THE HARMONY BETWEEN THE GENERATION Z AND TRANSFORMATIONAL LEADERSHIP AS A MODERN LEADERSHIP APPROACHES

Öz

The purpose of this study is to explain the importance of transformational leadership, one of the modern leadership approaches, for organizations, to evaluate the characteristics of Generation Z, which will enter the business life in the near future and to be a significant part of the workforce, and what the expectations are from the organization they will work with, and finally, to reveal whether the characteristics and expectations of the Generation Z are compatible with the characteristics of the transformational leader and its approach towards its employees. At first, the concept of leadership, historical development of the concept, leadership theories and transformational leadership as a modern approach are handled. Then, the concept of generation was examined, and information was given about the other four generations (Traditionalist, Baby Boomers, X and Y), especially the Z Generation. It has been seen in the examination that the personality traits of the Generation Z and their expectations from the organization are satisfactorily compatible with the mentality of the transformational leader and her approach towards its followers. Transformational leader can fulfill the needs of the organization as well as meet the expectation of Generation Z from the organization as Generation Z enters the business life.

Anahtar Kelimeler

• Transformational Leadership
• Generation Z
• Harmony
• Workplace

MODERN LIDERLIK YAKLAŞIMLARINDAN DÖNÜŞÜMCÜ LIDERLIĞIN Z KUŞAĞI İLE UYUMU

Öz

Bu çalışmanın ana amacı, modern liderlik yaklaşımlarından dönüşümcü liderliğin örgütler için öneminin açıklanması, yakın gelecekte iş hayatına girecek olan ve iş gücünün önemli bir bölümü oluşturacak olan Z kuşağının özelliklerinin ve çalışacağı örgütten beklentisinin ne olduğunun değerlendirilmesi ve son olarak da Z kuşağının özellikleri ile beklentilerinin, dönüşümcü liderin özellikleri ile çalışanlarına karşı yaklaşımının uyumlu olup olmadığını ortaya koymaktır. Çalışmanın ilk bölümünde liderlik kavramı, kavramın tarihsel gelişimi, liderlik kuramları ve modern bir yaklaşım olan dönüşümcü liderlik ele alınmıştır. Diğer bölümde ise kuşak kavramı incelenmiş olup, başta Z kuşağı olmak üzere diğer dört kuşak (Gelenekselci Kuşak, Bebek Patlaması Kuşağı, X kuşağı ve Y Kuşağı) hakkında bilgiler verilmiştir. Yapılan incelemede görülmüştür ki, Z kuşağının sahip olduğu kişilik özellikleri ve örgütten beklentileri ile dönüşümcü liderin mentalitesi ve takipçilerine karşı yaklaşımı tatmin edici düzeyde uyumludur. Z kuşağının iş hayatına girmesiyle dönüşümcü liderin örgütün ihtiyaç duyacağı dönüşümü gerçekleştirebileceği gibi, Z kuşağının örgütten beklentisini de karşılayabileceği sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Dönüşümcü lider
• Z Kuşağı
• Uyum
• İşletme

Kaynakça

1. Akten, M. (2016). Y ve Z Kuşaklarının Turizm Algıları ve Konaklama İşletmelerinden Beklentileri (Yüksek lisans tezi). Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
2. Avolio, B., & Bass, B. (2002). Developing Potential Across a Full Range of Leadership. Cases on Transactional and Transformational Leadership (1st ed.). New Jersey: Lawrence Erlbaum Associates, Publishers.
3. Bakan, İ. (2008). ''Örgüt Kültürü'' ve ''Liderlik'' Türlerine İlişkin Algılamalar ile Yöneticilerin Demografik Özellikleri Arasındaki İlişki: Bir Alan Araştırması. KMU İİBF, 10(14).
4. Barutçu, E., & Akatay, A. (2000). Bilgi Toplumu ve Transformasyonel Liderlik. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Meslek Yüksek Okulu Dergisi, 4(1): 189-201.
5. Bass, B. M. (1990). From transactional to transformational leadership: Learning to share the vision, Organizational Dynamics, 18(3): 19-31.
6. Bass, B. M., (1990). Bass & Stogdill 's Handbook of Leadership: Theory, Research, and Managerial Application. (3rd ed.). New York: Free Press.
7. Bass, B., & Bass, R. (2008). The Bass Handbook of leadership (4th ed.). New York: Free Press.
8. Bass, B., & Riggio, R. (2006). Transformational Leadership (2nd ed.). New Jersey: Lawrence Erlbaum Associates, Publishers.

