Popüler Bir Televizyon Dizisine Yönelik İzleyici Şikâyetlerinde Kültürel Yozlaşma Algısı: Uzak Şehir Örneği

Öz

This study examines how perceptions of cultural degeneration are constructed in digital viewer complaints about a popular television series, focusing on the case of Uzak Şehir. Designed within a qualitative framework, the research employs content analysis. The dataset consists of two parts: narrative elements in the series related to cultural corruption and 94 viewer comments retrieved on May 23, 2026, from the Şikayetvar platform under the tags “Uzak Şehir” and “Uzak Şehir dizisi.” Each comment was read line by line, openly coded, and categorized into eight dominant themes. These themes were then quantified by frequency. Findings were interpreted through Stuart Hall’s encoding/decoding model, revealing that audience reactions were predominantly shaped by oppositional and negotiated readings. Complaints were most concentrated on portrayals perceived as damaging family and social values (29.8%), illogical or repetitive plotlines (23.4%), character criticisms (16.0%), and broadcasting policies or extended durations (10.6%). At a more limited level, misrepresentations of culture, political sensitivities, military/professional errors, and potential effects on youth and children were criticized. In conclusion, based on complaint-oriented viewer comments on the Şikayetvar platform, Uzak Şehir is evaluated not merely as a dramatic television narrative but as a popular culture text that generates public debate on cultural values, family structures, and media responsibility.

Anahtar Kelimeler

• Kültürel Yozlaşma Algısı
• Televizyon Dizileri
• İzleyici Şikâyetleri
• Alımlama Analizi
• Şikayetvar

Destekleyen Kurum

Bu çalışma herhangi bir kurum tarafından desteklenmemiştir.

Etik Beyan

Bu çalışma kamuya açık dijital veriler ve açık erişimli içerikler kullanılarak hazırlanmıştır. Kullanıcı kimlikleri ifşa edilmemiş, alıntılar anonimleştirilerek verilmiştir. Çalışmada araştırma ve yayın etiğine uyulmuştur.

Perceptions of Cultural Degeneration in Viewer Complaints About a Popular Television Series: The Case of Uzak Şehir

Öz

Özet Bu çalışma, popüler televizyon dizilerinde kültürel yozlaşmanın nasıl temsil edildiğini ve izleyici tarafından nasıl değerlendirildiğini Uzak Şehir dizisi örneğinde incelemektedir. Araştırma nitel desende tasarlanmış ve içerik analizi yöntemi kullanılmıştır. Veri seti iki bölümden oluşmaktadır: dizide kültürel yozlaşma bağlamında öne çıkan anlatı unsurları ile 23.05.2026 tarihinde Şikayetvar platformunda “Uzak Şehir” ve “Uzak Şehir dizisi” etiketleri altında ulaşılan 94 izleyici yorumu. Yorumlar satır satır okunmuş, açık kodlama yapılmış ve baskın şikâyet eksenine göre sekiz tema oluşturulmuştur. Kodlama sonucunda elde edilen temalar frekanslandırılmıştır. Bulgular Stuart Hall’un kod açımlama modeli çerçevesinde yorumlanmış; izleyici tepkilerinin özellikle muhalif ve müzakereci okuma örüntülerinde yoğunlaştığı görülmüştür. Şikâyetler en çok aile ve toplumsal değerlerin zedelendiği düşünülen temsiller (%29,8), senaryo mantıksızlığı ve tekrarlar (%23,4), karakter eleştirileri (%16,0) ve yayın politikası/süre uzatmaları (%10,6) etrafında toplanmıştır. Daha sınırlı düzeyde ise yanlış kültürel temsiller, siyasi hassasiyetler, askerî/mesleki hatalar ve gençler üzerindeki olası etkiler eleştirilmiştir. Sonuç olarak Uzak Şehir, dramatik bir televizyon anlatısının ötesinde; kültürel değerler, aile yapısı ve medya sorumluluğu üzerine kamusal tartışma üreten bir popüler kültür metni olarak değerlendirilmektedir. Anahtar Sözcükler: Kültürel yozlaşma, Televizyon dizileri, İçerik analizi, Alımlama analizi, İzleyici algısı. Abstract This study examines how cultural corruption is represented in popular television series and how these representations are perceived by audiences, focusing on the case of Uzak Şehir. Designed within a qualitative framework, the research employs content analysis. The dataset consists of two parts: narrative elements in the series related to cultural corruption and 94 viewer comments retrieved on May 23, 2026, from the Şikayetvar platform under the tags “Uzak Şehir” and “Uzak Şehir dizisi.” Each comment was read line by line, openly coded, and categorized into eight dominant themes. These themes were then quantified by frequency. Findings were interpreted through Stuart Hall’s encoding/decoding model, revealing that audience reactions were predominantly shaped by oppositional and negotiated readings. Complaints were most concentrated on portrayals perceived as damaging family and social values (29.8%), illogical or repetitive plotlines (23.4%), character criticisms (16.0%), and broadcasting policies or extended durations (10.6%). At a more limited level, misrepresentations of culture, political sensitivities, military/professional errors, and potential effects on youth and children were criticized. In conclusion, Uzak Şehir is evaluated not merely as a dramatic television narrative but as a popular culture text that generates public debate on cultural values, family structures, and media responsibility.

