Atık Barajlarındaki Su Kaçaklarının İncelenmesi, Çanakkale Örneği

Koray Ulamış; Recep Kılıç

doi:10.24232/jmd.326773

Atık Barajlarındaki Su Kaçaklarının İncelenmesi, Çanakkale Örneği

Öz

Maden sahalarında işlenen cevherden artan pasa atık havuzlarında yüzdürme metodu ile seçilerek depolanmaktadır. Atık rezervuarının planlanmasında taban zemininindeki birimlerin ve gövde inşaatında kullanılacak doğal malzemenin jeoteknik özelliklerinin belirlenmesi, su kaçaklarının önlenmesi amacıyla önemlidir. Bu çalışmada, Çanakkale ili, Yenice ilçesi, Kalkım beldesi güneyinde işletilmekte olan Pb-Zn tesisine ait atık depolama rezervuar alanındaki zeminlerden sızmaların sebepleri araştırılmıştır. Bu amaçla rezervuar alanındaki zeminin yatay ve düşey yöndeki değişimi ile geçirimlilik özellikleri incelenmiştir. Atık alanı çevresinde araştırma çukurları açılarak zeminlerden örselenmiş ve örselenmemiş örnekler alınmıştır. Standart kompaksiyon deneyleri ile zeminlerin optimum su içeriği ve maksimum kuru yoğunluğu tespit edilmiş, sıkıştırılan örneklerin geçirimlilik katsayıları düşen seviyeli permametre ile tespit edilmiştir. Rezervuar tabanındaki kilin geçirimlilik ve sıkışma parametreleri açısından ilgili yönetmeliklere uygun olduğu belirlenmiştir. Kil kaplama yapılmadan önce eski dere yatağındaki su drene edilmiş, fakat eski alüvyon kazılmadan üzerine baraj dolgusu inşaa edilmiş olup, su sızmalarının bu seviyeden olduğu belirlenmiştir. Gövdenin doğusundaki dere yatağında sızan su ile taşınmış ağır metaller ve demiroksit çökeltilerine rastlanmıştır. Gövdenin eski alüvyon üzerine gelen yaklaşık 100 m uzunluğundaki kesimi kaldırılmış, eski alüvyon temizlendikten sonra rezervuar alanında bulunan zemini optimum su içeriği ve maksimum kuru yoğunlukta sıkıştırılarak gövdenin yeniden inşa edilmesine karar verilmiştir. Gövdenin tamamlanıp, rezervuara suyun dolmasından sonra sızıntının kesildiği gözlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

Atık Barajı,Çanakkale,Çevre,Geçirimlilik,Sıkışma,Sızıntı

Kaynakça

Akıska, S., Demirela,G., and Sayılı,S., 2013a. Geology, mineralogy and the Pb, S isotope study of the Kalkım Pb-Zn±Cu deposits Biga Peninsula, NW Turkey. Journal of Geosciences, 58, 279-396.
Akıska, S., Sayılı, S., and Demirela, G., 2013b. Three-dimensional subsurface modeling of mineralization: a case study from the Handeresi (Çanakkale, NW Turkey) Pb-Zn-Cu deposit. Turkish Journal of Earth Sciences, 22, 574-587.
American Standards of Testing Materials (ASTM), 2012. Soil and Rock (I): D420 - D5876. Volume 04.08. 1830 p.
Anıl, M., 1984. Yenice (Arapuçandere -Kurttaşı- Sofular ve Kalkım Handeresi) Pb-Zn-Cu cevherleşmelerinin köken sorunu ve Tersiyer volkanizmasıyla ilişkileri, Jeoloji Mühendisliği Dergisi, 20, 17-31.
Cedergren, H.R., 1989. Seepage, Drainage and Flow Nets, 3rd Ed. Wiley, NY, 254-291 p.
Dougherty, T.C., Hall, A.W., 1995. FAO Irrigation and Drainage Paper 53. HR Wallingford, 106p.
Erentöz, C., 1975. 1/500 000 Ölcekli Turkiye Jeoloji Haritasi. MTA Ankara (yayımlanmamış).
Ghobadi, M.H., Khanlari, G.R and Djalaly, H., 2005. Seepage problems in the right abutment of the Shahid Abbaspour dam,southern Iran. Engineering Geology, 82, 119-126.

