Spor Bilimleri Fakültesi Öğrencilerinin Psikolojik Yardım Alma Tutumlarının Demografik Değişkenlere Göre İncelenmesi

Öz

Amaç: Bu araştırmanın amacı, Spor Bilimleri Fakültesi öğrencilerinin profesyonel psikolojik yardım almaya yönelik tutumlarını; cinsiyet, ekonomik durum, sınıf düzeyi, akademik başarı ve spor tecrübesi yılı gibi çeşitli değişkenler açısından incelemek ve bu değişkenlerin tutum üzerindeki yordayıcı gücünü belirlemektir. Yöntem: Araştırmada nicel araştırma yöntemlerinden genel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemini, uygun örnekleme yöntemiyle belirlenen 179 (82 kadın, 97 erkek) Spor Bilimleri Fakültesi öğrencisi oluşturmaktadır. Veriler, "Kişisel Bilgi Formu" ve "Psikolojik Yardım Almaya İlişkin Tutum Ölçeği-Kısa Formu (PYAİTÖ-KF)" kullanılarak toplanmıştır. Verilerin analizinde betimsel istatistikler, bağımsız örneklemler t-testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA) ve çoklu doğrusal regresyon analizi kullanılmıştır. Bulgular: Analiz sonuçları, kadın öğrencilerin yardım alma tutumlarının erkek öğrencilere göre anlamlı düzeyde daha olumlu olduğunu göstermiştir (p<.001). Ekonomik durumunu "yeterli" olarak algılayan öğrencilerin tutum puanlarının diğer gruplardan anlamlı derecede yüksek olduğu saptanmıştır (p<.001). Çoklu regresyon analizi sonuçları; cinsiyet, ekonomik durum ve spor tecrübesi yılının psikolojik yardım alma tutumundaki toplam varyansın %27.6'sını açıkladığını ortaya koymuştur [F (7,171) =9.336, p<.001]. Araştırmanın en dikkat çekici bulgusu, spor tecrübesi yılı arttıkça yardım alma tutumunun negatif yönde anlamlı bir şekilde azalmasıdır (β=−0.20, p=.012). Sonuç: Araştırma sonuçları, spor bilimleri öğrencilerinde cinsiyet ve ekonomik refahın yardım alma tutumunu pozitif; spor yılı tecrübesinin ise negatif yönde yordadığını göstermektedir. Spor tecrübesi arttıkça gelişen "sporcu kimliği katılığı" ve "toksik dayanıklılık" algısının, profesyonel yardım arama önünde bir bariyer oluşturduğu düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Spor Bilimleri
• Psikolojik Yardım
• Tutum
• Sporcu Kimliği
• Regresyon Analizi.

Examining Sport Sciences Students’ Attitudes Toward Seeking Psychological Help Across Demographic Factors

Öz

Aim: This study aims to examine the attitudes of Faculty of Sports Sciences students toward seeking professional psychological help in terms of various variables such as gender, economic status, grade level, academic achievement, and years of sports experience, and to determine the predictive power of these variables on attitudes. Method: The general survey model, one of the quantitative research methods, was used in the study. The sample consists of 179 (82 female, 97 male) students determined by the convenience sampling method. Data were collected using the "Personal Information Form" and the "Attitudes Toward Seeking Professional Psychological Help Scale-Short Form (ASPH-S)". Descriptive statistics, independent samples t-test, one-way analysis of variance (ANOVA), and multiple linear regression analysis were used for data analysis. Results: The results showed that female students had significantly more positive attitudes toward seeking help than male students (p < .001). It was found that students who perceived their economic status as "sufficient" had significantly higher attitude scores than other groups (p < .001). Multiple linear regression analysis revealed that gender, economic status, and years of sports experience explained 27.6% of the total variance in help-seeking attitudes [F(7, 171) = 9.336, p < .001]. The most striking finding of the study is that as the years of sports experience increase, the attitude toward seeking help decreases significantly in a negative direction (β = -.20, p = .012). Conclusion: The results indicate that gender and economic well-being positively predict help-seeking attitudes, while years of sports experience predict them negatively. It is thought that the perception of "athletic identity foreclosure" and "toxic grit" that develops as sports experience increases creates a barrier to seeking professional help.

