Türkiye'deki Teleferik Yatırımlarının Kamu Özel İşbirliği Modelleri Açısından İncelenmesi

Öz

Bu çalışma, Türkiye'deki 22 aktif ve 4 inşaat aşamasındaki teleferik tesisini inceleyerek, çoğunlukla turizm amaçlı yapıldıklarını ve farklı yatırım modelleriyle işletildiklerini ortaya koymuştur. Kamu yatırımı ve işletmeleri, çeşitli yap-işlet-devret modelleri (20-49 yıl sürelerle), kira ve kar payı içeren yap-işlet-devret modeli ve özel sektör işbirlikleri, bu projelerin gerçekleştirilmesinde kullanılmıştır. Çalışma, Türkiye'deki teleferik yatırımlarının sayılarını, amaçlarını ve kullandıkları yatırım modellerini belirleyerek, turistik destinasyonlarda yarattıkları ekonomik büyüme ve istihdam gibi makro düzeydeki etkileri hakkında bir durum tespiti yapmaktadır. Teleferik tesislerinin turizmdeki rolü ve turistik destinasyonların sürdürülebilir finans ve çevre ilkelerine uygun inşa edilip yönetilmesi, kamu kaynaklarının etkin kullanımı açısından kritik önem taşımaktadır. Bu çalışma, politika yapıcıların teleferik gibi yatırımları popülist yaklaşımlardan ziyade, uzun vadeli sürdürülebilirlik ve rekabetçilik perspektifleriyle ele almasının önemini vurgulamakta ve turizm yatırımlarının sürdürülebilirliği ile turistik destinasyonların gelişimine katkı sağlamaktadır. Bu araştırma, Türkiye'deki teleferik tesislerinin turizmdeki rolünü geniş kapsamlı olarak inceleyen nadir çalışmalardan biri olup, bu alanda daha fazla araştırmaya ilham vermektedir.

Anahtar Kelimeler

• Kamu Ekonomisi
• Kamu Özel İşbirliği Modelleri
• Turizm Yatırımları
• Teleferik

Examination of Cable Car Investments in Türkiye in Terms of Public-Private Partnership Models

Öz

Turkey, revealing that most are built primarily for tourism purposes and are operated using various investment models. Public investments and operations, several Build-Operate-Transfer (BOT) models (ranging from 20 to 49 years), a BOT model involving rent and profit sharing, and private sector collaborations have been employed in realizing these projects. The study identifies the number, purposes, and different investment models of cable car investments in Turkey, providing a status assessment. It also lays a foundation for examining the macro-level impacts, such as economic growth and employment, created by cable car facilities in tourist destinations. The construction and management of tourist destinations in accordance with sustainable finance and environmental principles, and the effective and efficient use of public resources are of critical importance. Therefore, high-cost investments like cable cars should be approached by policymakers not with populist attitudes but with long-term sustainability and competitiveness perspectives. In conclusion, this study stands out as one of the rare comprehensive analyses of the role of cable car facilities in tourism in Turkey. It contributes significantly to the sustainability of tourism investments and the development of tourist destinations, inspiring further research in this field.

Anahtar Kelimeler

• Public Economics
• Public-Private Partnership Models
• Tourism Investments
• Cable Car.

Kaynakça

1. 4283 Sayılı Yap-İşlet Modeli ile Elektrik Enerjisi Üretim Tesislerinin Kurulması ve İşletilmesi ile Enerji Satışının Düzenlenmesi Hakkında Kanun.
2. Aliefendioğlu, Y. (2017). Kent İçi Ulaşımında Geleneksel Toplu Taşıma Sistemlerine Alternatif Çözümler: Ankara İli “Yenimahalle-Şentepe Teleferik Hattı” Örneği. Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, (53), 278-298. https://doi.org/10.16992/ASOS.12706
3. Altan, Y., Kerman, U., Aktel, M., Metin, Y., ve diğerleri. (2013). Yerel Yönetimlerde Kamu-Özel Ortaklığı Uygulaması: Büyükkabaca Belediyesi Örneği. Uluslararası Alanya İşletme Fakültesi Dergisi, 5(3), 9-17.