Anahtar Kelimeler

• Perception of Cultural Degeneration
• Television Series
• Viewer Complaints
• Reception Analysis
• Şikayetvar.

Destekleyen Kurum

This study was not supported by any institution.

Etik Beyan

This study was prepared using publicly available digital data and open-access content. User identities have not been disclosed, and quotations have been anonymized. Research and publication ethics have been observed throughout the study.

Kaynakça

1. Ang, I. (1985). Watching Dallas: Soap opera and the melodramatic imagination. Methuen. Arendt, F. (2023). Media stereotypes, prejudice, and preference-based reinforcement: Toward the dynamic of self-reinforcing effects by integrating audience selectivity. Journal of Communication, 73(5), 463–475. https://doi.org/10.1093/joc/jqad019
2. Aslantaş, M. (2025). Televizyon dizilerinde topluma sunulan aile kuşakları arasındaki ilişki ve etkileşim: Kızılcık Şerbeti ve Yalı Çapkını örneği. Gaziantep Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 24(4), 1816–1836. https://doi.org/10.21547/jss.1619876
3. Aytan, E., Devrez, B., Üstün, K., Yavaş, R., Yazıcı, B., Yüksel, A., & Altındağ, Ö. (2015). Yerli dizilerin üniversite öğrencileri üzerindeki etkileri. Ufkun Ötesi Bilim Dergisi, 14-15(1), 15-34. https://izlik.org/JA69CU24BP
4. Beşikci, B. (2023). İslami kimliğin dizilerdeki sunumu: Kızılcık Şerbeti örneği. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 52, 74-91. https://doi.org/10.52642/susbed.1338644
5. Çalgan, M. A. (2026). Toplumsal Bir Sorun Olarak Kültürel Yozlaşma: Ayet ve Hadisler Işığında Güncel Bir Değerlendirme. Bilimname, 55, 1-30.
6. Duman, E. (2019). Benzer dizilerin benzer özellikleri. Bilar: Bilim Armonisi Dergisi, 2(2), 65-85. https://doi.org/10.37215/bilar.2019257651
7. Eroğlu, M. (2024). Bireycilik ve toplumculuk ekseninde Türkiye’de TV dizilerinin kültürel değişime etkileri (Yüksek lisans tezi). Çankırı Karatekin Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.
8. Erzurumluoğlu, B., & Lebe, F. (2015). Türkiye’deki kamu hizmetleri ve yönetiminde yozlaşma algısı ve siyasal eğilimler araştırması (Özet rapor). Adıyaman Üniversitesi Yayınları.

