-

Öz

The purpose of this research is to investigate the characteristics of female characters in the Turkish young adult literature through the analysis of these characters, and to reveal the image of women in young adult books. To this end, the data related to female characters’ general characteristics, thoughts and emotions, social positions, and socioeconomic status were collected through the analysis of young adult books. Because it was impossible to analyze all of the Turkish young adult books, the 35 young adult books, written in Turkish and best-selling in 2010, were selected as the sample of this research. The books were analyzed through categorical analysis which is a technique of content analysis. As a consequence, thoughts and emotions of female characters in young adult books is composed of young and middle-aged women. The young female is successful; she plans to complete a university degree, to get a job and to marry; she stands up to any challenges and makes an effort to reach her targets; she tries to know herself; she has problems with her boyfriend; she falls into depression from time to time and consults a professional when necessary; she reads and does sport. The middle-aged female character has some problems with her husband and gets divorced when she cannot deal with these problems; she tries to be an ideal mother for her children; she is smart, hardworking and powerful

Anahtar Kelimeler

• young adult literature, female character, content analysis

Türk Gençlik Edebiyatındaki Kadın Karakterlerin Duygu ve Düşüncelerini Oluşturan Özellikler

Öz

Bu araştırmanın amacı, Türk gençlik edebiyatı yapıtlarındaki kadın karakterlerin duygu ve düşüncelerinin oluşturan özellikleri belirlemektir. Bu genel amaca ulaşmak için Türk gençlik edebiyatı kitaplarında yer alan kadın karakterlerin, ilgi ve gereksinimlerine, ilişki durumlarına, benlik imgelerine, geleceğe yönelik tasarılarına, sorunlarına ve kişilik özelliklerine ilişkin veriler 2010 yılında Türkiye’de en çok satılan ve çeviri olmayan 35 gençlik kitabından toplanmıştır. Toplanan veriler içerik çözümlemesinin tekniği olan kategorisel çözümleme kullanılarak incelenmiştir. Sonuç olarak, gençlik kitaplarındaki kadın karakterin duygu ve düşüncelerine ait özellikler, genç ve orta yaştaki kadın karakter olarak iki ayrı grupta ele alınabilir. Genç kadın karakter, başarılı; geleceğe yönelik planı, üniversiteye gidip bir meslek sahibi olmak ve evlenmek olan; zorluklar karşısında yılmadan çalışıp, amacına doğru ilerleyen; kendini tanımaya çalışan; sevgilisiyle anlaşmazlıklar yaşayan; kimi zaman bunalıma giren, gerektiğinde uzman yardımı alan; kitap okuyan, spor yapan; üniversiteye gitmek istediği için bir kursa devam eden karakterdir. Orta yaştaki kadın kocasıyla bazı sorunlar yaşayan, sorunları çözemediğinde boşanan; ideal bir anne olmaya çalışan; kitap okuyan; çalışkan ve güçlü karakterdir.

Anahtar Kelimeler

• gençlik edebiyatı, kadın karakter, içerik çözümlemesi

Kaynakça

1. edilmiş karakterler kadar, gerçekçi karakterlere de gençlik edebiyatı yapıtlarında yer verilmelidir. Türk gençlik edebiyatında, son yıllarda yayımlanan kitap sayısında büyük artış
2. görülmektedir. Bu yapıtların yazınsal nitelikleri tartışmalıdır. Kadın karakterlerin duygu ve
3. düşüncelerini oluşturan özelliklerine ilişkin verilere bakıldığında iyi yapılandırılmış kadın
4. karakterlerin çok az olduğu ve Türk gençlik edebiyatında, henüz olgunluk yapıtlarının
5. ortaya çıkmadığı söylenebilir. İyi yapılandırılmamış kadın karakterler, gençlik edebiyatı
6. yapıtlarının niteliğini doğrudan etkilemektedir. İncelenen kitaplardaki kadın karakterlerin
7. fiziksel özellikleri bakımından ayrıntılı olarak betimlendiği görülmüştür. Ancak bu ayrıntılı
8. betimleme kişilik özelliklerinde görülememiştir. Yazarlar yapıtlarını oluştururken bu

