İngilizce öğrenen hazırlık sınıfı öğrencilerinin dil öğrenim sürecinde başarı veya başarısızlık algılarına yönelik nedensel yüklemeleri

Öz

Bu çalışmanın amacı, Türkiye‟de bir devlet üniversitesinin Yabancı Diller Yüksekokulunda okuyan hazırlık sınıfı öğrencilerinin (orta alt ve orta düzey) İngilizce öğrenim sürecindeki başarı veya başarısızlıklarını kendi algıları doğrultusunda ne tür nedensel yüklemelere bağladıklarını incelemektir. Bu amaçla, araştırmacılar tarafından geliştirilen “başarıya anlam yükleme” sormacası kullanılmış ve mülakatlar düzenlenmiştir. İlk olarak sormaca 223 katılımcıya uygulanmış, daha sonra da katılımcılardan 50 öğrenci ile kendilerini başarılı veya başarısız algılama nedenleri üzerine daha ayrıntılı bilgi edinebilmek için mülakatlar yapılmıştır. Sonuçlara göre, kendilerini başarılı olarak algılayan öğrencilerin, başarılarını en çok dışsal ve kontrol edilemez olan “başarılı bir öğretmenim var” nedensel yüklemesine atfettikleri ortaya çıkmıştır. Ancak, içsel ve değişmez olan “İngilizce öğrenmede kendime güveniyorum”, “İngilizce öğrenmeyi seviyorum” ve “İngilizceye ilgi duyuyorum” nedensel yüklemelerinin de öğrenciler tarafından, “başarılı bir öğretmenim var” nedensel yüklemesinden sonra en fazla atfedilmiş diğer nedensel yüklemeler olduğu anlaşılmıştır. Diğer taraftan, kendilerini başarısız algılayan öğrencilerin başarısızlıklarını en çok bağladıkları nedensel yüklemenin içsel ve kontrol edilebilir olan “yeteri kadar kelime bilgisine sahip değilim” olduğu bulunmuştur. Ayrıca, aynı öğrencilerin başarısızlıklarını dışsal ve kontrol edilemez olan “sınavlar zor”, “bir sene İngilizce öğrenmek için yeterli değil” ve “İngilizce temelim yok” nedensel yüklemelerine de önemli ölçüde bağladıkları tespit edilmiştir. Ek olarak, kendilerini başarılı algılayan öğrencilerin nedensel yüklemeleri ile cinsiyet etkeni arasında bazı yüklemeler açısından anlamlı bir fark tespit edilmiştir. Anlamlı bir fark tespit edilen nedensel yüklemeler incelendiğinde, kız öğrencilerin başarılarını erkek öğrencilere nazaran daha çok içsel, değişken ve kontrol edilebilir yüklemelere atfettikleri bulunmuştur. Bunun yanısıra, öğrencilerin dil düzeyleri ile nedensel yüklemeleri arasındaki ilişki incelendiğinde, orta düzeydeki öğrencilerin algısal başarılarını, orta alt düzeydeki öğrencilere nazaran dışsal olan “İngilizce temelim var”, “İngilizce öğrenmek kolay” nedensel yüklemelerine daha çok dayandırdığı sonucuna varılmıştır. Diğer taraftan, orta alt düzeydeki öğrencilerin algısal başarılarını hem dışsal olan “mesleğinde başarılı bir öğretmenim var” hem de içsel olan “İngilizce öğrenme sürecinde kendime güveniyorum” nedensel yüklemelerine, orta düzeydeki öğrencilere nazaran daha çok atfettiği ortaya çıkmıştır. Kendilerini başarısız olarak algılayan öğrencilerde ise, orta alt düzeydeki öğrencilerin algısal başarısızlıklarını orta düzeydeki öğrencilere nazaran “bir sene İngilizce öğrenmek için yeterli değil” ve “İngilizce temelim yok” gibi dışsal nedensel yüklemelere daha çok bağladıkları tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Nedensel yükleme-katkı, nedensel (anlam) yükleme-katkı kuramı, hazırlık sınıfı, İngiliz dili öğrenimi, yükseköğrenim

Achievement attributions of preparatory class learners in learning English

Öz

The aim of the study was to find out the achievement attributions of preparatory class learners studying at pre-intermediate and intermediate level for their perceived success or failure, and to investigate whether there was a significant relationship between achievement attributions of learners, their gender and level of language proficiency. The data were gathered through a questionnaire and a follow up interview with the participants. First of all, the questionnaire was administered to 223 participants, university English preparatory students. Then, 50 of the participants were interviewed to gain more insight about the perceptions of the participants. The quantitative data were analyzed by using descriptive statistics and independent sample t-tests, and the qualitative data were analyzed by means of content analysis. The results revealed that successful learners ascribed “having a successful teacher” as the most important attribution. In addition, internal and controllable causes such as “having self-confidence”, “enjoying learning English” and “being interested in English” were the three outstanding attributions of successful learners. On the other hand, unsuccessful learners attributed their failure most to “lack of enough vocabulary” as well as to external, stable and uncontrollable factors such as “difficulty of exams”, “short education term to learn English”, and “lack of background education” at reasonably high level. In terms of gender, while females attributed success to studying English adequately, listening to the teacher carefully, reading books more than male learners, and getting help from others (friends, instructors, other sources) if necessary more than male learners, male learners found learning English easier than female ones. In terms of proficiency level, the learners of intermediate level were more likely to view learning English as an easy task. In addition, the learners of pre-intermediate level seemed to depend more on their instructors.

Anahtar Kelimeler

• Achievement attributions, attribution theory, preparatory classes, English language learning, higher education