Bu yönerge, Journal of Management Theory and Practices Research (JMTPR) dergisinde yürütülen hakemlik sürecinin bilimsel, etik ve tarafsız biçimde yürütülmesini sağlamak amacıyla hazırlanmıştır. 
1. Amaç ve Kapsam
Bu yönerge, Journal of Management Theory and Practices Research (JMTPR)’de yürütülen hakem değerlendirme sürecinin bilimsel, şeffaf ve etik ilkeler çerçevesinde yürütülmesini sağlamak amacıyla hazırlanmıştır.   Yönerge; hakemlerin, editör ekibinin ve değerlendirme sürecine katılan tüm paydaşların sorumluluklarını kapsar.Hakemlik süreci, gönderilen çalışmaların akademik niteliğini artırmayı, bilimsel katkısını değerlendirmeyi ve yayın kalitesini güvence altına almayı amaçlar.
________________________________________
2. Değerlendirme Sürecinin İlkeleri

1. Çift Kör Hakemlik:

• JMTPR’de tüm makaleler çift kör hakemlik sistemi ile değerlendirilir.
• Hakemler ve yazarlar birbirlerinin kimliğini bilmez.
• Dosyalarda kimlik bilgisi bulunması durumunda süreç askıya alınabilir.
• Bu sistem tarafsızlık ve adil değerlendirme ilkesini güvence altına alır.

2. Şeffaflık:

Hakemler değerlendirmelerini;

• Yazarın kurumu,
• Ülkesi,
• Cinsiyeti,
• Akademik unvanı,
• Politik veya ideolojik görüşleri gibi unsurlardan bağımsız biçimde yürütmelidir.
• Eleştiriler metne dayalı, kanıt temelli ve akademik üslupta olmalıdır. Kişisel yorum veya saldırı içeren ifadeler kabul edilmez.

3. Etik ve Tarafsızlık:
Hakem raporları editörlük tarafından incelendikten sonra yazarlara iletilir. Nihai karar, hakem görüşleri ve editör değerlendirmesi doğrultusunda verili
________________________________________
3. Hakemlerin Görev ve Sorumlulukları

1. Bilimsel Değerlendirme:
Hakemler, makalelerin özgünlüğünü, yöntemsel yeterliliğini ve bilimsel katkısını analiz etmelidir. Değerlendirme şu kriterlere göre yapılmalıdır:

• Özgünlük ve yenilik değeri
• Kuramsal çerçevenin yeterliliği
• Yöntemin uygunluğu ve uygulanabilirliği
• Bulguların açıklığı ve doğruluğu
• Tartışmanın literatürle uyumu
• Sonuçların alan yazına katkısı

Hakemler sistem üzerinden sağlanan değerlendirme formunu kullanarak puanlama yapmalı ve her kriter için gerekçeli geri bildirim sunmalıdır.

2.Yapıcı Geri Bildirim
Hakemler eleştirilerini açık, anlaşılır ve geliştirici biçimde ifade etmelidir.  Revizyon talep edilen durumlarda, öneriler somut ve uygulanabilir olmalıdır.

3. Zamanında Teslim:
Hakemler davete 7 gün içinde yanıt vermeli ve değerlendirmelerini belirlenen süre (20 gün) içinde tamamlamalıdır. Süre uzaması gerektiğinde editörlük bilgilendirilmelidir.

4. Gizlilik:
Hakemler;

• Manuskript içeriğini,
• Ek dosyaları,
• Değerlendirme sürecine ilişkin bilgileri gizli tutmakla yükümlüdür. Bu bilgiler üçüncü kişilerle paylaşılama

5. Yapay Zekâ Araçlarının Kullanımı

Hakemler, değerlendirme sürecinde kendilerine iletilen manuskriptleri veya ilgili materyalleri herhangi bir yapay zekâ sistemi, dil modeli veya otomatik analiz aracına yükleyemez.
 Hakem değerlendirmesi tamamen hakemin akademik uzmanlığına ve bağımsız bilimsel kanaatine dayanmalıdır.Yapay zekâ araçları;

• İçerik analizi,
• Metodolojik değerlendirme,
• Özgünlük yorumu,
• Karar önerisi üretimi amacıyla kullanılamaz.
• Bu ilke, çift kör hakemlik sisteminin gizlilik ve etik bütünlüğünü korumak amacıyla uygulanır

6. Etik İhlal Bildirimi

Hakemler değerlendirme sırasında aşağıdaki durumlara ilişkin şüphe duyarsa editörlüğe bildirmelidir:

• İntihal
• Çoklu yayın (duplikasyon)
• Veri uydurma veya manipülasyonu
• Yanıltıcı yazarlık
• Aşırı yapay zekâ üretimi şüphesi
• Etik kurul eksikliği

Hakemler etik ihlal konusunda nihai karar vermez; değerlendirme ve soruşturma editörlük tarafından yürütülür.

