BOCCE SPORCULARINDA DUYGUSAL ZEKÂ VE ZİHİNSEL DAYANIKLILIK
Öz
Amaç: Bu çalışma, farklı lig düzeylerinde yarışan bocce sporcularında duygusal zekâ (DZ) ile zihinsel dayanıklılık (ZD) arasındaki ilişkiyi incelemeyi amaçlamıştır. Hassasiyet temelli sporların yüksek bilişsel, duygusal ve dikkat gereksinimleri göz önüne alındığında, çalışma bu psikolojik yapıların seçilmiş demografik ve sporla ilgili değişkenler üzerinden nasıl ilişkilendiğine odaklanmıştır. Yöntem: Tanımlayıcı ve ilişkisel kesitsel bir desen kullanılmıştır. Örneklem, Türkiye'de 1., 2. ve 3. liglerde yarışan 433 lisanslı bocce sporcusundan (214 kadın, 219 erkek) oluşmuştur. Veriler, Spor Zihinsel Dayanıklılık Envanteri (SMTQ) ve Schutte Duygusal Zekâ Ölçeği (SEIS) kullanılarak toplanmıştır. İstatistiksel analizler, SPSS 25.0 kullanılarak gerçekleştirilen betimleyici istatistikler, bağımsız örneklem t-testi, tek yönlü ANOVA ve Pearson korelasyon analizini içermektedir. Bulgular: Sonuçlar, duygusal zekâ puanlarının cinsiyet ve spor deneyimine göre anlamlı farklılık gösterdiğini ortaya koymuştur (p < .05). Zihinsel dayanıklılık düzeyleri ise lig seviyeleri ve spor yapma yıllarına göre anlamlı farklılık göstermiştir. Ayrıca, duygusal zekâ ile zihinsel dayanıklılık arasında pozitif ve anlamlı bir korelasyon bulunmuş, yüksek duygusal zekâ puanlarının daha yüksek zihinsel dayanıklılık düzeyleri ile ilişkili olduğu görülmüştür. Sonuç: Bulgular, rekabetçi bocce sporcularında duygusal zekâ ve zihinsel dayanıklılık arasında anlamlı bir ilişki olduğunu göstermektedir. Bu sonuçlar, hassasiyet temelli sporlarda psikolojik özelliklerin önemini vurgulamakta ve rekabetçi performansla ilişkili psikolojik profillerin anlaşılmasına katkı sağlamaktadır.
Anahtar Kelimeler
Etik Beyan
Kaynakça
- Ahern, N. R., Kiehl, E. M., Sole, M. L. & Byers, J. (2006). A review of instruments measuringresilience. Issues in Comprehensive Pediatric Nursing, 29(2), 103–125.
- Akılveren, M. (2017). Sporcularda zihinsel dayanıklılık düzeylerinin incelenmesi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Gazi Üniversitesi.
- Altıntaş, A. & Akalan, C. (2008). Spor psikolojisi: Performansın sınırlarını zorlamak. Spor Bilimleri Dergisi, 19(1), 1–12.
- Altıntaş, A. & Bayar Koruç, P. (2016). Sporda Zihinsel Dayanıklılık Envanteri’nin (SZDE) psikometrik özelliklerinin incelenmesi [Examining psychometric properties of The Sport Mental Toughness Questionnaire-SMTQ]. Hacettepe Journal of Sport Sciences, 27(4), 162–171.
- Cowden, R. G. (2016). Mental toughness and success in sport: A review and prospect. The Open Sports Sciences Journal, 9(1), 1–14.
- Crust, L. (2008). A review and conceptual re-examination of mental toughness: Implications for future researchers. Personality and Individual Differences, 45(7), 576–583.
- Crust, L., Earle, K., Perry, J., Earle, F., Clough, A. & Clough, P. J. (2014). Mental toughness in higher education: Relationships with achievement and progression in first-year university sports students. Personality and Individual Differences, 69, 87–91.
- D’Urso, V., Petrosso, A. & Robazza, C. (2002). The emotional intelligence of athletes. Journal of Sports Behavior, 25(4), 375–389.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Egzersiz ve Spor Psikolojisi
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
25 Mart 2026
Gönderilme Tarihi
1 Şubat 2026
Kabul Tarihi
25 Mart 2026
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2026 Cilt: 9 Sayı: 1