PHILOSOPHICAL FOUNDATIONS OF EDUCATION: THE CASE OF ARISTOTLE

Yıl 2025, Cilt: 6 Sayı: 2, 437 - 454, 30.12.2025

Vildan Doğanay

Öz

This study deals with the philosophical foundations of education in the context of Aristotle's thoughts on education. The study aims to explain Aristotle's view of the issues of education through his system within the framework of his distinction between theoretical reason and practical reason and his thoughts on morality and politics. Based on Aristotle's approach to education as a practical science rather than a theoretical structure, his influence on ethics, politics and the second Greek philosophical school ‘Lykeion’ was evaluated. The study was conducted using qualitative method and Aristotle's works were determined as primary sources. The findings obtained are that Aristotle sees education as an art, as a part of ethics and politics, as a practical science rather than a theoretical one, and on the other hand, he has shown that the aim of education is to achieve theoretical wisdom, not practical wisdom. As a result, it is concluded that the philosophical foundations of education are linked to Aristotle's views on education, and that education, which is also accepted today, will reach the highest goal within the framework of morality and state policies, not only as a theoretical endeavour but also as a practical activity. The study draws attention to the fact that the educational philosophies put forward in Turkey should be reconsidered and restructured with the cooperation of morality and the state through the example of Aristotle.

Anahtar Kelimeler

Aristotle , Education , Philosophy , Ethics , Politics

EĞİTİMİN FELSEFİ TEMELLERİ: ARİSTOTELES ÖRNEĞİ

Öz

Bu çalışma, eğitimin felsefi temellerini Aristoteles’in eğitimle ilgili düşünceleri bağlamında ele almaktadır. Çalışma, Aristoteles’in sistemi üzerinden eğitimin meselelerine bakışını teorik akıl ve pratik akıl ayrımı ile ahlak ve politikayla ilgili düşünceleri çerçevesinde açıklamayı amaçlamaktadır. Aristoteles’in eğitimi özünde teorik bir yapıda değil pratik bir bilim olarak ele alması temel alınarak, ahlak, siyaset ve ikinci Yunan felsefe okulu “Lykeion” u üzerindeki etkisi değerlendirilmiştir. Çalışma nitel yöntem kullanılarak yürütülmüş ve Aristoteles’in eserleri birincil kaynak olarak belirlenmiştir. Elde edilen bulgular, Aristoteles’in eğitimi bir sanat olarak etiğin ve siyasetin bir parçası olarak görmesi, teorik değil pratik bir bilim olarak ortaya koymuş olması, buna karşılık, eğitimin amacının da pratik bilgeliğe değil teorik bilgeliğe ulaşmak olduğunu göstermiş olmasıdır. Sonuç olarak, eğitimin felsefi temellerinin Aristoteles’in eğitimle ilgili görüşleri ile bağlantılı olduğu, bugün de kabul gören bir yaklaşım olarak eğitimin sadece teorik bir çaba olarak değil pratik bir etkinlik olarak ahlak ve devlet politikaları çerçevesinde en yüksek hedefe ulaşacağı sonucuna varılmıştır. Çalışma, Türkiye’de ortaya konulan eğitim felsefelerinin Aristoteles örneği üzerinden ahlak ve devlet işbirliği ile yeniden ele alınarak yapılandırılması gerektiğine dikkat çekmektedir.

Anahtar Kelimeler

Aristoteles , Eğitim , Felsefe , Ahlak , Siyaset

Etik Beyan

Bu araştırma, doküman incelemesine dayalı bir çalışma olduğu için etik kurul izni gerektirmemektedir.

Destekleyen Kurum

Bu araştırmada herhangi bir kurum, kuruluş ya da kişilerin desteği alınmamıştır.

