Araştırma Makalesi

Siber Fiziksel Sistemlerin İncelenmesi ve Değerlendirilmesi

Cilt: 7 Sayı: 1 28 Haziran 2026
PDF İndir
EN TR

Siber Fiziksel Sistemlerin İncelenmesi ve Değerlendirilmesi

Öz

Siber Fiziksel Sistemler (SFS); hesaplama, ağ ve fiziksel süreçlerin entegrasyonunu ifade eden, fiziksel dünyayı sanal dünya ile birleştiren yapılardır. Bu sistemler günümüzde Endüstri 4.0’ın temel taşı olmakla birlikte, üretimden güvenliğe, lojistikten kritik altyapılara kadar geniş bir etki alanına sahiptir. Bu çalışmanın amacı, SFS ekosistemindeki teknik gereksinimleri ve performans kriterlerini çok ölçütlü karar verme (ÇÖKV) yaklaşımlarıyla analiz ederek en uygun sistem mimarisini belirlemektir. Çalışma kapsamında; Pisagor Bulanık AHP yöntemi ile kriter ağırlıkları hesaplanmış, TOPSIS yöntemi ile alternatif tasarımlar üzerinden bir başarı sıralaması oluşturulmuştur. Analiz sonuçlarına göre; Veri Güvenilirliği (0,277), Siber Güvenlik (0,162) ve Maliyet (0,161) kriterlerinin en yüksek ağırlık değerlerine sahip olduğu, bu durumun sistem yapısında güvenlik ve ekonomik sürdürülebilirliğin birincil öncelik olduğunu kanıtladığı saptanmıştır. TOPSIS analizi neticesinde; Hibrit Kontrol Mimarisi (A3), 0,604 ideal çözüm değeriyle en uygun mimari olarak belirlenmiş; onu sırasıyla Bulut Tabanlı Merkezi Sistem (A1) ve Kenar Bilişim Desteklı Sistem (A2) takip etmiştir. Bulgular, yüksek güvenlik gereksinimlerinin ön planda olduğu senaryolarda Kenar Bilişim mimarisinin daha dirençli ve verimli bir çözüm sunduğunu matematiksel olarak doğrulamaktadır. Mevcut çalışmaların aksine bu araştırma, SFS’yi yalnızca teorik bir çerçevede değil, bütüncül bir teknik metodoloji ile sınıflandırarak gelecek çalışmalardaki akademik boşlukları ve uygulama alanlarını sayısal verilerle ortaya koymaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Acarer, T. (2020). Ülke güvenliğimizde alınabilecek makro siber güvenlik önlemleri. Ubgmd, 6(2), 61–71. https://doi.org/10.18640/ubgmd.796168
  2. Akaslan, D. (2021). Elektronik sınav sistemlerine yönelik siber saldırılara karşı önleyici yöntemler: LEUKOLION örneği. İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 3(2), 178-183. https://doi.org/10.47769/izufbed.858512
  3. Akgül, H., Akgül, B., & Ayer, Z. (2018). Sanayi 4.0 sürecinde gazetecilik sektöründe çalışacak personelin mesleki yetenek ve yeterliliğine yönelik değerlendirme ve öngörüler. Avrasya Sosyal ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, 5(8), 198-205.
  4. Altıntaş, S., & Barkuş, F. (2023). Dijital ortamlarda kişisel veri güvenliği kavramı üzerine bir derleme çalışması. Ejovoc (Electronic Journal of Vocational Colleges), 13(1), 46-69. https://doi.org/10.17339/ejovoc.1311027
  5. Avcı, İ. (2022). Akıllı evlerde IoT teknolojileri ve siber güvenlik. Avrupa Bilim ve Teknoloji Dergisi, (34), 226-233. https://doi.org/10.31590/ejosat.1080228
  6. Büyükbingöl, A. (2021). Sosyal Bilimlere Deney Ve Gözlem İmkâni Sunan Bir Yöntem Önerisi: ACP. Uluslararası Sosyal Bilimler Akademi Dergisi, 7, 1500-1539. https://doi.org/10.47994/usbad.1004236
  7. Büyükgöze, H. (2020). Toplum 5.0 ve dijital sağlık. SDÜ Sağlık Yönetimi Dergisi, 2(2), 143-157.
  8. Dicle, A. (2022). Bilgisayar ağlarında gerçekleşen MITM saldırılarına karşı savunma yöntemleri. Bilişim Teknolojileri Dergisi, 15(2), 205-215.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Akıllı Robotik, Elektronik, Sensörler ve Dijital Donanım (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

28 Haziran 2026

Gönderilme Tarihi

8 Mart 2026

Kabul Tarihi

9 Haziran 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 7 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Coşkun, T., Yolcu, E., Kudu, S., Sanlı, Y. B., Öztürk, B. N., & Eren, T. (2026). Siber Fiziksel Sistemlerin İncelenmesi ve Değerlendirilmesi. Journal of Smart Systems Research, 7(1), 79-93. https://doi.org/10.58769/joinssr.1905520
AMA
1.Coşkun T, Yolcu E, Kudu S, Sanlı YB, Öztürk BN, Eren T. Siber Fiziksel Sistemlerin İncelenmesi ve Değerlendirilmesi. JoinSSR. 2026;7(1):79-93. doi:10.58769/joinssr.1905520
Chicago
Coşkun, Tutku, Esra Yolcu, Sıla Kudu, Yusuf Bera Sanlı, Beyza Nisa Öztürk, ve Tamer Eren. 2026. “Siber Fiziksel Sistemlerin İncelenmesi ve Değerlendirilmesi”. Journal of Smart Systems Research 7 (1): 79-93. https://doi.org/10.58769/joinssr.1905520.
EndNote
Coşkun T, Yolcu E, Kudu S, Sanlı YB, Öztürk BN, Eren T (01 Haziran 2026) Siber Fiziksel Sistemlerin İncelenmesi ve Değerlendirilmesi. Journal of Smart Systems Research 7 1 79–93.
IEEE
[1]T. Coşkun, E. Yolcu, S. Kudu, Y. B. Sanlı, B. N. Öztürk, ve T. Eren, “Siber Fiziksel Sistemlerin İncelenmesi ve Değerlendirilmesi”, JoinSSR, c. 7, sy 1, ss. 79–93, Haz. 2026, doi: 10.58769/joinssr.1905520.
ISNAD
Coşkun, Tutku - Yolcu, Esra - Kudu, Sıla - Sanlı, Yusuf Bera - Öztürk, Beyza Nisa - Eren, Tamer. “Siber Fiziksel Sistemlerin İncelenmesi ve Değerlendirilmesi”. Journal of Smart Systems Research 7/1 (01 Haziran 2026): 79-93. https://doi.org/10.58769/joinssr.1905520.
JAMA
1.Coşkun T, Yolcu E, Kudu S, Sanlı YB, Öztürk BN, Eren T. Siber Fiziksel Sistemlerin İncelenmesi ve Değerlendirilmesi. JoinSSR. 2026;7:79–93.
MLA
Coşkun, Tutku, vd. “Siber Fiziksel Sistemlerin İncelenmesi ve Değerlendirilmesi”. Journal of Smart Systems Research, c. 7, sy 1, Haziran 2026, ss. 79-93, doi:10.58769/joinssr.1905520.
Vancouver
1.Tutku Coşkun, Esra Yolcu, Sıla Kudu, Yusuf Bera Sanlı, Beyza Nisa Öztürk, Tamer Eren. Siber Fiziksel Sistemlerin İncelenmesi ve Değerlendirilmesi. JoinSSR. 01 Haziran 2026;7(1):79-93. doi:10.58769/joinssr.1905520