Yerel Halk Perspektifinden Ekoturizm Algısı: İstanbul/Şile İlçesi Kırsal Yerleşimleri Örneği
Öz
Ekoturizmde yerel halk, destekleyici, kullanıcı ve doğal kaynakların korunmasında aktif bir aktör konumundadır. Bu nedenle, ekoturizmin sürdürülebilir biçimde geliştirilmesinde yerel halkın algı, tutum ve beklentilerinin belirlenmesi önemli bir gereklilik olarak değerlendirilmektedir. Çalışma kapsamında; İstanbul Şile (Ovacık, Yeniköy ve Karamandere) kırsal yerleşimleri örneğinde yerel halkın; ekoturizme yönelik tutumları, beklentileri ve katılım istekleri değerlendirilmiştir. Veriler, 230 katılımcıdan anket yoluyla elde edilmiş; nicel veriler tanımlayıcı istatistiklerin yanı sıra ki-kare, faktör ve kümeleme analizleri ile değerlendirilmiştir. Bulgular, yerel halkın ekoturizme yönelik genel olarak olumlu bir tutuma sahip olduğunu ve ekoturizmin sosyo- kültürel, çevresel ve ekonomik etkilerine ilişkin farkındalık düzeyinin bulunduğunu göstermektedir. Ki-kare sonuçları; eğitim, yaş ve ikamet yeri değişkenlerine göre algı ve katılım eğilimlerinde anlamlı farklılıklar bulunduğunu ortaya koymuştur. Faktör analizi, ekoturizme ilişkin algı boyutlarını (özellikle doğal ve kültürel değerler ile katılım eğilimi) yapısal olarak ayrıştırırken; kümeleme analizi ise benzer tutum özellikleri gösteren yerel halk gruplarını belirleyerek farklı katılım profillerini ortaya koymuştur. Elde edilen sonuçlar; ekoturizm gelişiminde, planlama, uygulama ve yönetim süreçlerinin yerel toplum bilinci ile uyumlu şekilde geliştirilmesine rehberlik edecektir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Abuhay, T., Endalkachew, T., Gashaw, M. (2023). Community knowledge and support of ecotourism in the World Heritages Sites of Simien Mountain National Park, People & Global Business Association, 28(4), 62-76.
- Abdul Aziz, MFB., Abu Bakar, MAB., Rahman, ABA. (2025). Implications of ecotourism activities on the local community and natural environment in Jeli, Kelantan, Internatıonal Journal of Academıc Research in Business and Social Sciences, 15(4), 1520-1534.
- Akkuş, F.A. ve Gül, A. (2020). Kentsel ekoturizm açısından ısparta kent insanının talep ve eğilimleri. Mimarlık Bilimleri ve Uygulamaları Dergisi, 5(2),181-200.
- Amit, N., Supian, K., Ishak, B., Abdullah, S. H. S., Rauf, RKA. (2025). Exploring the ecotourism experience and ecotourism destination loyalty in Selangor: Reliability and factor analysis approach. The 6th Advances in Business Research International Conference 2024, DoubleTree Resort by Hilton Penang, Batu Ferringhi, Penang, Malaysia, 30 May 2024, Environment-Behaviour Proceedings Journal, 10(SI26):113- 120.
- Andereck, K., Vogt, C. (2000). The relationship between residents’ attitudes toward tourism and tourism development options, Journal of Travel Research. 39, 27–36.
- Andereck, K.L., Valentine, K.M., Knopf, R.C., Vogt, C.A. (2005). Residents’ perceptions of community tourism ımpacts, Annals of Tourism Research 32 (4):1056–1076.
- Angessa, A.T., Lemma, B., Yeshitela, K., Endrias, M. (2022). Community perceptions towards the ımpacts of ecotourism development in the Central Highlands of Ethiopia: The case of Lake Wanchi and its adjacent landscapes, Heliyon, 8(2): 1-12.
- Anonim, (2023). Koru İstanbul İstanbul doğal ve kırsal alanları strateji belgesi, İstanbul: İBB Bhat, I.A., Mudasir, M., Qureshi, R.A., Tailor, R.K. (2025). Measuring pro-environmental behaviour and ecotourism awareness among the residents: A study based on Daringbadi Nature Camp in Odisha, India, Journal of Ecotourism, 1-25.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Rekreasyon, Tatil ve Turizm Coğrafyası, Sosyal Coğrafya
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
6 Nisan 2026
Gönderilme Tarihi
19 Aralık 2025
Kabul Tarihi
15 Şubat 2026
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2026 Cilt: 16 Sayı: 1