9. Fikkers, K. M., & Piotrowski, J. T. (2020). Content and person effects in media research: Studying differences in cognitive, emotional, and arousal responses to media content. Media Psychology, 23(4), 493-520. https://doi.org/10.1080/15213269.2019.1608257
10. Fiske, J. (1987). Television culture. Methuen.
11. Genel, M. G., & Gözetlik, E. (2022). Yasak Elma dizisinin Türk aile yapısına uygunluğu ve kültürel yozlaşmaya etkileri [The suitability of the Forbidden Apple series to Turkish family structure and its effects on cultural corruption]. In Proceedings of the 6th International Education and Innovative Sciences Congress (pp. 668-673). Burdur Mehmet Akif Ersoy University.
12. Gökmen, E. (2022). Yerli televizyon dizilerinde toplumsal sınıfların manipülasyonu: Bir göstergebilim analizi. İletişim Kuram ve Araştırma Dergisi, 2022(60), 186–225. https://doi.org/10.47998/ikad.1080363 Güney, T. (2015). Yozlaşmanın sosyal ve kültürel etkileri: Bir literatür incelemesi. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 43, 15-22.
13. Hall, S. (1980). Encoding/decoding. In S. Hall, D. Hobson, A. Lowe, & P. Willis (Eds.), Culture, media, language: Working papers in cultural studies, 1972-79 (pp. 128-138). Hutchinson.
14. Hall, S. (1997). Representation: Cultural representations and signifying practices. Sage in association with the Open University.
15. Işık, Y. (2022). Modernleşmenin Sonucu Olarak Yabancılaşma Olgusu ve Kültürel Yabancılaşma Bağlamında Türk Modernleşmesinin Değerlendirilmesi. Korkut Ata Türkiyat Araştırmaları Dergisi, 7, 381-403. https://doi.org/10.51531/korkutataturkiyat.1088252
16. Kanal D. (2026). Uzak Şehir. 23 Mayıs 2026 tarihinde erişildi. https://www.kanald.com.tr/uzak-sehir Kellner, D. (1995). Media culture: Cultural studies, identity, and politics between the modern and the postmodern. Routledge.
17. Lee, M. (2019). Feeling displeasure from online social media postings: A study using cognitive dissonance theory. Computers in Human Behavior, 97, 231-240. https://doi.org/10.1016/j.chb.2019.03.018 Lincoln, Y. S., & Guba, E. G. (1985). Naturalistic inquiry. Sage.
18. Morley, D. (1980). The Nationwide audience: Structure and decoding. British Film Institute. Sarıkaya, T. (2020). Uyuşturucu temalı dizilerin gençler tarafından alımlanması: Breaking Bad (2008) ve Narcos (2015) örneği. Atatürk İletişim Dergisi, 19, 23-40.
19. Şikayetvar. (2026). Kanal D / Uzak Şehir şikayetleri. Erişim tarihi: 23 Mayıs 2026, https://www.sikayetvar.com/kanal-d/uzak-sehir
20. Tombul, I. (2006). Kültürel yozlaşmanın göstergesi olarak televizyonda dilin kullanımı: Televizyon sunucuları örneği (Yüksek Lisans Tezi). Ege Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.
21. Türk Dil Kurumu. (2026). Güncel Türkçe Sözlük: “yozlaşmak”. Erişim tarihi: 23 Mayıs 2026, https://sozluk.gov.tr/ Türkiye Gazetesi. (2025, 12 Nisan). Türk dizileri hakkında sözleri viral oldu: Türk dünyasından yorum yağdı. Türkiye Gazetesi. Erişim tarihi: 23 Mayıs 2026, https://www.turkiyegazetesi.com.tr/magazin/turk-dizileri-hakkinda-sozleri-viral-oldu-turk-dunyasindan-yorum-yagdi-1108390
22. Yalçınkaya, F. (2019). Modern Çağın Kumaları: Metresler Ve Türkiye’de Yayınlanan Diziler. Folklor Akademi Dergisi, 2(1), 33-52. https://izlik.org/JA92CA25CK
23. Zavalsız, Y. S., & Soydaş Dağcı, Y. (2019). Televizyon Dizilerinin Toplum Üzerindeki Etkisi (Karabük Örneği). Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi (ÇÜİFD), 19(1), 185-201. https://doi.org/10.30627/cuilah.549553