9. Bayramoğlu, G. (2018). X ve Y Kuşağının Liderlik Davranışı Açısından Karşılaştırılması. Ege Akademik Bakış, 18(1): 15-29.
10. Berkup, B. S. (2014). Working With Generations X And Y In Generation Z Period: Management Of Different Generations In Business Life. Mediterranean Journal of Social Sciences MCSER Publishing, Rome-Italy, 5(19): 218-229.
11. Bertocci, D. (2009). Leadership in Organizations (1st ed.). Plymouth: University Press of America.
12. Bhatti, N., Maitlo, G., Shaikh, N., Hashmi, M., & Shaikh, F. (2012). The Impact of Autocratic and Democratic Leadership Style on Job Satisfaction. International Business Research, 5(2): 192-201.
13. Biçkes, M., Yılmaz, C. (2020). A Handbook of Leadership Styles. Ö. Demirtaş, M. Karaca (Ed.). Newcastle: Cambridge Scholars Publishing.
14. Bolat, T. ve Seymen, O. A. (2003). Örgütlerde İş Etiğinin Yerleştirilmesinde “Dönüşümcü Liderlik Tarzı”nın Etkileri Üzerine Bir Değerlendirme. Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 6 (9): 59– 85.
15. Broadbridge, A., Maxwell, G., & Ogden, S. (2007). 13_2_30: Experiences, Perceptions, and Expectations of Retail Employment for Generation Y. Career Development International, 12(6): 1-39.
16. Brown, W. (1980). Organization Theory And Management: A Macro Approach. John Wiley and Sons Inc.
17. Bryman, A., Collinson, D., Grint, K., Jackson, B., & Uhl-Bien, M. (2011). The SAGE handbook of leadership (1st ed.). New York: Sage Publications, Inc.
18. Burns, J. M., Sorenson, G. J., & Goethals, G. R. (2004). Encyclopedia of Leadership. Sage Publications, Inc.
19. Cengiz Bilgin, Demet (2010), ‘‘Evet Efendimci’ Yalakalar CEO’ları Kriz Körü Yaptı’’, Erişim adresi: http://www.hurriyet.com.tr/ekonomi/13504186.asp (27.12.2020).
20. Ceylan, A. (2014). X ve Y Kuşağı Öğretmenlerinin İdeal Liderlik Algıları: Fatih İlçesi İlköğretim Okullarında Bir Uygulama (Yüksek lisans tezi). Haliç Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
21. Conger, J.A. ve Kanungo, R.N. (1994) “Charismatic Leadership in Organizations: Perceived Behavioral Attributes and Their Measurement”, Journal of Organizational Behavior, (15): 439-452.
22. Çelik, A. (1997). Kriz Ortamında Liderlik, 21. Yüzyılda Liderlik Sempozyumu, Deniz Harp Okulu, Tuzla-İstanbul.
23. Çora, H. (2019). Z Kuşağı Jeneratif Özelliklerinin 21yy İşletme Stratejilerine Etkileri. KAÜİİBFD, 10(20): 909-926.
24. Daft, R. L. & Marcic, D. (2011). Management: The New Workplace, South-Western Cengage Learning, USA.
25. Daloğlu, E. S. (2013). Çalışma Algısı Üzerine Kuşaklararası Bir Analiz, (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi), Çağ Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
26. Dalot, A. (2018). The Characteristic of Generation Z. E-Mentor, 2(74): 44-50, http://dx.doi. Org/10.15219/em74.1351.
27. Derindağ, O. F. (2020). Transformational Leadership. Ö. Demirtaş ve M. Karaca (Ed.), A Handbook of Leadership Styles (s. 84-101). Newcastle: Cambridge Scholars Publishing.
28. Doğan, S. (2007). Vizyona Dayalı Liderlik, Kare Yayınları, İstanbul.
29. Doğanbaş, Z.E. (2017). Dönüşümcü Liderlik ile İş Tatmini Arasındaki İlişkinin İncelenmesi: Kuşaklar Arası Farklılık. Çankaya Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
