Cerrahi Hastalıkları Hemşireliği Dersi Alan Öğrencilerin Kesici Delici Alet Yaralanmaları Tahmininde Eğitim Modelinin Etkisi: Hibrit ve Yüz Yüze Eğitimin Karşılaştırılması

Öz

Giriş: Kesici delici alet yaralanmaları hemşirelik öğrencileri için de önemli bir risktir. Hemşirelik öğrencilerinin bu konu ile ilgili aldıkları eğitim, kesici delici alet yaralanmalarına yönelik bilgi ve uygulamalarını etkiler. Amaç: Bu çalışmanın amacı hibrit ve yüz yüze olmak üzere farklı eğitim modellerinde cerrahi hastalıkları hemşireliği dersi alan öğrencilerin kesici alet yaralanmaları tahmininde eğitim modelinin etkisini incelemektir. Yöntem: Tanımlayıcı tipte olan bu çalışmanın verileri Haziran–Ağustos 2023 tarihleri arasında araştırmacılar tarafından oluşturulan “Öğrenci Tanıtım Formu” ve “Hemşirelik Öğrencilerinde Delici ve Kesici Alet Yaralanmaları Tahmin Ölçeği (HÖD-KAYTÖ)” kullanılarak toplandı. Çalışmanın örneklemini, cerrahi hastalıkları hemşireliği dersini yüz yüze ve hibrit eğitim olarak alan 216 hemşirelik öğrencisi oluşturdu. Verilerin analizinde ortalama, standart sapma, sayı ve yüzde student’s t, Mann Whitney U ve Kruskal Wallis testi uygulandı. Bulgular: Tüm öğrenciler arasında kesici delici alet yaralanmasına maruz kalma oranı %5.1 olarak saptandı. Öğrencilerin daha önce kesici delici alet yaralanmasına maruziyet durumları, yaralanma sebepleri ve tipleri arasında anlamlı fark vardı (p>0.05). Öğrencilerin HÖD-KAYTÖ puan ortalamaları yüz yüze eğitim alan grupta 2.58±0.37 iken hibrit eğitim alan grupta 2.53±0.34 olup gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı fark yoktu (Z=-1.059; 0.290). Daha önce kesici delici alet yaralanması durumu ve konuya ilişkin eğitim alma, öğrencilerin kesici delici alet yaralanması tahmininde etkili faktörler olarak bulundu. Sonuç: Cerrahi hastalıkları hemşireliği dersi kapsamında uygulanan yüz yüze ve hibrit eğitim modelinin öğrencilerin delici kesici alet yaralanmaları tahminine ilişkin farklılık oluşturmamaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Kesici delici alet
• yaralanma
• hemşirelik öğrencileri

Kaynakça

1. Akalın, A., & Şahin, S. (2020). Using Simulation in Nursing Education: A Review on Postgraduate Theses in Turkey. Journal of Education and Research in Nursing. https://doi.org/10.5222/HEAD.2020.37074
2. Bagnasco, A., Zanini, M., Catania, G., Watson, R., Hayter, M., Dasso, N., Dini, G., Agodi, A., Pasquarella, C., Zotti, C. M., Durando, P., & Sasso, L. (2020). Predicting needlestick and sharps injuries in nursing students: Development of the SNNIP scale. Nursing Open, 7(5), 1578-1587. https://doi.org/10.1002/nop2.540 CDC. (2024). Sharps Safety Program Resources. Centers for Disease Control and Prevention.
3. Cooke, C. E., & Stephens, J. M. (2017). Clinical, economic, and humanistic burden of needlestick injuries in healthcare workers. Medical Devices: Evidence and Research, Volume 10, 225-235. https://doi.org/10.2147/MDER.S140846
4. Demirdağ, H., Yılmaz, M., & Gündüz, O. (2018). Bir Devlet Hastanesinde Kesici Delici Alet Yaralanmalarında Öğrencilerin Yaralanma Sıklığı ve Kök Neden Analizi. Ege Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Dergisi, 34(2), 23-29.
5. Doğru, B. V., & Akyol, A. (2018). Hemşirelik Öğrencilerinde Kesici ve Delici Alet Yaralanmalarının Değerlendirilmesi. Acıbadem Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 1, 59-66.
6. Eun, K., & Hye Young, K. (2017). Effects of Simulation-based Education Combined Team-based Learning on Self-directed Learning, Communication Skills, Nursing Performance Confidence and Team Efficacy in Nursing Students. Journal of Korean Academy of Fundamentals of Nursing, 24(1), 39-50. https://doi.org/10.7739/jkafn.2017.24.1.39
7. HUÇEP. (2022). Hemşirelik Ulusal Çekirdek Eğitim Programı. YÖK. https://www.yok.gov.tr/Documents/Kurumsal/egitim_ogretim_dairesi/Ulusal-cekirdek-egitimi- programlari/hemsirelik_cekirdek_egitim_programi.pdf
8. Karabela, Ş. N., Durdu, Y., Şimşekoğlu, N., & Baydili, K. (2020). Öğrencilerin İş Kazası Geçirme Durumlarına Göre Kesici-Delici Tıbbi Aletleri Güvenli Kullanmalarına Yönelik Tutumlarının Değerlendirilmesi: Bir Meslek Yüksekokulu Örneği. Sağlık Bilimleri Üniversitesi Hemşirelik Dergisi, 2(3), 151-158. https://doi.org/10.48071/sbuhemsirelik.799346

