OKUL İDARECİLERİNİN YAŞAM DOYUMLARI VE PSİKOLOJİK İYİ OLUŞLARININ ÖZ YETERLİKLERİNİ YORDAMA DÜZEYİNİN BELİRLENMESİ
Öz
Bu araştırmada okul yöneticilerinin psikolojik iyi oluş, öz yeterlik ve yaşam doyumu arasındaki ilişkinin belirlenmesi ve öz yeterlik ve psikolojik iyi oluşun yaşam doyumu üzerindeki etkisinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda yordayıcı korelasyonel model kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini İstanbul ilindeki devlet ve özel okullarda görev yapan okul idarecileri oluşturmaktadır. Çalışma grubunu ise uygun örnekleme yöntemi ile gönüllü olan 151 kadın (%62,9) ve 89 erkek (%37,1)’tir. Yine çalışmaya katılan okul idarecilerinin 116’sı (%48,3) ilkokul, 74’ü (%30,9) ortaokul ve 50’si (%20,8) lise kademesinde görev yapmaktadır. Okul idarecilerinin psikolojik iyi oluş, yaşam doyum ve öz yeterlikleri arasındaki ilişkinin belirlenmesi için pearson korelasyon analizi yapılmıştır. Yapılan bu analiz sonucunda Okullara görev yapan idarecilerin yaşam doyumları ile öz yeterlik arasında orta düzeyde pozitif yönlü anlamlı bir ilişki olduğu saptanmıştır. Yine okul idarecilerinin yaşam doyumları ile psikolojik iyi oluşları arasında da orta düzeyde pozitif yönlü anlamlı bir ilişki olduğu saptanmıştır. Okul idarecilerinin öz yeterlikleri ile psikolojik iyi oluşları arasında da yüksek düzeyde pozitif yönlü anlamlı bir ilişki olduğu saptanmıştır. Son olarak okul idarecilerinin psikolojik iyi oluş ve öz yeterliklerinin yaşam doyumlarını yordama düzeyini belirlemek için standart regresyon analizi yapılmış ve psikolojik iyi oluş ve öz yeterliğin yaşam doyumunu anlamlı bir şekilde yordadığı saptanmıştır. Araştırmada elde edilen bu bulgulara uygun olarak önerilerde bulunulmuştur.
Anahtar Kelimeler
okul idarecileri, psikolojik iyi oluş, yaşam doyumu, öz yeterlik
Kaynakça
- Açıkalın, A. (1998). Toplumsal, kurumsal teknik yönleriyle okul yöneticiliği. Ankara: Pegem Yayıncılık.
- Aysan, F. ve Bozkurt, N. (2004). Okul psikolojik danışmanlarının yaşam doyumu, stresle başa çıkma stratejileri ile olumsuz otomatik düşünceleri: İzmir ili örneklemi. XIII. Ulusal Eğitim Bilimleri Kurultayı, (6–9 Temmuz 2004) İnönü Üniversitesi, Malatya.
- Azar, I.A.S., Vasudeva, P., & Abdollahi, A. (2006). Relationship between quality of life, hardiness, self-efficacy and self-esteem amongst employed and unemployed married women in zabol. Iran J Psychiatry, 1, 104–111.
- Balcı, S. (2014). Okul psikolojik danışmanların psikolojik danışma öz yetkinlikleri: kültürler arası bir çalışma, Yayınlanmamış Doktora Tezi, Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara
- Bandura, A., (1986). Social foundations of thought and action: A social cognitive theory. NJ: Prentice-Hall.
- Bandura, A. (1997). Self-efficacy: The exercise of control. NY: Freeman
- Bandura, A. (1988). Self-efficacy conception of anxiety. Anxiety Research, 1, 77-98. doi: https://doi.org/10.1080/10615808808248222
- Bandura, A. (1991). Self-regulation of motivation through anticipatory and self-reactive mechanisms. In R. A. Dienstbier (Ed.), Nebraska Symposium on Motivation, 1990: Perspectives on motivation (pp. 69–164). University of Nebraska Press
- Barlow, J.H., Cullen, L.A., & Rowe, I.F. (2002). Educational preferences, psychological well-being and self-efficacy among people with rheumatoid arthritis. Patient Education and Counseling, 46(1), 11-19. doi: 10.1016/s0738-3991(01)00146-x.
- Barlow, J., Powell, L., & Gilchrist, M. (2006). The influence of the training and support programme on the self-efficacy and psychological well-being of parents of children with disabilities: A controlled trial. Complementary Therapies in Clinical Practice, 12(1), 55-63. doi: 10.1016/j.ctcp.2005.02.005.