kök ve kök boğazı çürüklüğü hastalığı üzerine etkileri incelenmiştir. Çalışmanın birinci aşamasında, in-vitro koşularda üç farklı uçucu yağ ile bunların beş farklı dozu (25, 50, 75, 100 ve 150 μl L-1), FORL’ye karşı denenmiştir. Çalışma sonucunda patojenin miseliyal koloni gelişiminin sadece kekikten elde edilen uçucu yağın (KUY) tüm dozlarının %50.8-80.8 oranında engellediği; en iyi dozun ise 150 μl L-1 doz olduğu saptanmıştır. Çalışmanın ikinci aşamasında in-vivo koşullarında yetiştirilen domates bitkilerine, AMF türleri ile 150 μl L-1 dozundaki KUY uygulanmıştır. Uygulama gruplarının bitki gelişimine önemli bir etkileri olmamakla beraber, AMF kolonizasyon yoğunluklarına ve mikorizal bağımlılık kriterlerine göre en iyi uyumun Ri ile olduğu saptanmıştır. Çalışmanın üçüncü aşamasında Ri ile KUY’un 150 μl L-1 doz uygulamasının, domates bitkisinde FORL’ye olan etkileri araştırılmıştır. Tüm uygulamalar kontrol grubuna göre hastalığı %28-55 oranlarında baskılarken, Ri+KUY+FORL kombinasyonun patojene karşı en etkili grup olduğu, uygulama gruplarının bitkinin morfolojik gelişimine önemli katkı sağlamadığı gözlenmiştir. AMF kök kolonizasyon yoğunluğu açısından en yüksek değerler Ri ve Ri+KUY+FORL uygulama gruplarında sırasıyla, %43.89 ile %37.77 oranlarında olurken, AMF spor yoğunluklarında istatistiki olarak önemli fark oluşmamıştır. Mikorizal bağımlılık ise sadece Ri+KUY uygulamasında tespit edilmiştir. Sonuç olarak, bu çalışmada kullanılan Ri ile KUY uygulamalarının patojeni engellemede önemli bir potansiyele sahip olduğu, ancak bitki gelişimine önemli katkı sağlamadığı belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

Bu çalışma Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Başkanlığı tarafından desteklenmiştir.

Proje Numarası

FLY-2017-5881

Kaynakça

  1. Akköprü A, Demir S, 2005. Biological Control of Fusarium Wilt in Tomato Caused by Fusarium oxysporum f. sp. lycopersici by AMF Glomus intraradices and Some Rhizobacteria. Journal of Phytopathology 153 (9): 544-550.
  2. Arminante F, De Falco E, De Feo V, De Martino L, Mancini E, Quaranta E, 2006. Allelopathic activity of essential oils from Mediterranean Labiatae. Proceedings of the I International Symposium on the Labiatae: Advances in Production, Biotechnology and Utilisation 723, February, pp. 347-356.
  3. Aslanpay B, Demir S, 2015. Arbusküler Mikorhizal Fungus (AMF) ve Hümik Asitin Biber (Capsicum annuum L.) Bitkisinin Gelişimi ve Phytophthora capsici Leonian’ın Neden Olduğu Kök Boğazı Çürüklüğü Hastalığına Etkileri. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Tarım Bilimleri Dergisi 25 (1): 48-57.
  4. Attitalla IH, Fatehi J, Levenfors J, Brishammar S, 2004. A Rapid Molecular Method for Differentiating Two Special Forms (lycopersici and radicis-lycopersici) of Fusarium oxysporum. Mycological research 108 (7): 787-94.
  5. Aydın MH, 2015. Bitki Fungal Hastalıklarıyla Biyolojik Savaşta Trichoderma’lar. Türkiye Tarımsal Araştırmalar Dergisi 2 (2): 135-148.
  6. Aydın MH. 2019. Nohut (Cicer arietinum L.)’ta Solgunluğa Neden Olan Fusarium oxysporum’un Biyolojik Mücadelesi. Türkiye Tarımsal Araştırmalar Dergisi 6 (1): 65-72.
  7. Azcón-Aguilar C, Barea J, 1997. Arbuscular Mycorrhizas and Biological Control of Soil-Borne Plant Pathogens–An Overview of The Mechanisms Involved. Mycorrhiza 6 (6): 457-64.
  8. Baytop T, 1999. Türkiye’de Bitkilerle Tedavi. Nobel Tıp Kitapevleri Yayını, 2. Baskı, 480s, İstanbul-Türkiye.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Ziraat, Veterinerlik ve Gıda Bilimleri

