Araştırma Makalesi

Kentsel Biyofili ve Restoratif Mekânlar: Çok Ölçekli Mekânsal Entegrasyona Yönelik Bir Tasarım Çerçevesi

Cilt: 16 Sayı: 2 2 Temmuz 2026
PDF İndir
EN TR

Kentsel Biyofili ve Restoratif Mekânlar: Çok Ölçekli Mekânsal Entegrasyona Yönelik Bir Tasarım Çerçevesi

Öz

21. yüzyılda hızla artan kentleşme, iklim krizi ve küresel salgınlar, insan ile doğa arasındaki etkileşimi zayıflatarak kentsel yaşam kalitesi ve toplum sağlığı üzerinde önemli etkiler yaratmaktadır. Bu bağlamda çalışma, biyofilik tasarım yaklaşımının kentsel ölçekte peyzaj entegrasyonu aracılığıyla kullanıcıların restoratif deneyimlerini nasıl etkilediğini incelemeyi amaçlamaktadır. Nitel araştırma desenine sahip çalışmada, biyofilik tasarımın farklı mekânsal ölçeklerdeki yansımalarını ortaya koymak amacıyla çoklu vaka analizi yöntemi kullanılmıştır. Bu kapsamda Gardens by the Bay (Singapur), The High Line (New York) ve Masdar City (Abu Dabi) örnekleri, biyofilik tasarımın farklı kentsel bağlamlarda nasıl mekânsal stratejilere dönüştüğünü ortaya koymak üzere analiz edilmiştir. Bulgular, bitki örtüsü, doğal ışık ve su gibi biyofilik bileşenlerin yalnızca estetik bir unsur olarak değil; aynı zamanda bilişsel yenilenme, stresin azalması ve çevresel uyum süreçlerini destekleyen restoratif mekânsal mekanizmalar olarak işlev gördüğünü göstermektedir. Bu doğrultuda, biyofilik tasarımın Dikkat Yenileme Teorisi kapsamında dikkat yenilenmesini, Stres Azaltma Teorisi kapsamında ise stresin azalmasını destekleyen bütüncül bir çevresel deneyim ürettiği ortaya konulmuştur. Sonuç olarak, biyofilik tasarımın makro ölçekli açık alanlardan mikro ölçekli iç mekânlara kadar farklı kademelerde bütüncül bir yaklaşımla ele alınmasının önemine vurgu yapılmaktadır. Bu yaklaşımın planlama politikalarına entegrasyonunun, Birleşmiş Milletler Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri ile uyumlu, daha sağlıklı ve dirençli kentsel çevrelerin geliştirilmesine katkı sağlayabileceği değerlendirilmektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Andreucci, M. B., Loder, A., Brown, M., & Brajković, J. (2021). Exploring challenges and opportunities of biophilic urban design: Evidence from research and experimentation. Sustainability, 13(8), 4323. https://doi.org/10.3390/su13084323
  2. Beatley, T. (2016). Handbook of biophilic city planning and design. https://doi.org/10.5822/978-1-61091-621-9 Beatley, T., & Newman, P. (2013). Biophilic cities are sustainable, resilient cities. Sustainability, 5(8), 3328- 3345. https://doi.org/10.3390/su5083328
  3. Bensehla, S. (2025). Urban development in arid regions: A comparative study of Masdar City and the new town of Hassi Messaoud. Glasnik Srpskog Geografskog Drustva, 105(1), 363-384. https://doi.org/10.2298/GSGD2501363B
  4. Berghauser Pont, M., Barthel, S., Colding, J., Gren, Å., Legeby, A., & Marcus, L. (2022). Social-ecological urbanism: Developing discourse, institutions and urban form for the design of resilient social- ecological systems in cities. Frontiers in Built Environment, 8, 982681. https://doi.org/10.3389/fbuil.2022.982681
  5. Biophilic Cities, (2026). https://www.biophiliccities.org/singapore (Erişim Tarihi: 24.04.2026)
  6. Blau, M. L., Luz, F., & Panagopoulos, T. (2018). Urban river recovery inspired by nature-based solutions and biophilic design in Albufeira, Portugal. Land, 7(4), 141. https://doi.org/10.3390/land7040141
  7. Boutreux, T., Bourgeois, M., Bellec, A., Commeaux, F., & Kaufmann, B. (2024). Addressing the sustainable urbanism paradox: tipping points for the operational reconciliation of dense and green morphologies. npj Urban Sustainability, 4(1), 38. https://doi.org/10.1038/s42949-024-00176-7
  8. Cavanaugh, L. M. (2008). Redefining the green roof. Journal of Architectural Engineering, 14(1), 4-6. https://doi.org/10.1061/(ASCE)1076-0431(2008)14:1(4)