9. durumu dikkate almalı ve kadın karakterleri yapılandırırken fiziksel özellikler kadar
10. karakterlerin duygu ve düşüncelerine de yer vermelilerdir.
11. Bucher, K., ve Hinton, K. (2010) Young Adult Literature Exploration, Evaluation, and Appreciation. Boston: Pearson.
12. Bushman, J. H. (1997, March) Young Adult Literature in the Classroom or Is It? English Journal, 3(86), 40-45.
13. Cart, M. (1996) From Romance to Realism 50 Years of Growth and Change in Young Adult Literature. New York: HarperCollins.
14. Cart, M. (2011) Young Adult Literature From Romance to Realism. United States of America: American Library Association.
15. Fox, M. (1993) Radical Reflections: Passionate opinions on teaching, learning, and living. San Diago: Harcourt Brace.
16. Latrobe, K. H., ve Drury, J. (2009) Critical Approaches to Young Adult Literature. New York: Neal-Schuman Publishers.
17. Miles, M. B. ve Huberman, A. M. (1994) Qualitative Data Analysis: An Expanded Sourcebook (2nd Ed.). Thousand Oaks: Sage Publications.
18. Nilsen, A. P., ve Donelson, K. L. (2009) Literature for Today's Young Adults. Boston: Pearson.
19. Sever, S. (2008) Çocuk ve Edebiyat. İzmir: TUDEM Yayınları.
20. Tomlinson, C. M., ve Lynch-Brown, C. (2010) Essentials of Young Adult Literature. Boston: Pearson.
21. Trupe, A. (2006) Thematic Guide to Young Adult Literature. Westport: Greenwood Press.
22. Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2000) Sosyal Bilimlerde Nitel Araştırma Yöntemleri. Ankara: Seçkin Yayınevi.
23. Younger, B. (2009) Learning Curves: Body Image Female Sexualityin Young Adult Literature, Maryland: Scarecrow Press.
24. Yörükoğlu, A. (2007) Gençlik Çağı. İstanbul: Özgür Yayınları.
25. Zivtçi, F. (2005) Türk ve Alman Çocuklarına Seslenen Kitaplardaki Yetişkin Kahramanların Karakter Çerçeveleri Açısından Değerlendirilmesi, yayımlanmamış yüksek lisans tezi. Ankara: Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü.
26. İncelenen Kaynaklar Dizini
27. Ak, S. (2013) Şarkını Denizlere Söyle. İstanbul: Can Sanat Yayınları.
28. Akarsu, H. T. (2008) Güzelçamlı’nın Kayıp Panteri. İstanbul: Can Sanat Yayınları.
29. Aydıngün, H. (2006) Dağın Ötesi-Toso. İstanbul: Uçanbalık Yayınları.
30. Baydar, O. (2010) Savaş Çağı Umut Çağı. İstanbul: Can Sanat Yayınları.
31. Bertan, İ. (2011) Kralın Elçisi. İstanbul: Günışığı Kitaplığı.
32. Dayıoğlu, G. (2003) Mo'nun Gizemi 1. İstanbul: Altın Kitaplar Yayınevi.
33. Erbulak, D. (2010) 14 Yaşında Bir Genç Kızım Ben. İstanbul: Doğan Egmont Yayıncılık.
34. Erdoğan, F. (2003) Aşkım Çobanyıldızı. İstanbul: Mavibulut Yayınları.
35. Eşber, H. (2011) Yalnızlık. İstanbul: Bu Yayınevi.
36. Geridönmez, S. (2013) Kolaysa Ağlama. İstanbul: Günışığı Kitaplığı.
37. Gümüşay, T. (2010) Altı Yıl Tam Pansiyon. İstanbul: Günışığı Kitaplığı.
38. İçözü, N. (2009) Dönemeç. İstanbul: Altın Kitaplar Yayınevi.
39. İzbudak Akıncı, F. (2008) Mutluluk Sokağı. İstanbul: Tudem.
40. İzgü, M. (2011) Bütün Sabahlarım Senin Olsun. İstanbul: Bilgi Yayınevi.
41. Karadoğan, O. E. (2010) Azim-Spatik Engelli Bir Gencin Mücadelesi. İstanbul: Can Sanat Yayınları.
42. Karayel, P. (2007) Ateşin Getirdiği Bengisu. İstanbul: Cinius Yayınları.
43. Köseoğlu, H. (2010) Uzak Yaz. İstanbul: Bu Yayınevi.
44. Kutsal, N. (2003) Tomris. İstanbul: Bu Yayınevi.
45. Maraşlı, S. (2006) Okulda Tuzak. İstanbul:
46. Oktuğ, Z. (2006) Efsaneden Gerçeğe Bir Gençlik Romanı. İstanbul: Sistem Yayıncılık.
47. Ongun, İ. (2007) Bir Genç Kızın Gizli Defteri. İstanbul: Epsilon Yayıncılık.
48. Özcan, P. (2008) Üstüme Kar Yağıyor. İstanbul: Günışığı Kitaplığı.
49. Özgül, G. (2000) Sevdalıydın. İstanbul: Altın Kitaplar Yayınevi.
50. Özmen, S. (2011) Akşamsefaları. İstanbul: Bu Yayınevi.
51. Peşken, F. (2013) Kızlar Yurdunda. İstanbul: Timaş Yayınları.
52. Sertbarut, M. (2000) Gerçekle Büyümek Düşlerle Yürümek. İstanbul: Bu Yayınevi.
53. Sevinçgül, Ö. (2013) Hayat Sevince Güzel. İstanbul: Carpe Diem Kitap Yayıncılık.
54. Seyda, M. (2013) Gururlu Peri. İstanbul: Bilge Kültür Sanat Yayıncılık.
55. Soysal, M. (2007) Eylül'de Aşklar. İstanbul: Günışığı Kitaplığı.
56. Şahin, O. (2012) Katuna'da Dokuz Ay. İstanbul: Günışığı Kitaplığı.
57. Şeker, H. (2012) Ayrı Dünyalar. İstanbul: Tudem
58. Tosyalı, F. (2010) Sevgiyle Yaşarken. İstanbul: Bu Yayınevi.
59. Ural, S. (2011) Şafakta Yanan Mumlar. İstanbul: Bilgi Yayınevi.
60. Yanık, E. (2008) Sınavcı. İstanbul: Bulut Yayınları.
61. Yavaşlı A. (2007) Tatil Günlüğü. İstanbul: Bulut Yayınları.