30. Düzgün, A. (2020). Comparison of the expectations of the business life of z and y generation. Hitit University Journal of Social Sciences Institute, 13(1): 217-241.
31. Ercan, Ü. (2010). Liderlerin Kültürel Değer Yönelimleri ve Değerlerin Liderlik Sürecine Etkileri: Türk ve ABD Yöneticileri Üzerine Karşılaştırmalı Bir Araştırma. Kara Harp Okulu Savunma Bilimleri Enstitüsü.
32. Erden Ayhün, S. (2013). Kuşaklar Arasındaki Farklılıklar ve Örgütsel Yansımaları. Ekonomi ve Yönetim Araştırmaları Dergisi, 2(1): 93-112.
33. Eren, E. (2008). Örgütsel Davranış ve Yönetim Psikolojisi, (11. Baskı), İstanbul: Beta Basım.
34. Erer, B., Demirel, E. (2019). Modern Liderlik Yaklaşımlarına Genel Bir Bakış. Journal Of Instıtute Of Economic Development And Social Researces, 4(13): 647-656.
35. Erkmen, G. (2007). Seçluk Üniversitesi Beden Eğitimi ve Spor Yüksekokulunda Öğrenim Gören Öğrencilerin Empatik Eğilimlerinin Sporda Tercih Ettikleri Lider Davranışları ile Karşılaştırılması (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi), Selçuk Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü.
36. Fettahlıoğlu, S., Sünbül, M. B. (2015). Tüketici Etnosentrizmi ve Tüketici Husumetinin X, Y, Z Kuşakları Açısından İncelenmesi. International Journal of Academic Value Studies, 1 (1): 26-45.
37. Generations defined: 50 years of change over 5 generations - McCrindle. (2020). Erişim tarihi: 30.12.2020, Erişim adresi: https://mccrindle.com.au/insights/blog/generations-defined-50-years-change-5-generations-resource/
38. Goff, D. G. (2003). ‘‘What Do We Know About Good Community College Leaders: A Study in Leadership Trait Theory and Behavioral Leadership Theory’’, Hillsborough Community College, Florida.
39. Gürbüz, S. (2015). Kuşak Farklılıkları: Mit mi, Gerçek mi?. İş ve İnsan Dergisi, 2(1): 39-57.
40. Hackman, M. Z. ve Johnson, C. E. (2013). Leadership A Communication Perspective (Sixth Edition). İllinois: Waveland Press Inc.
41. Hoy, W. K., & Miskel, C. G. (2013). Educational Administration: Theory, Research, And Practice (Ninth Edition). McGraw-Hill.
42. İlgar, L. (2000). Eğitim Yönetimi Okul Yönetimi Sınıf yönetimi, (2. Baskı). İstanbul: Beta Yayınları.
43. Jurkiewicz, C. L., and Brown, R. G. (1998). Generational Comparisons Of Public Employee Motivation. Review Of Public Personnel Administration, 18(4): 18-37.
44. Karip, E. (1998). Dönüşümcü Liderlik. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, 16(16): 443-465.
45. Karp H., Fuller C., Sirias D. (2002). Bridging The Boomer Xer Gap: Creating Authentic Teams For High Performance At Work. Palo Alto, Ca: Davies-Black Pub.
46. Keleş, H. N. (2013). Girişimcilik Eğiliminin Kuşak Farkına Göre İncelenmesi. Selçuk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Sosyal ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi, 26: 23-42
47. Kerstein, D. (2014). Today’s generations face new communication gaps. USA Today. Erişim adresi: http://www.kcnawic.org/uploads/4/4/7/2/4472081/04-15-2014.pdf