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

1 Haziran 2021

Gönderilme Tarihi

3 Eylül 2020

Kabul Tarihi

4 Ocak 2021

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2021 Cilt: 11 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Bilici, S., Demir, S., & Boyno, G. (2021). Uçucu Yağ ve Arbusküler Mikorhizal Fungus’un Domates Kök ve Kök Boğazı Çürüklüğü (Fusarium oxysporum f. sp. radicis lycopersici Jarvis & Shoemaker) Hastalığına Etkileri. Journal of the Institute of Science and Technology, 11(2), 857-868. https://doi.org/10.21597/jist.790007
AMA
1.Bilici S, Demir S, Boyno G. Uçucu Yağ ve Arbusküler Mikorhizal Fungus’un Domates Kök ve Kök Boğazı Çürüklüğü (Fusarium oxysporum f. sp. radicis lycopersici Jarvis & Shoemaker) Hastalığına Etkileri. Iğdır Üniv. Fen Bil Enst. Der. 2021;11(2):857-868. doi:10.21597/jist.790007
Chicago
Bilici, Seda, Semra Demir, ve Gökhan Boyno. 2021. “Uçucu Yağ ve Arbusküler Mikorhizal Fungus’un Domates Kök ve Kök Boğazı Çürüklüğü (Fusarium oxysporum f. sp. radicis lycopersici Jarvis & Shoemaker) Hastalığına Etkileri”. Journal of the Institute of Science and Technology 11 (2): 857-68. https://doi.org/10.21597/jist.790007.
EndNote
Bilici S, Demir S, Boyno G (01 Haziran 2021) Uçucu Yağ ve Arbusküler Mikorhizal Fungus’un Domates Kök ve Kök Boğazı Çürüklüğü (Fusarium oxysporum f. sp. radicis lycopersici Jarvis & Shoemaker) Hastalığına Etkileri. Journal of the Institute of Science and Technology 11 2 857–868.
IEEE
[1]S. Bilici, S. Demir, ve G. Boyno, “Uçucu Yağ ve Arbusküler Mikorhizal Fungus’un Domates Kök ve Kök Boğazı Çürüklüğü (Fusarium oxysporum f. sp. radicis lycopersici Jarvis & Shoemaker) Hastalığına Etkileri”, Iğdır Üniv. Fen Bil Enst. Der., c. 11, sy 2, ss. 857–868, Haz. 2021, doi: 10.21597/jist.790007.
ISNAD
Bilici, Seda - Demir, Semra - Boyno, Gökhan. “Uçucu Yağ ve Arbusküler Mikorhizal Fungus’un Domates Kök ve Kök Boğazı Çürüklüğü (Fusarium oxysporum f. sp. radicis lycopersici Jarvis & Shoemaker) Hastalığına Etkileri”. Journal of the Institute of Science and Technology 11/2 (01 Haziran 2021): 857-868. https://doi.org/10.21597/jist.790007.
JAMA
1.Bilici S, Demir S, Boyno G. Uçucu Yağ ve Arbusküler Mikorhizal Fungus’un Domates Kök ve Kök Boğazı Çürüklüğü (Fusarium oxysporum f. sp. radicis lycopersici Jarvis & Shoemaker) Hastalığına Etkileri. Iğdır Üniv. Fen Bil Enst. Der. 2021;11:857–868.
MLA
Bilici, Seda, vd. “Uçucu Yağ ve Arbusküler Mikorhizal Fungus’un Domates Kök ve Kök Boğazı Çürüklüğü (Fusarium oxysporum f. sp. radicis lycopersici Jarvis & Shoemaker) Hastalığına Etkileri”. Journal of the Institute of Science and Technology, c. 11, sy 2, Haziran 2021, ss. 857-68, doi:10.21597/jist.790007.
Vancouver
1.Seda Bilici, Semra Demir, Gökhan Boyno. Uçucu Yağ ve Arbusküler Mikorhizal Fungus’un Domates Kök ve Kök Boğazı Çürüklüğü (Fusarium oxysporum f. sp. radicis lycopersici Jarvis & Shoemaker) Hastalığına Etkileri. Iğdır Üniv. Fen Bil Enst. Der. 01 Haziran 2021;11(2):857-68. doi:10.21597/jist.790007

Cited By