Kaynakça

• Akarsu, B. (1982). Ahlak Öğretileri. Remzi Kitabevi Yayınları.
• Aristoteles. (2015). Nikamakhos'a Etik. (S. Babür, Çev.). BilgeSu Yayıncılık.
• Aristoteles. (2018). Politika. (Ö. Orhan, Çev.). Pinhan Yayıncılık.
• Aristoteles. (2021). Eğitim Üzerine. (A. Aydoğan, Çev.). Profil Kitap.
• Aydoğan, A. (2016). Sunuş. I. Kant içinde, Eğitim Üzerine (s. 7-11). Say Yayınları
• Bochenski, J. M. (1996). Felsefece Düşünmenin Yolları. (K. Dinçer, Çev.). Bilim ve Sanat Yayınları.
• Brun, J. (2008). Aristoteles ve Lise. Dost Kitabevi Yayınları.
• Burnet, J. (2021). Giriş Aristoteles'in Eğitim Anlayışı. Aristoteles içinde, Eğitim Üzerine (s. 9-22). Profil Kitap.
• Burnet, J. (2021). Sonuç. Aristoteles içinde, Eğitim Üzerine (A. Aydoğan, Çev., s. 177-182). Profil Kitap.
• Büyükdüvenci, S. (1991). Eğitim Felsefesine Giriş. Savaş Yayınları.
• Cevizci, A. (2016). İlkçağ Felsefesi. Say Yayınları.
• Creed, J., & Wardman, A. (2011). The Philosophy Of Aristotle. London: Penguin Random House.
• Crubellier, M., & Pellegrin, P. (2002). Aristoteles-Filozof ve Bilme Meselesi. (B. G. Beşiktaşlıyan, Çev.).Yapı Kredi Yayınları.
• Demirtaş, Z. (2007). Eğitimin Felsefi Temelleri. Z. Cafoğlu içinde, Eğitim Bilimine Giriş Temel Kavramlar (s. 93-110). Grafiker Yayıncılık.
• Duralı, Ş. T. (2018). Felsefe-Bilimin Doğuşu Aristoteles'te Bilim ve Canlılar Sorunu. İstanbul: Dergâh Yayınları.
• Ferah, A. (2010). Eğitimin Felsefi Temelleri. K. Keskinkılıç içinde, Eğitim Bilimine Giriş (s. 259-300). Pegem Akademi. Folscheid, D. (2015). Felsefe Akımları. (M. Cedden, Çev.). Dost Kitabevi.
• Gutrie, W. K. (1988). İlkçağ Felsefesi Tarihi. (A. Cevizci, Çev.). Gündoğan Yayınları.
• Karasar, N. (2009). Bilimsel Araştırma Yöntemi. Nobel Yayın Dağıtım.
• Külahoğlu, Ş. Ö. (2009). Eğitim Biliminin Psikoloji İle İlişkisi Eğitim Psikolojisi. L. Küçükahmet içinde, Eğitim Bilimine Giriş (s. 123-144). Nobel Yayın dağıtım.
• Leartios, D. (2007). Ünlü Filozofların Yaşamları ve Öğretileri. (C. Şentuna, Çev.).Yapı Kredi Yayınları.
• Öksüzoğlu, F. (2009). Eğitim Biliminin Tarihsel Gelişimi. L. Küçükahmet içinde, Eğitim Bilimine Giriş (s. 2-14). Nobel Yayın Dağıtım.
• Ross, W. D. (1993). Aristoteles. (A. Arslan, Çev.). Ege Üniversitesi Yayınları.
• Sönmez, V., & Alacapınar, F. G. (2011). Örneklendirilmiş Bilimsel Araştırma Yöntemleri. Anı Yayıncılık.
• Thilly, F. (2016). Felsefeye Yolculuk. (İ. Şener, Çev.). Karbon Kitaplar.
• Timuçin, A. (1976). Aristoteles Felsefesi. Kavram Yayınları.
• Topses, G. (2009). Eğitim Biliminin Felsefe İle İlişkisi Eğitim Felsefesi. L. Küçükahmet içinde, Eğitim Bilimine Giriş (s. 76-96). Nobel Yayın Dağıtım.
• Zeller, E. (2008). Grek Felsefesi Tarihi. (A. Aydoğan, Çev.). Say Yayınları.