Gözler, Z., Ergül, E., Akçören, F., Genç, Ş., Akat, U. ve Acar, Ş. 1984. Çanakkale Boğazı doğusu-Marmara Denizi güneyi-Bandırma-Balıkesir-Edremit ve Ege Denizi arasındaki alanın jeolojisi ve kompilasyonu. MTA Derleme Rapor No: 7430, Balıkesir (yayımlanmamış).
Hilf, J.W., 1975. Compacted fill. Chapter 7. In: Foundation Engineering Handbook, Winterkorn and Fang, eds, Van Nostrand Reinhold, NY, 244-311.
Holtz, R.D., 1989. NCHRP Synthesis of Highway Practice 147: Treatment of Problem Foundations for Highway Embankments. TR, NRC, Washington DC,72 p.
ICOLD (International Commission on Large Dams), 1981. Dams and the Environment, Bulletin 35 (http://www.icold-cigb.org/GB/publications/bulletins.asp)
Johnson, A.W. and Sallberg, J.R., 1960. Factors that influence field compaction of soils. Bulletin 272, HRB. NRC, Washington DC, 206 p.
Kılıç, R., 2007. Oreks Madencilik Ltd. Şti. Kalkım Flotasyon Tesisi Atık Baraj Yeri (Çanakkale, Yenice) Zeminlerinin Geçirgenlik Özellikleri, AÜ Döner Sermaye Rapor, 15s, Ankara.
McGuffey, V.C., Bellatty, T.A., and Haas, W.M., 1990. Environmental considerations. In: TRB Guide to Earthwork Construction. Chapter 8, 83-91 p.
M&T Müh. Ltd. Şti.,2005. Oreks Madencilik Ltd. Şti. Maden Zenginleştirme Tesisi, Çanakkale İli, Yenice İlçesi, Kalkım Beldesi, Karaaydin Köyü Nihai Çed Raporu,104s. Ankara (yayımlanmamış).
Orgün, Y., Gültekin, A.H. and Önal, A., 2005. Geology, mineralogy and fluid inclusion data from the Arapucan Pb-Zn-Cu-Ag deposit, Çanakkale, Turkey. Journal of Asian Earth Sciences, 25, 629-642.
Sharma, R.S. and Al-Busaidi, T.S., 2001. Groundwater pollution due to a tailings dam. Engineering Geology, 60, 235-244.
Sim-Çed, Sicimoğlu Müh. İnş. Ltd. Şti., 2013. OREKS Madencilik Ltd. Şti. Çinko, Kurşun Ve Bakır Zenginleştirme Tesisi Kapasite Artırımı ve Atık Depo Alanları Projesi Çevresel Etki Değerlendirmesi Başvuru Dosyası. 36s (yayımlanmamış).
TRB (Transportation Research Board), 1990. Guide to Earthwork Construction. State of the Art Report,8. Washington DC, 119 p.
TS 1900-1. 2006. İnşaat Mühendisliğinde Zemin Laboratuvar Deneyleri - Bölüm 1: Fiziksel Özelliklerin Tayini, 93s, Ankara.
Tufan, A.E., 2003. Karaaydın Köyü (Yenice, Çanakkale) Kurşun-Çinko Zuhurlarının Jeolojisi, Parajenezi ve Oluşumu. Niğde Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, (7), 1- 2, 95-106.
Ulamış, K., Kılıç, R., Bilgehan, R.P., 2013. Atık barajlarında su kaçakları ve iyileştirme yöntemleri,Kalkım (Çanakkale) örneği. Baki Canik Su Medeniyeti Sempozyumu Bildiriler Kitabı, s.11, Aksaray.
Yılmaz, A. and Atmaca, E., 2006. Environmental geological assessment of a solid waste disposal site:a case study in Sivas, Turkey. Environmental Geology, 50, 677-689.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Yer Bilimleri ve Jeoloji Mühendisliği (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Koray Ulamış

Recep Kılıç Bu kişi benim

Yayımlanma Tarihi

15 Aralık 2017

Gönderilme Tarihi

5 Temmuz 2017

Kabul Tarihi

5 Temmuz 2017

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2017 Cilt: 41 Sayı: 2

DOI

https://doi.org/10.24232/jmd.326773

IZ

https://izlik.org/JA74PU25DF

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Ulamış, K., & Kılıç, R. (2017). Atık Barajlarındaki Su Kaçaklarının İncelenmesi, Çanakkale Örneği. Jeoloji Mühendisliği Dergisi, 41(2), 91-100. https://doi.org/10.24232/jmd.326773

AMA

1.Ulamış K, Kılıç R. Atık Barajlarındaki Su Kaçaklarının İncelenmesi, Çanakkale Örneği. Jeoloji Mühendisliği Dergisi. 2017;41(2):91-100. doi:10.24232/jmd.326773

Chicago

Ulamış, Koray, ve Recep Kılıç. 2017. “Atık Barajlarındaki Su Kaçaklarının İncelenmesi, Çanakkale Örneği”. Jeoloji Mühendisliği Dergisi 41 (2): 91-100. https://doi.org/10.24232/jmd.326773.

EndNote

Ulamış K, Kılıç R (01 Aralık 2017) Atık Barajlarındaki Su Kaçaklarının İncelenmesi, Çanakkale Örneği. Jeoloji Mühendisliği Dergisi 41 2 91–100.

IEEE

[1]K. Ulamış ve R. Kılıç, “Atık Barajlarındaki Su Kaçaklarının İncelenmesi, Çanakkale Örneği”, Jeoloji Mühendisliği Dergisi, c. 41, sy 2, ss. 91–100, Ara. 2017, doi: 10.24232/jmd.326773.

ISNAD

Ulamış, Koray - Kılıç, Recep. “Atık Barajlarındaki Su Kaçaklarının İncelenmesi, Çanakkale Örneği”. Jeoloji Mühendisliği Dergisi 41/2 (01 Aralık 2017): 91-100. https://doi.org/10.24232/jmd.326773.

JAMA

1.Ulamış K, Kılıç R. Atık Barajlarındaki Su Kaçaklarının İncelenmesi, Çanakkale Örneği. Jeoloji Mühendisliği Dergisi. 2017;41:91–100.

MLA

Ulamış, Koray, ve Recep Kılıç. “Atık Barajlarındaki Su Kaçaklarının İncelenmesi, Çanakkale Örneği”. Jeoloji Mühendisliği Dergisi, c. 41, sy 2, Aralık 2017, ss. 91-100, doi:10.24232/jmd.326773.

Vancouver

1.Koray Ulamış, Recep Kılıç. Atık Barajlarındaki Su Kaçaklarının İncelenmesi, Çanakkale Örneği. Jeoloji Mühendisliği Dergisi. 01 Aralık 2017;41(2):91-100. doi:10.24232/jmd.326773