48. Kırık, A., Köyüstü, S. (2018). Z Kuşağı Konusunda Yapılmış Tezlerin İçerik Analizi Yöntemiyle İncelenmesi. Gümüşhane Üniversitesi İletişim Fakültesi Elektronik Dergisi, 6(2): 1497-1518.
49. Korkmaz, S. (2017). Y Kuşağında Liderlik Tarzı Beklentisine Etki Eden Kişilik Faktörü Üzerine Kesitsel Bir Çalışma (Yüksek lisans tezi). Çağ Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
50. Kupperschmidt, B.R. (2000). Multigeneration Employees: Strategies for Effective Management. Health Care Manager, 19(1): 65–76.
51. Kurt, C. (2019). X ve Y Kuşağı İşgörenlerinin Yöneticilerine Yönelik Liderlik Algılamaları ve İşten Ayrılma Niyeti İlişkine Örtük Liderliğin Etkisi (Yüksek lisans tezi). Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
52. Latif, H., Serbest, S. (2014). Türkiye’de 2000 Kuşağı ve 2000 Kuşağı’nın İş ve Çalışma Anlayışı. Gençlik Araştırmaları Dergisi, 2(4): 132-163.
53. Levickaite, R. (2010). Generations X, Y, Z: How Social Networks From the Consept of the World Without Borders (The Case of Lithuania). LIMES: Cultural Regionalistics, 3(2): 170-183.
54. Lower, Judith (2008), Brace Yourself Here Comes Generations Y. Critical Care Nurse, 28 (5): 80-84.
55. Mansurova, S., & Güney, S. (2018). İşletmelerde Dönüşümcü Liderlik Davranışlarının Örgüt Kültürüne Etkisi ve Bir Uygulama. ABMYO Dergisi, 52: 33-54.
56. Mengi, Z., (2009). “X, Y ve Z Kuşakları Birbirinden Çok Farklı”, Hürriyet İK, 11 Ekim, 14s.
57. Mishra, R.K, Sarkar, S. & Singh, P. (2012). ‘‘Today’s HR for a Sustainable Tomorrow’’, (Editör), Ipsita C. Patranabis, The Future of Workforce Management: Perspectives and Way Ahead, New Delhi: Allied Publishers.
58. Northouse, P. (2016). Leadership (7th ed.). California: Sage.
59. O’Bannon, G. (2001). Managing our future: The generation X factor. Public Personnel Management, 30(1): 95–109.
60. Pazarbaş, M. (2012). “Liderlik ve Otorite: Lise Öğrencilerinin Liderlik ve Otorite Algısı Üzerine Bir Araştırma”, (Yayımlanmamış Doktora Tezi), Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Konya,
61. Rauch, C. F., & Behling, O. (1984). Functionalism: Basis for an alternate approach to the study of leadership. J. G. Hunt, D. M. Hosking, C. A. Schriesheim, & R. Stewart (Editör), Leaders and managers: International perspectives on managerial behavior and leadership. Elmsford, New York: Pergamon Press, pp. 45-62
62. Reeves, T. C., Oh, E. (2008), Generational Differences, J. M. Spector, M. D. Merill, J. V. Merrienboer ve M. P. Driscoll (Editör.), Handbook of Research on Educational Communications and Technology, s.295-303, New York: Taylor & Francis Group.
63. Sladek, B. S., Grabinger, A. (2016). The first generation of the 21st Century has arrived!. Erişim adresi: https://www.xyzuniversity.com/wp-content/uploads/2018/08/GenZ_Final-dl1.pdf.
64. Srinivasan, V. (2012). Multi generations in the workforce: Building collaboration. IIMB Management Review, 24(1): 48-66.
65. Stogdill, R. M. (1974). Handbook of leadership: A survey of the literature. New York: Free Press.
66. Strock, J., M. (1998). Reagan on leadership: Executive lessons from the great comminucator. Roseville, CA: Prima Basım.
