MUHASEBE EĞİTİMİNDE ETİK FARKINDALIK VE ETİK DAVRANIŞ NİYETLERİ: BARTIN MESLEK YÜKSEKOKULU ÖRNEĞİ

Öz

Bu araştırmanın amacı, Meslek Yüksekokulu’nda muhasebe eğitimi alan öğrencilerin muhasebe etiğine ilişkin farkındalık düzeylerini belirlemek ve müfredatta yer alan etik içeriklerin bu farkındalık üzerindeki etkisini incelemektir. Çalışmada ayrıca, öğrencilerin etik tutumlarının demografik özellikler, etik eğitime maruz kalma ve mesleki deneyim gibi değişkenlere göre farklılaşıp farklılaşmadığı ve etik ikilemler karşısındaki karar verme eğilimleri de incelenmiştir. Nicel araştırma yöntemi benimsenmiş; Bartın Üniversitesi Meslek Yüksekokulu’nda muhasebe dersleri alan öğrenciye anket uygulanmış ve veriler SPSS programı ile analiz edilmiştir. Bulgular, derslerde etik konularının açık biçimde ele alınmasının öğrencilerin etik farkındalığı, etik davranma niyeti ve etik değerleri içselleştirme düzeylerini anlamlı biçimde artırdığını göstermektedir. Cinsiyet değişkenine göre yalnızca etik davranma niyetinde anlamlı bir farklılık saptanmış, kadın öğrencilerin etik yönelimlerinin daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Araştırma, muhasebe/finans alanında staj veya çalışma deneyimine sahip öğrencilerin etik farkındalık ve etik tutum puanlarının diğer öğrencilere kıyasla anlamlı düzeyde daha yüksek olduğunu ortaya koymuştur. Senaryo analizleri, etik farkındalık düzeyi yükseldikçe öğrencilerin etik ikilemler karşısında daha sorumlu, aktif ve etik ilkelere bağlı çözüm stratejileri geliştirdiklerini doğrulamıştır. Elde edilen sonuçlar, muhasebe eğitiminde etik içeriklerin güçlendirilmesi, uygulama temelli öğretim yöntemlerinin yaygınlaştırılması ve alan içi mesleki deneyim fırsatlarının artırılmasının etik farkındalığı geliştirmede önemli katkılar sağlayacağını göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

• Muhasebe Etiği
• Etik Farkındalık
• Mesleki Eğitim

ETHICAL AWARENESS AND ETHICAL BEHAVIORAL INTENTIONS IN ACCOUNTING EDUCATION: THE CASE OF BARTIN VOCATIONAL SCHOOL

Öz

The aim of this study is to determine the level of awareness regarding accounting ethics among students receiving accounting education at the Vocational School, and to examine the effect of ethical content included in the curriculum on this awareness. The study also investigates whether students’ ethical attitudes differ based on variables such as demographic characteristics, exposure to ethics education, and professional experience, as well as their decision-making tendencies when faced with ethical dilemmas. A quantitative research method was adopted; a survey was administered to students taking accounting courses at Bartın University Vocational School, and the data were analyzed using the SPSS program. The findings show that explicitly addressing ethical issues in courses significantly increases students’ ethical awareness, intention to behave ethically, and level of internalizing ethical values. A significant difference was found only in the intention to behave ethically with respect to gender, with female students demonstrating higher ethical orientation. The research reveals that students with internship or work experience in the accounting/finance field have significantly higher scores in ethical awareness and ethical attitudes compared to other students. Scenario analyses confirm that as the level of ethical awareness increases, students develop more responsible, proactive, and principle-based solution strategies when faced with ethical dilemmas. The results indicate that strengthening ethical content in accounting education, expanding practice-based teaching methods, and increasing opportunities for professional experience within the field will make important contributions to improving ethical awareness.

Anahtar Kelimeler

• Accounting Ethics
• Ethical Awareness
• Vocational Education

Kaynakça

1. Ağyar, E., Angay Kutluk, F., & Cengiz, E. (2012). Meslek yüksekokulları muhasebe bölümü öğrencilerinin sosyo-ekonomik değişkenler ışığında mesleki etiğe bakış açılarının incelenmesi (Akdeniz Üniversitesi örneği). Journal of Yasar University, 25(7), 4203–4228. Akbaş, H., Özsözgün Çalışkan, E., & Özarslan, A. (2009). Muhasebe mesleğinde etik algısı ve etik dışı davranışlarla ilişkisi: İşletme bölümü öğrencileri üzerine bir inceleme. Öneri, 8(32), 175–184. Arslan, H., Gökoğlan, K., & Bulut, M. (2018). Dicle Üniversitesi Sosyal Bilimler Meslek Yüksekokulu öğrencilerinin muhasebe meslek etiği algıları üzerine bir araştırma. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 17(65), 278–294.