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Koruma ve Biyolojik Çeşitlilik, Ekoloji, Sürdürülebilirlik ve Enerji

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

2 Temmuz 2026

Gönderilme Tarihi

29 Nisan 2026

Kabul Tarihi

30 Mayıs 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 16 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Yılmaz, D., Öztürk, S., & Dönmez, Y. (2026). Kentsel Biyofili ve Restoratif Mekânlar: Çok Ölçekli Mekânsal Entegrasyona Yönelik Bir Tasarım Çerçevesi. Journal of Humanities and Tourism Research, 16(2), 289-306. https://izlik.org/JA48DX44NS
AMA
1.Yılmaz D, Öztürk S, Dönmez Y. Kentsel Biyofili ve Restoratif Mekânlar: Çok Ölçekli Mekânsal Entegrasyona Yönelik Bir Tasarım Çerçevesi. JoHUT. 2026;16(2):289-306. https://izlik.org/JA48DX44NS
Chicago
Yılmaz, Dilara, Sevgi Öztürk, ve Yasin Dönmez. 2026. “Kentsel Biyofili ve Restoratif Mekânlar: Çok Ölçekli Mekânsal Entegrasyona Yönelik Bir Tasarım Çerçevesi”. Journal of Humanities and Tourism Research 16 (2): 289-306. https://izlik.org/JA48DX44NS.
EndNote
Yılmaz D, Öztürk S, Dönmez Y (01 Temmuz 2026) Kentsel Biyofili ve Restoratif Mekânlar: Çok Ölçekli Mekânsal Entegrasyona Yönelik Bir Tasarım Çerçevesi. Journal of Humanities and Tourism Research 16 2 289–306.
IEEE
[1]D. Yılmaz, S. Öztürk, ve Y. Dönmez, “Kentsel Biyofili ve Restoratif Mekânlar: Çok Ölçekli Mekânsal Entegrasyona Yönelik Bir Tasarım Çerçevesi”, JoHUT, c. 16, sy 2, ss. 289–306, Tem. 2026, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA48DX44NS
ISNAD
Yılmaz, Dilara - Öztürk, Sevgi - Dönmez, Yasin. “Kentsel Biyofili ve Restoratif Mekânlar: Çok Ölçekli Mekânsal Entegrasyona Yönelik Bir Tasarım Çerçevesi”. Journal of Humanities and Tourism Research 16/2 (01 Temmuz 2026): 289-306. https://izlik.org/JA48DX44NS.
JAMA
1.Yılmaz D, Öztürk S, Dönmez Y. Kentsel Biyofili ve Restoratif Mekânlar: Çok Ölçekli Mekânsal Entegrasyona Yönelik Bir Tasarım Çerçevesi. JoHUT. 2026;16:289–306.
MLA
Yılmaz, Dilara, vd. “Kentsel Biyofili ve Restoratif Mekânlar: Çok Ölçekli Mekânsal Entegrasyona Yönelik Bir Tasarım Çerçevesi”. Journal of Humanities and Tourism Research, c. 16, sy 2, Temmuz 2026, ss. 289-06, https://izlik.org/JA48DX44NS.
Vancouver
1.Dilara Yılmaz, Sevgi Öztürk, Yasin Dönmez. Kentsel Biyofili ve Restoratif Mekânlar: Çok Ölçekli Mekânsal Entegrasyona Yönelik Bir Tasarım Çerçevesi. JoHUT [Internet]. 01 Temmuz 2026;16(2):289-306. Erişim adresi: https://izlik.org/JA48DX44NS