Derleme

Sirtuin1-3 Deasetilazlar: Biyolojik Fonksiyonları ve Kanserde Terapötik Potansiyelleri

Cilt: 12 Sayı: 2 1 Haziran 2022
PDF İndir
EN TR

Sirtuin1-3 Deasetilazlar: Biyolojik Fonksiyonları ve Kanserde Terapötik Potansiyelleri

Öz

Dünya üzerinde en ölümcül hastalıklar listesinde kalp-damar hastalıklarından sonra ikinci sırada yer alan kanser, genel olarak yaşla birlikte görülme sıklığı artan bir hastalık grubudur. Bununla birlikte, son yıllarda genç hastalarda da görülme sıklığının artması, araştırmacıları yeni ve alternatif tedavi arayışlarına yönlendirmektedir. Mayadaki Sir2 geninin memelilerdeki homologları olan sirtuin (SIRT) deasetilaz ailesi, tip 2 diyabet, obezite, kalp-damar hastalıkları, bazı sinir hastalıkları ve kanser gibi yaşlanmayla birlikte görülme sıklığı artan birçok hastalığın ortaya çıkmasıyla ilişkilendirilmesi, son yıllarda bu enzimlerin biyolojik rollerinin anlaşılmasına olan ilgiyi arttırmıştır. SIRT’ler DNA onarımı, apoptozis, metabolizma ve yaşlanma gibi hücresel olayların düzenlenmesindeki rolleri nedeniyle kanser tedavisinde yeni yaklaşımlar sunmaktadır. Nikotinamid adenin dinükleotide (NAD+) bağımlı Sınıf III histon deasetilazlar olarak da bilinen bu proteinlerin aktivitesini özel SIRT aktivatör ve inhibitörlerle değiştirilmesi mümkündür. Bu derlemede, SIRT proteinlerinin en çok çalışılan üç üyesi SIRT1, SIRT2 ve SIRT3’ün biyolojik rolleri, kanser ile olan ilişkileri ve SIRT’lerin aktivitelerini değiştiren yeni organik moleküllerin kanser tedavisindeki önemini araştıran güncel araştırma makaleleri derlenmiş ve Türkçe literatür eksikliğini gidermeye katkı sağlamayı amaçlanmıştır.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

TÜBİTAK

Proje Numarası

120C117

Teşekkür

Bu derlemenin sorumlu yazarı 2247-A TÜBİTAK Ulusal Öncü Araştırmacılar programı (proje #120C117) ile desteklenmektedir.

Kaynakça

  1. Alcain FJ, Villalba JM, 2009. Sirtuin activators. Expert Opinion on Therapeutic Patents, 19: 403-414.
  2. Alhazzazi TY, Kamarajan P, Joo N, Huang JY, Verdin E, D'Silva NJ, Kapila YL, 2011. Sirtuin-3 (SIRT3), a novel potential therapeutic target for oral cancer. Cancer, 117(8): 1670-1678.
  3. Allison SJ, Milner J, 2007. SIRT3 is pro-apoptotic and participates in distinct basal apoptotic pathways. Cell Cycle, 6: 2669-2677.
  4. Audrito V, Vaisitti T, Rossi D, Gottardi D, Arena G, Laurenti L, Deaglio S, 2011. Nicotinamide blocks proliferation and induces apoptosis of chronic lymphocytic leukemia cells through activation of the p53/miR-34a/SIRT1 tumor suppressor network. Cancer Research, 71(13): 4473-4483.
  5. Bedalov A, Gatbonton T, Irvine WP, Gottschling DE, Simon JA, 2001. Identification of a small molecule inhibitor of Sir2p. Proceedings of the National Academy of Sciences, 98: 15113-15118.
  6. Blanc S, Schoeller D, Kemnitz J, Weindruch R, Colman R, Newton W, Wink K, Baum S, Ramsey J, 2003. Energy expenditure of rhesus monkeys subjected to 11 years of dietary restriction. The Journal of Clinical Endocrinology & Metabolism, 88(1): 16-23.
  7. Brunet A, Sweeney LB, Sturgill JF, Chua KF, Greer PL, Lin Y, Tran H, Ross SE, Mostoslavsky R, Cohen HY, Hu LS, Cheng HL, Jedrychowski MP, Gygi SP, Sinclair DA, Alt FW, Greenberg ME, 2004. Stress-dependent regulation of FOXO transcription factors by the SIRT1 deacetylase. Science, 303: 2011-2015.
  8. Carafa V, Rotili D, Forgione M, Cuomo F, Serretiello E, Hailu GS, Jarho E, Lahtela-Kakkonen M, Mai A, Altucci L, 2016. Sirtuin functions and modulation: from chemistry to the clinic. Clinical Epigenetics, 8: 61.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Yapısal Biyoloji