67. Şahin, B. (2009). Örgütsel Gelişmenin Sağlanmasında Dönüşümcü Liderlerin Rolü. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 11(3): 97-118.
68. Şahin, K. (2019). Kuşaklararası Liderlik ve Değişen Liderlik Olgusu (Yüksek lisans tezi). Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
69. Şahin, K., & Gül, H. (2011). Bilgi Toplumunda Yeni Bir Liderlik Yaklaşımı Olarak Transformasyonel Liderlik ve Kamu Çalışanlarının Transformasyonel Liderlik Algısı. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 25: 237-249.
70. Şalap, K. O. (2016). Çalışma yaşamında kuşaklar: Kuşakların iş ve özelyaşam dengesine ilişkin yaklaşımları. (Yüksek Lisans Tezi), İstanbul Üniversitesi,Sosyal Bilimler Enstitüsü.
71. Taş, H. Y., Kaçar, S. (2019). X, Y ve Z Kuşağı Çalışanlarının Yönetim Tarzları ve Bir İşletme Örneği. Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi, 11(18): 643-675.
72. Taş, H., Demirdöğmez, M., & Küçükoğlu, M. (2017). Geleceğimiz Olan Z Kuşağının Çalışma Hayatına Muhtemel Etkileri. Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi, 7(13): 1031-1048.
73. Tetik, S., & Ünal, A. (2018). Akademisyenlerin Dönüştürücü Liderlik Algısı Üzerine Bir Araştırma. Yönetim ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, 16(Özel sayı): 20-42.
74. Tolbize, A. (2008). Generational differences in the workplace. Research and training center on community living, 5(2): 1-21.
75. Törőcsik, M., Szűcs, K. ve Kehl, D. (2014). How Generations Think: Research on Generation Z. Acta Universitatis Sapientiae, Communicatio, 1: 23-45.
76. Tufur, M. (2011) “Türkiye’nin Y Kuşağı”, MediaCat Özel Eki, Mayıs. Erişim tarihi: 31.12.2020.
77. Tuncer, A., Tuncer, M. (2016). Eğlence Reklamlarının Viral Uygulamaları ve Z Kuşağı Üzerinden Bir Değerlendirme. TRT Akademi, 1(1): 211-229.
78. Türk Dil Kurumu. (Çevrimiçi). Erişim adresi: https://sozluk.gov.tr/ Erişim tarihi: 30.12.2020
79. Türkiye İstatistik Kurumu. (Çevrimiçi). Erişim adresi: https://www.tuik.gov.tr/ Erişim tarihi: 31.12.2020
80. Wadsworth, Walter J., (1999). Atak Yöneticinin Liderlik Rehberi. (Çeviri: E. Sabri Yarmalı), İstanbul: Hayat Yayıncılık.
81. Weingarten R M., (2009). “Four Generations, One Workplace: A Gen X-Y Staff Nurse’s View Of Team Building in the Emergency Department”, Journal of Emergency Nursing. 35(1): 27-30
82. Yıldız, M. (2002). Liderlik Yaklaşımları ve Türk Kamu Yönetiminde Liderlik Araştırmaları. Türk İdare Dergisi, 74(435): 221-246
83. Yukl, G. (2012). Effective Leadership Behavior: What We Know and What Questions Need More Attention. Academy of Management Perspectives, 66-85.
84. Yukl, G. (2013). Leadership In Organizations (8th Edition). Essex: Pearson.
85. Yukl, G. A. (1971). Toward a behavioral theory of leadership. Organizational Behavior and Human Performance, (6): 414-440.
86. Yüksek, A.E. (2005). Türk Kamu Yönetiminde Önderlik Davranışı (Yayımlanmamış doktora tezi), Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
87. Zel, U. (1997). Harekete Geçirici Liderlik ve İşe Yönelik Liderlik. Verimlilik Dergisi, 26.
88. Zemke, R., Raines, C., and Filipczak, B. (2013). Generations at Work: Managing The Clash of Boomers, Gen Xers, and Gen Yers In The Workplace. New York: Amacom.