Research Trends in Artificial Intelligence in Mathematics Education: A Descriptive Review of Graduate Theses and International Articles

Yıl 2025, Cilt: 9 Sayı: 4, 137 - 164, 31.12.2025

Zeynep Dilek , Mustafa Bilici

Öz

This study aims to examine postgraduate theses focusing on the applications of artificial intelligence in mathematics education in Turkey within a thematic framework. The research adopted the document analysis method, one of the qualitative research approaches, and the data were obtained from the Council of Higher Education Thesis Center. A total of 19 theses published between 2000 and June 2025, deemed relevant to the research purpose, were analyzed. The theses were classified based on criteria such as publication year, type, method, sample groups, and keywords, and were examined through content analysis.
The findings indicate a remarkable increase, especially after 2023. The majority of the works consist of master’s theses (f=16), while doctoral-level studies remain limited. In terms of methodology, quantitative research (f=10) is predominant, followed by qualitative studies (f=7), whereas mixed-method research (f=2) has been used only to a small extent. Regarding sample groups, teachers and middle school students were the most frequently studied participants, while research involving university and high school students was relatively scarce. Keyword analysis revealed that “artificial intelligence” stands out as the central concept, accompanied by contemporary terms such as “mathematics education,” “ChatGPT,” “distance education,” and “machine learning.”
Overall, the results show that academic interest in artificial intelligence in mathematics education in Turkey has been steadily increasing, although the studies remain concentrated on specific methods and participant groups. This highlights the need for future research that expands diversity and incorporates interdisciplinary perspectives.

Anahtar Kelimeler

mathematics education , artificial intelligence , artificial intelligence in education

Etik Beyan

Zeynep Dilek ve Mustafa Bilici tarafından hazırlanan “Türkiye’de Matematik Eğitiminde Yapay Zeka Uygulamaları: Lisanüstü Tezler Üzerine Tematik Bir İnceleme” adlı çalışma, yalnızca mevcut verilerin doküman analizi yoluyla incelenmesine dayanmaktadır. Çalışmada herhangi bir deneysel uygulama veya katılımcılardan kişisel veri toplama süreci bulunmadığından, etik kurul onayı gerektirmemektedir.

Matematik Eğitiminde Yapay Zekâ Araştırma Eğilimleri: Lisansüstü Tezler ve Uluslararası Makaleler Üzerine Betimsel Bir İnceleme

Öz

Bu araştırma, Türkiye’de matematik eğitiminde yapay zekâ uygulamalarını konu edinen lisansüstü tezleri tematik bir çerçevede incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden doküman analizi benimsenmiş ve veriler Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi’nden elde edilmiştir. Araştırma kapsamında 2000 yılından 2025 yılının Haziran ayına kadar yayımlanmış ve araştırma amacına uygun olduğu belirlenen toplam 19 tez değerlendirilmiştir. İncelenen tezler; yayın yılı, tür, yöntem, örneklem grupları ve kullanılan anahtar kelimeler gibi ölçütler doğrultusunda sınıflandırılmış ve içerik analizi yöntemiyle çözümlenmiştir.
Elde edilen bulgular, özellikle 2023 yılından sonra tez sayısında dikkat çekici bir artış olduğunu ortaya koymaktadır. Çalışmaların büyük çoğunluğunu yüksek lisans tezleri (f=16) oluştururken, doktora düzeyindeki araştırmaların sınırlı kaldığı tespit edilmiştir. Yöntemsel açıdan nicel araştırmaların (f=10) öne çıktığı, nitel çalışmaların (f=7) önemli bir yer tuttuğu, karma yöntemlerin (f=2) ise oldukça az tercih edildiği belirlenmiştir. Örneklem grupları incelendiğinde en çok öğretmenler ve ortaokul öğrencilerinin tercih edildiği, üniversite ve lise öğrencilerine yönelik çalışmaların ise görece sınırlı olduğu görülmüştür. Anahtar kelime analizinde “yapay zekâ” ifadesi merkezî bir kavram olarak öne çıkarken, “matematik eğitimi”, “ChatGPT”, “uzaktan eğitim” ve “makine öğrenmesi” gibi güncel konuların da sıkça kullanıldığı saptanmıştır.
Genel olarak, bulgular Türkiye’de matematik eğitiminde yapay zekâya yönelik akademik ilginin giderek arttığını, ancak araştırmaların belirli yöntem ve örneklem gruplarında yoğunlaştığını göstermektedir. Bu durum, alanın çeşitliliğini artıracak ve disiplinler arası bakış açılarını içerecek yeni çalışmalara duyulan ihtiyacı ortaya koymaktadır.