Bölüm

Derleme

Yayımlanma Tarihi

1 Haziran 2022

Gönderilme Tarihi

28 Ağustos 2021

Kabul Tarihi

31 Ocak 2022

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2022 Cilt: 12 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Yıldırım, S., Demirel, R., İçen, M., & Özden, Ö. (2022). Sirtuin1-3 Deasetilazlar: Biyolojik Fonksiyonları ve Kanserde Terapötik Potansiyelleri. Journal of the Institute of Science and Technology, 12(2), 1055-1069. https://doi.org/10.21597/jist.987658
AMA
1.Yıldırım S, Demirel R, İçen M, Özden Ö. Sirtuin1-3 Deasetilazlar: Biyolojik Fonksiyonları ve Kanserde Terapötik Potansiyelleri. Iğdır Üniv. Fen Bil Enst. Der. 2022;12(2):1055-1069. doi:10.21597/jist.987658
Chicago
Yıldırım, Selma, Ramazan Demirel, Meryem İçen, ve Özkan Özden. 2022. “Sirtuin1-3 Deasetilazlar: Biyolojik Fonksiyonları ve Kanserde Terapötik Potansiyelleri”. Journal of the Institute of Science and Technology 12 (2): 1055-69. https://doi.org/10.21597/jist.987658.
EndNote
Yıldırım S, Demirel R, İçen M, Özden Ö (01 Haziran 2022) Sirtuin1-3 Deasetilazlar: Biyolojik Fonksiyonları ve Kanserde Terapötik Potansiyelleri. Journal of the Institute of Science and Technology 12 2 1055–1069.
IEEE
[1]S. Yıldırım, R. Demirel, M. İçen, ve Ö. Özden, “Sirtuin1-3 Deasetilazlar: Biyolojik Fonksiyonları ve Kanserde Terapötik Potansiyelleri”, Iğdır Üniv. Fen Bil Enst. Der., c. 12, sy 2, ss. 1055–1069, Haz. 2022, doi: 10.21597/jist.987658.
ISNAD
Yıldırım, Selma - Demirel, Ramazan - İçen, Meryem - Özden, Özkan. “Sirtuin1-3 Deasetilazlar: Biyolojik Fonksiyonları ve Kanserde Terapötik Potansiyelleri”. Journal of the Institute of Science and Technology 12/2 (01 Haziran 2022): 1055-1069. https://doi.org/10.21597/jist.987658.
JAMA
1.Yıldırım S, Demirel R, İçen M, Özden Ö. Sirtuin1-3 Deasetilazlar: Biyolojik Fonksiyonları ve Kanserde Terapötik Potansiyelleri. Iğdır Üniv. Fen Bil Enst. Der. 2022;12:1055–1069.
MLA
Yıldırım, Selma, vd. “Sirtuin1-3 Deasetilazlar: Biyolojik Fonksiyonları ve Kanserde Terapötik Potansiyelleri”. Journal of the Institute of Science and Technology, c. 12, sy 2, Haziran 2022, ss. 1055-69, doi:10.21597/jist.987658.
Vancouver
1.Selma Yıldırım, Ramazan Demirel, Meryem İçen, Özkan Özden. Sirtuin1-3 Deasetilazlar: Biyolojik Fonksiyonları ve Kanserde Terapötik Potansiyelleri. Iğdır Üniv. Fen Bil Enst. Der. 01 Haziran 2022;12(2):1055-69. doi:10.21597/jist.987658