Anahtar Kelimeler

• Sports Sciences
• Psychological Help
• Attitude
• Athletic Identity
• Regression Analysis.

Kaynakça

1. Bird, M. D. & Earl, S. R. (2026). The Influence of Stigma and Resilience on Attitudes Toward Mental Health Help-Seeking in Athletes From the United Kingdom. Journal of Clinical Sport Psychology, 20(1), 105–121. https://doi.org/10.1123/jcsp.2025-0062
2. Brown, K. R., Quinton, M. L., Tidmarsh, G. & Cumming, J. (2025). Athletes’ access to, attitudes towards, and experiences of help-seeking for mental health: A scoping review. BMJ Open, 15(8), e097492. https://doi.org/10.1136/bmjopen-2024-097492
3. Bu D, Zhang C-Q, Liang W, Han Z, Yi N, Su N & Huang Z (2024) Mental health literacy and help-seeking intention among Chinese elite athletes: the mediating roles of stigma and social support. Front. Psychol. 15:1332343. doi: 10.3389/fpsyg.2024.1332343
4. Büyüköztürk, Ş., Çakmak, E. K., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş. & Demirel, F. (2020). Bilimsel araştırma yöntemleri (22. Baskı). Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık.
5. Faul, F., Erdfelder, E., Lang, A. G. & Buchner, A. (2007). G*Power 3: A flexible statistical power analysis program for the social, behavioral, and biomedical sciences. Behavior Research Methods, 39(2), 175–191. https://doi.org/10.3758/BF03193146
6. Fischer, E. H. & Farina, A. (1995). Attitudes toward seeking professional psychological help: A shortened form and considerations for research. Journal of College Student Development, 36(4), 368–373. https://doi.org/10.1037/t05375-000
7. Gulliver, A., Griffiths, K. M. & Christensen, H. (2012). Barriers and facilitators to mental health help-seeking for young elite athletes: A qualitative study. BMC Psychiatry, 12, 157. https://doi.org/10.1186/1471-244X-12-157
8. IBM Corp. (2021). IBM SPSS Statistics for Windows, Version 28.0. IBM Corp.

9. Jorm, A. F., Korten, A. E., Jacomb, P. A., Christensen, H., Rodgers, B. & Pollitt, P. (1997). Mental health literacy: A survey of the public's ability to recognise mental disorders and their beliefs about the effectiveness of treatment. Medical Journal of Australia, 166(4), 182–186. https://doi.org/10.5694/j.1326-5377.1997.tb140071.x
10. Sampaio, F., Gonçalves, P. & Sequeira, C. (2022). Mental Health Literacy: It Is Now Time to Put Knowledge into Practice. International Journal of Environmental Research and Public Health, 19(12), 7030. https://doi.org/10.3390/ijerph19127030
11. Tambling, R. R. & D’Aniello, C. (2025). Mental health literacy and relational health literacy among college students. Journal of American College Health, 73(2), 635–643. https://doi.org/10.1080/07448481.2023.2228428
12. Topkaya, N. (2011). Psikolojik yardım alma niyetinin sosyal damgalanma, tedavi korkusu, beklenen yarar, beklenen risk ve tutum faktörleriyle modellenmesi (Doktora tezi). Ege Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İzmir.
13. Vogel, D. L., Wade, N. G. & Haake, S. (2006). Measuring the self-stigma associated with seeking psychological help. Journal of Counseling Psychology, 53(3), 325–337. https://doi.org/10.1037/0022-0167.53.3.325
14. Vogel, D. L., Wade, N. G. & Hackler, A. H. (2007). Perceived public stigma and the willingness to seek counseling: The mediating roles of self-stigma and attitudes toward counseling. Journal of Counseling Psychology, 54(1), 40–50. https://doi.org/10.1037/0022-0167.54.1.40
15. Watson, J.C. (2005). College Student-Athletes' Attitudes Toward Help-Seeking Behavior and Expectations of Counseling Services. Journal of College Student Development 46(4), 442-449. https://dx.doi.org/10.1353/csd.2005.0044.