Anahtar Kelimeler

matematik eğitimi , yapay zeka , eğitimde yapay zeka

Kaynakça

• Acar, S., & Peker, B. (2025). Matematik öğretmen adaylarının gözünden: ChatGPT’nin eğitimde kullanımı. Necmettin Erbakan Üniversitesi Ereğli Eğitim Fakültesi Dergisi, 7(Özel Sayı), 23–41.
• Akan, S. N. (2024). Eğitimde ölçme ve değerlendirme aşamasında yapay zekâ destekli uygulamaların incelenmesi üzerine içerik analizi (Yayın No. 920726) [Yüksek lisans tezi, İbn Haldun Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
• Aktaş, E. (2024). Eğitimde yapay zekâ tabanlı uygulamaların benimsemesini etkileyen faktörler: Teknoloji kabul modeli kullanılarak öğretmenlerin bakış açısının incelenmesi (Yayın No. 890069) [Yüksek lisans tezi, Atatürk Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
• Aladağ, Y. Z. (2006). Yapay zekâ destekli çalışmaların derlenmesi: Matematik eğitimi örneği (Yayın No. 929430) [Yüksek lisans tezi, Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
• Altınsoy, F. (2019). Uzaktan eğitim öğrencilerinin başarılarının yapay zekâ teknikleri ile tahmini (Yayın No. 546446) [Yüksek lisans tezi, Süleyman Demirel Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
• Awang, L. A., Yusop, F. D., & Danaee, M. (2025). Current practices and future direction of artificial intelligence in mathematics education: A systematic review. International Electronic Journal of Mathematics Education, 20(2), em0823. https://doi.org/10.29333/iejme/16006
• Bayındır, E. (2023). Eğitim alanında yapılan yapay zekâ çalışmalarının sosyal ağ analizi ile incelenmesi (Yayın No. 816991) [Yüksek lisans tezi, Bahçeşehir Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
• Çetin, M., & Aktaş, A. (2021). Yapay zekâ ve eğitimde gelecek senaryoları. OPUS International Journal of Society Researches, 18(Eğitim Bilimleri Özel Sayısı), 4225–4268. https://doi.org/10.26466/opus.911444
• Demir, B., & Beyazhançer, R. (2024). İlköğretim matematik öğretmeni adaylarının yapay zekâ öz-yeterliklerinin bazı değişkenler açısından incelenmesi. International Journal of Social and Humanities Sciences Research, 11(113), 2393–2398. https://doi.org/10.5281/zenodo.14279357
• Demir, G. (2024). Matematik öğretmen adaylarının ChatGPT aracılığıyla 5E öğrenme modeline uygun ders planı hazırlama deneyimleri (Yayın No. 900859) [Yüksek lisans tezi, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
• Demircioğlu, E., Yazıcı, C., & Demir, B. (2024). Yapay zekâ destekli matematik eğitimi: Bir içerik analizi. International Journal of Social and Humanities Sciences Research, 11(106), 771–785. https://doi.org/10.5281/zenodo.11109449
• Dündar, R., Yeşilyurt, S., Demir, R. Z., & Yeşilyurt, A. G. (2025). Üretken yapay zekâ araçları ile sosyal bilgiler öğretimi: Avantajlar ve dezavantajlar. Disiplinlerarası Eğitim Araştırmaları Dergisi, 9(20), 1–16. https://doi.org/10.57135/jier.1594253
• Ergene, O., & Caylan-Ergene, B. (2025). AI chatbots’ solutions to mathematical problems in interactive e-textbooks: Affordances and constraints from the eyes of students and teachers. Education and Information Technologies, 30, 509–545. https://doi.org/10.1007/s10639-024-13121-z
• Ergene, O., & Caylan-Ergene, B. (2025). Pre-service mathematics teachers’ and engineering students’ perceptions of ChatGPT in mathematics: Development, validation and implementation study. Digital Experiences in Mathematics Education. https://doi.org/10.1007/s40751-025-00176-x
• Erümit, A. K. (2014). Polya’nın problem çözme adımlarına göre hazırlanmış yapay zekâ tabanlı öğretim ortamının öğrencilerin problem çözme süreçlerine etkisi (Yayın No. 380256) [Doktora tezi, Karadeniz Teknik Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
• Görgüt, R. Ç. (2024). Yapay zekâ ve matematik eğitimi. Eğitim ve Bilim, 43(2023-IV).
• Gülcü, A. (2006). Yapay zekâ tekniklerinden genetik algoritma ve tabu arama yöntemlerinin eğitim kurumlarının haftalık ders programlarının hazırlanmasında kullanımı (Yayın No. 185242) [Yüksek lisans tezi, Marmara Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