9. Kepenek, E., & Eker, H. (2017). An Assessment of Sharp Injuries to Workers in a State Hospital. Klimik Dergisi/Klimik Journal, 30(2), 78-82. https://doi.org/10.5152/kd.2017.19
10. Kıyak, Y. (2022). Hemşirelik fakültesi öğrencilerinin kesici-delici alet yaralanmalarına yönelik bilgi tutum ve davranışları [Yüksek Lisans Tezi]. İstanbul Üniversitesi- Cerrahpaşa.
11. Kim, J. Y., & Kim, M.-E. (2023). Can online learning be a reliable alternative to nursing students’ learning during a pandemic? – A systematic review and meta-analysis. Nurse Education Today, 122, 105710. https://doi.org/10.1016/j.nedt.2023.105710
12. Korucu, A., & Kabak, K. (2020). Türkiye’de Hibrit Öğrenme Uygulamaları ve Etkileri: Bir Meta Analiz Çalışması. Journal of Information and Communication Technologies, 2(2), 88-112.
13. Kurttekin, A., & Taçgın, E. (2020). Sağlık Hizmetlerinde İş Kazaları ve Kesici-Delici Alet Yaralanma Araştırmaları Üzerine Bir Değerlendirme. Sağlıkta Performans Ve Kalite Dergisi, 17(2), 135-182.
14. Oliveira Silva, G., Oliveira, F. S. e, Coelho, A. S. G., Cavalcante, A. M. R. Z., Vieira, F. V. M., Fonseca, L. M. M., Campbell, S. H., & Aredes, N. D. A. (2022). Effect of simulation on stress, anxiety, and self-confidence in nursing students: Systematic review with meta-analysis and meta-regression. International Journal of Nursing Studies, 133, 104282. https://doi.org/10.1016/j.ijnurstu.2022.104282
15. Suntur, B. M., & Uğurbekler, A. (2020). Üçüncü basamak bir hastanede sağlık çalışanlarında kesici-delici alet yaralanmalarının değerlendirilmesi. Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 13(1), 1-7. https://doi.org/10.26559/mersinsbd.652274
16. Veronesi, L., Giudice, L., Agodi, A., Arrigoni, C., Baldovin, T., Barchitta, M., Benedetti, T., Caggiano, G., Cannizzaro, S., De Giglio, O., D’Errico, M., Destri, S., Fiorentini, R., Gentile, L., Mannone, A., Mascipinto, S., Mercuri, M., Montagna, M., & Novati, R. (2018). A multicentre study on epidemiology and prevention of needle stick injuries among students of nursing schools. Ann Ig., 30(5), 99-100.
17. Wang, D., Anuwatnonthakate, A., & Nilvarangkul, K. (2021). Knowledge attitude and practice regarding prevention of needle stick injuries among nursing students in Henan province, China. J Pak Med Assoc., 71(10), 2420-2422. https://doi.org/10.47391/JPMA.03-4294
18. WHO. (2021). The WHO Global Strategic Directions for Nursing and Midwifery (2021–2025). World Health Organization (WHO). https://www.who.int/hrh/nursing_midwifery/en/
19. WHO. (2019). American Nurses Association-Independent Study Module Needlestick Safety and Prevention. World Health Organization (WHO). https://www.who.int/occupational_health/activities/1anaism.pdf
20. Xu, X., Yin, Y., Wang, H., & Wang, F. (2022). Prevalence of needle-stick injury among nursing students: A systematic review and meta-analysis. Frontiers in Public Health, 10. https://doi.org/10.3389/fpubh.2022.937887
21. Yıldızlı, F. (2020). Hemşirelerin Kesici-Delici Aletleri Güvenli Kullanımına Yönelik Tutumlarının Belirlenmesi [Yüksek Lisans Tezi]. Çukurova Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü.
22. Yurdakoş, K. (2023). Hemşirelik Öğrencilerinde Delici ve Kesici Alet Yaralanmaları Tahmin Ölçeğinin Türkçeye Uyarlanması: Geçerlilik ve Güvenilirlik Çalışması. Ordu Üniversitesi Hemşirelik Çalışmaları Dergisi, 6(1), 145-155. https://doi.org/10.38108/ouhcd.1111540
23. Yurtsever, M., Tarhan, Ç., & Tecim, V. (2021). COVID-19 Sürecinde Eğitim: Uzaktan Eğitim Yeni “Normal” mi? Yönetim Bilişim Sistemleri Dergisi, 7(2), 56-64.