Alışveriş Merkezlerindeki Mevcut Eksiklik ve Olumsuzlukların Mekânsal Tasarım Açısından İncelenmesi: Karabük Halkı Üzerine Bir Araştırma

Son yirmi beş yıldan itibaren artan alışveriş merkezleri, ekonomik ve sosyal alanların önemli bir parçası olup, kent yaşamı ve kullanıcılar tarafından odak noktası olmuştur. Birçok ülkede alışveriş merkezleri yapısal farklılıklar göstermekle birlikte giderek kent merkezlerinin üstlendiği bazı fonksiyonları da üstlenerek, toplanma, buluşma, boş vakit geçirme alanları haline gelmeye başlamışlardır. Bu çalışmanın amacı Karabük kentinde faaliyet gösteren X veY AVM’lerdeki mevcut eksilik ve olumsuzlukların neler olduğu mekânsal tasarım açısından incelenmiştir. Araştırmanın evreni; Ocak-Şubat 2020 döneminde X ve Y AVM’lerini ziyaret eden kişiler oluşturmaktadır. Veri toplama aracı olarak anket tekniği kullanılmıştır. Yapılan analizler sonucunda; estetik mekân algısının zayıf ve mekân içi kullanılan renk ve malzemelerin estetik olmadığı, doğa ile ilgili hiçbir tasarımın bulunmadığı, manyetik alan etkisinin fazla olduğu ortaya çıkmıştır. Bununla birlikte dinlenme ve oturma alanlarının, yetişkin oyun alanlarının, kültürel etkinlik alanlarının, geleneksel ürün satış yerlerinin yetersiz veya bulunmadığı tespit edilmiştir. Ayrıca dış mekân (peyzaj) düzenlemesinin yetersiz olduğu tespit edilen diğer bulgudur. Ancak X ve Y AVM’lerinde mekânsal ulaşım ve sirkülasyonun olduğu, spor ve oyun alanlarının, ibadethane gibi yerlerin, mağaza ve dükkânların, kapalı ve açık otopark alanlarının ve sigara içme alanlarının yeterli olduğu belirlenmiştir.