________________________________________

4. Değerlendirme Sürecinin İşleyişi

1. Ön Değerlendirme:
Makaleler editörlük tarafından kapsam, yazım kuralları ve etik uygunluk açısından ön incelemeye tabi tutulur.  Yazım kurallarına uymayan veya kapsam dışı çalışmalar hakem sürecine alınmayabilir.

2. Hakem Atama:
Her makale, alanında uzman en az iki hakeme atanır. Hakemler, değerlendirme için davet e-postasını aldıktan sonra kabul veya reddetme kararlarını 7 gün içinde bildirmelidir.

3. Değerlendirme Kriterleri:
Makaleler, aşağıdaki kriterlere göre değerlendirilir:
 Özgünlük
 Bilimsel katkı
 Yöntemsel yeterlilik
 Bulguların doğruluğu
 Yazım ve dil kalitesi

4. Karar Türleri:
Hakemlerin verebileceği kararlar şunlardır:
 Kabul: Makale, yayımlanmaya hazırdır.
 Minör Revizyon: Küçük düzenlemeler gereklidir.
 Major Revizyon: Önemli düzenlemeler gereklidir.
 Reddetme: Makale, yayımlanamaz.

5. Hakem Raporlarının İletilmesi:
Hakem raporları, dergi editör ekibi tarafından incelendikten sonra yazarlarla paylaşılır. Revizyon talebi olan makaleler, belirtilen süre içinde düzeltilip tekrar yüklenmelidir.
________________________________________
5.COPE İlkelerine Uyum
Dergimizde tüm etik süreçler, Committee on Publication Ethics (COPE) ilkelerine uygun olarak yürütülmektedir. Bu kapsamda yazarlar, hakemler ve editörler aşağıdaki etik sorumluluklara sahiptir:

Yazarların Sorumlulukları:
• Yazarlar, gönderilen çalışmanın orijinal olduğunu, daha önce başka bir yerde yayımlanmadığını ve değerlendirilmediğini beyan etmekle yükümlüdür.
• Çalışmada yer alan tüm yazarların katkı oranları açıkça belirtilmeli ve katkıda bulunmayan kişiler yazar olarak eklenmemelidir.
• Çalışmada çıkar çatışması bulunması durumunda bu durum açıkça belirtilmelidir.
• Yazarlar, araştırmalarında gerekli etik onayları almalı ve çalışmanın etik kurallara uygun olduğunu beyan etmelidir.

Hakemlerin Sorumlulukları
• Hakemler, değerlendirme sürecinde tarafsız olmalı ve çıkar çatışmasından kaçınmalıdır.
• Değerlendirme sırasında sağlanan bilgilerin gizliliğini korumalı ve yalnızca bilimsel içerik üzerine yorum yapmalıdır.
• Hakemler, değerlendirmelerini açık, yapıcı ve derginin akademik standartlarına uygun şekilde sunmalıdır.

Editörlerin Sorumlulukları
• Editörler, makalelerin değerlendirme sürecinin şeffaf ve adil bir şekilde yürütülmesini sağlamakla yükümlüdür.
• Hakem önerilerini dikkate alarak nihai karar verirken etik kurallara bağlı kalmalıdır.
• Etik ihlal durumlarında, COPE’nin karar ağaçlarına uygun olarak gerekli işlemleri yürütmelidir.

Etik İhlal Durumlarında Süreç Yönetimi
• Etik ihlal şüphesi durumunda, COPE’nin önerdiği karar ağaçları takip edilerek süreç yönetilecektir.
• Etik ihlaller şu durumları içerebilir:
İntihal (başka bir çalışmanın kısmen veya tamamen kaynak gösterilmeden kullanılması),
Uydurma veri kullanımı,
Yanıltıcı yazarlık (çalışmaya katkıda bulunmayan kişilerin yazar olarak eklenmesi),
Çıkar çatışması beyanının eksikliği.
• İhlalin tespiti durumunda ilgili makale geri çekilecek ve durum yazar(lar)a makalelecektir.
________________________________________
6. Hakemlik Sürecine Katılım Koşulları

1. Uzmanlık:
Hakemler, değerlendirilen makale konularında uzmanlık ve deneyim sahibi olmalıdır.

2. Daveti Kabul Etme:
Hakemler, yalnızca yeterli zaman ve bilgiye sahip olduklarında daveti kabul etmelidir.

3. Etik İlkeler:
Hakemler, değerlendirme sürecinde akademik ve etik kurallara tam uyum göstermelidir.
________________________________________
7. Hakemlere Sağlanan Destek

1. Kılavuz ve Rehberlik:
Hakemlerin değerlendirme sürecini etkin bir şekilde yürütebilmeleri için ayrıntılı bir teknik kılavuz hazırlanmıştır. Bu kılavuz, sistemin kullanımı ve değerlendirme kriterleri konusunda rehberlik sağlamaktadır.

2. Teşekkür:
Değerlendirme sonunda hakemlere teşekkür belgesi verilecektir.
________________________________________
8. İletişim
Hakemlik süreciyle ilgili sorularınız için lütfen bizimle iletişime geçin:
• E-posta: gokbenbayramoglu@hitit.edu.tr
• Telefon: +90 532 774 51 31