• Günerhan Sadık, A. (2024). Ortaöğretim öğrencilerinin yapay zekâ eğitim süreçlerinde algılarının incelenmesi (Yayın No. 894930) [Yüksek lisans tezi, Kocaeli Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
• Güzey, C., Çakır, O., Athar, M. H., Yurdaöz, E., & Saad, S. (2023). Eğitimde yapay zekâ konusunda yapılmış çalışmaların içerik analizi. Bilgi ve İletişim Teknolojileri Dergisi, 5(1), 66–77. https://doi.org/10.53694/bited.1060730
• Hacıoğlu Seven, E., & Erümit, A. K. (2025). Matematik eğitiminde üretken yapay zekâ araçlarının incelenmesi: Araç özellikleri, kullanım amaçları ve etkileri. Uşak Üniversitesi Eğitim Araştırmaları Dergisi, 11(2), 136–162. https://doi.org/10.29065/usakead.1688918
• Kara, E. (2024). 21. yüzyıl matematik eğitiminde yapay zekâ: Teknolojik dönüşümde global stratejiler. Çocuk ve Medeniyet Dergisi, 9(15), 8–43. https://doi.org/10.47646/CMD.2024.334
• Karabacak, S. (2024). Matematik eğitiminde ChatGPT yapay zekâ uygulamasının kullanımına yönelik ortaokul öğrenci ve öğretmenlerin görüşlerinin incelenmesi (Yayın No. 899716) [Yüksek lisans tezi, Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
• Karabıyık, Ü. (2024). Matematik eğitiminde yenilikçi bir yaklaşım: ChatGPT’nin rolü. Uşak Üniversitesi Eğitim Araştırmaları Dergisi, 10(1), 26–46. https://doi.org/10.29065/usakead.1393487
• Kaymak, A. F., Zorlu, Y., & Zorlu, F. (2025). Eğitimde yapay zekâ alanında Türkiye’de yapılan lisansüstü tezlerin incelenmesi. Journal of Uludag University Faculty of Education, 38, 141–162. https://doi.org/10.19171/uefad.1611131
• Mohamed, M. Z. b., Hidayat, R., Suhaizi, N. N. b., Sabri, N. b. M., Mahmud, M. K. H. b., & Baharuddin, S. N. b. (2022). Artificial intelligence in mathematics education: A systematic literature review. International Electronic Journal of Mathematics Education, 17(3), em0694. https://doi.org/10.29333/iejme/12132
• Murtezaoğlu, Ç., & Birol, Z. N. (2025). Eğitimde ChatGPT kullanımı: Faydalar, endişeler ve öneriler. Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, 63, 267–281. https://doi.org/10.53444/deubefd.1492855
• Mutlu, N. Ç. (2024). Matematik öğretmen adaylarının yapay zekâ okuryazarlıkları ile yapay zekâya yönelik tutumları arasındaki ilişkide demografik özelliklerin düzenleyici etkisi (Yayın No. 952121) [Yüksek lisans tezi, Aksaray Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
• Nayiroğlu, B., & Tutak, T. (2024). Matematik öğretiminde yapay zekânın rolü: Eğitimde kullanılan araçların incelenmesi. Turkish Journal of Educational Studies, 11(1), 65–78. https://doi.org/10.33907/turkjes.1415591
• Opesemowo, O. A. G., & Adewuyi, H. O. (2024). A systematic review of artificial intelligence in mathematics education: The emergence of 4IR. Eurasia Journal of Mathematics, Science and Technology Education, 20(7), em2478. https://doi.org/10.29333/ejmste/14762
• Soytürk, T. (2025). Matematik eğitiminde yapay zekâ çalışmalarının bibliyometrik analizi (Yayın No. 974371) [Yüksek lisans tezi, Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
• Subroto, P. W., Malik, M., Raditya, A., & Saputra, N. N. (2024). A bibliometric analysis on artificial intelligence in mathematics education. Journal of Research and Advances in Mathematics Education, 9(1), 1–15. https://doi.org/10.23917/jramathedu.v9i1.2429
• Şener, S. S. (2025). Açık uçlu matematik sorularının değerlendirilmesinde yapay zekâ ve öğretmen puanlamalarının karşılaştırılması (Yayın No. 955051) [Yüksek lisans tezi, Ankara Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
• Tapan Broutın, M. S. (2023). Matematik öğretmen adaylarının ChatGPT ile başlangıç deneyimlerinde sordukları soruların incelenmesi. Journal of Uludag University Faculty of Education, 36(2), 707–732. https://doi.org/10.19171/uefad.1299680
• Yanar, A. N., & Ergene, Ö. (2025). Integrating artificial intelligence in education: How pre-service mathematics teachers use ChatGPT for 5E lesson plan design. Journal of Pedagogical Research, 9(2), 158–176. https://doi.org/10.33902/JPR.202533163
• Yıldırım, Ö. (2013). Zeki öğrenim sistemlerinde öğrenim kavramlarının otomatik tespiti (Yayın No. 335530) [Yüksek lisans tezi, Adnan Menderes Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.