Kültürel Peyzaj Alanlarında Afetler ve Riskler: İstanbul Tarihi Yarımada Yönetim Planı Üzerine Bir Değerlendirme

Kültürel peyzajlar, tarihi, kimliği ve içerisinde barındırdığı özgün değerleri ile korunması gereken önemli miras alanlarıdır. Ancak bu alanlar, özellikle günümüzde global ölçekte yaşanan iklim krizi, sel, kuraklık, deprem, yangın gibi afetler ile kentleşme baskısı, vandalizm, terör, savaş gibi çeşitli insan faaliyetleri nedeniyle çok ciddi tehdit altındadır. Bu çalışmanın amacı turistik olarak büyük bir öneme sahip, tarihi, kültürel ve görsel zenginliklerle dolu Tarihi Yarımada’nın doğal veya insan kaynaklı tehditlerin ve bu tehditlere karşı yapılan hazırlıkların araştırılmasıdır. Bu kapsamda dünya genelinde yaşanan afetlerin nedenleri ve riskleri araştırılmıştır. Tarihi Yarımada Yönetim Planı incelenerek plan kapsamında afet süreci ile ilgili geliştirilen politikalar, strateji ve hedefler, risk yönetimi kararları, projeler ve gerçekleştirilen uygulamalar değerlendirilmiştir. Çalışma sonucunda çalışma alanı için riskler tespit edilerek, Tarihi Yarımada’nın afet öncesi, afet anı ve afet sonrası için planlamaların yetersiz olduğu, doğal ve insan faaliyetleri sonucu oluşan afetlere çok ciddi maruz kaldığı ve gelecek için de tehdit altında olduğu belirlenmiştir. Dolayısıyla tarihi çevrelerde afete duyarlı, kültürel mirasa yönelik olası tehditleri en aza indiren, alanın fiziksel ve sosyo-ekonomik yapısını dikkate alan, afet öncesi, esnası ve sonrası için senaryolar üretilmiş, tüm detayları düşünülmüş master planlarına ihtiyaç bulunmaktadır.