The Illusion of Reality: From The Truman Show to Social Media-The New Prisoners of Consumer Society

Öz

Since its emergence, capitalism has functioned not only as an economic formation but also as a political and ideological order. What is distinctive today is that these effects have become more visible and data-driven within digital environments. The dynamics of the consumer society ensure that individuals are positioned not only as consumers but also as marketing objects. In this context, cinema stands out as a critical tool that makes visible the effects of the capitalist system on individuals. This study semiotically analyzes the effects of the capitalist system on individuals and the functioning mechanisms of the consumer society through Peter Weir’s The Truman Show (1998) within the framework of Peirce’s triple sign model and Barthes’s semiotic framework. The study analyzes the semiotic codes of the film and examines the control mechanisms of the capitalist order on the individual. In the film, the artificial world in which Truman lives is constructed as a symbolic model of the modern consumer society and a critical narrative is presented about the position of the individual within the system. Truman’s process of awareness allows the individual to question the concepts of freedom and reality and offers a criticism of the invisible limits of today’s consumer society. The main research problem of the study is to reveal how the voluntary participation of today’s individuals in surveillance and consumption mechanisms is represented in the movie. The findings show that today’s individuals live in a system like Truman; however, today, individuals voluntarily turn into marketing objects. Today’s digital content producers are active participants in the system by turning their own lives into commodities through social media and digital platforms. In this context, The Truman Show is not only a work of cinema, but also a critical narrative that discusses the impact of the capitalist order on the individual and the invisible boundaries of modern consumer culture.

Anahtar Kelimeler

• Consumer society
• Semiotics
• Surveillance
• Neoliberal subjectivity
• Media criticism
• The Truman Show

Gerçeklik Yanılsaması: Truman Show’dan Sosyal Medyaya-Tüketim Toplumunun Yeni Mahkumları

Öz

Kapitalizm, ortaya çıktığı dönemden itibaren ekonomik olduğu kadar politik ve ideolojik bir düzen olarak da işlemiştir. Günümüzde farklı olan ise bu etkinin dijital ortamlarda veri temelli, daha görünür ve bireylerin gündelik pratiklerine nüfuz eden bir biçim almış olmasıdır. Tüketim toplumunun dinamikleri, bireylerin tüketici olmanın yanı sıra birer pazarlama nesnesi ve görünürlük odaklı dijital özne olarak konumlandırılmasını sağlamaktadır. Bu bağlamda sinema, kapitalist sistemin bireyler üzerindeki etkilerini görünür kılan eleştirel bir araç olarak öne çıkmaktadır. Bu çalışma, Peter Weir’in The Truman Show (1998) filmi üzerinden kapitalist sistemin bireyler üzerindeki etkisini ve tüketim toplumunun işleyiş mekanizmalarını Peirce’ın üçlü gösterge modeli ve Barthes’ın göstergebilimsel çerçevesi ışığında ele almaktadır. Çalışmada, filmin göstergebilimsel kodları analiz edilerek kapitalist düzenin birey üzerindeki kontrol mekanizmaları incelenmiştir. Filmde Truman’ın yaşadığı yapay dünya, modern tüketim toplumunun simgesel bir modeli olarak kurgulanmış ve bireyin sistem içindeki konumuna dair eleştirel bir anlatı sunulmuştur. Truman’ın farkındalık süreci, bireyin özgürlük ve gerçeklik kavramlarını sorgulamasına olanak sağlayarak, günümüz tüketim toplumunun görünmez sınırlarına dair bir eleştiri sunmaktadır. Çalışmanın temel araştırma problemi, günümüz bireylerinin gözetim ve tüketim mekanizmalarına gönüllü katılımının filmde nasıl temsil edildiğini ortaya koymaktır. Bulgular, günümüz bireylerinin Truman gibi bir sistem içinde yaşadığını; ancak günümüz toplumunda bireylerin kendi rızalarıyla birer pazarlama nesnesine dönüştüklerini göstermektedir. Günümüz dijital içerik üreticileri, sosyal medya ve dijital platformlar aracılığıyla kendi yaşamlarını birer meta haline getirerek, sistemin aktif katılımcıları olmaktadır. Bu bağlamda The Truman Show bir sinema eseri olmanın ötesinde kapitalist düzenin birey üzerindeki etkisini ve modern tüketim kültürünün görünmez sınırlarını tartışmaya açan eleştirel bir anlatıdır.

Anahtar Kelimeler

• Tüketim toplumu
• Göstergebilim
• Gözetim
• Neoliberal özne
• Medya eleştirisi
• The Truman Show

Kaynakça

1. Adorno, T. W., & Horkheimer, M. (2014). Aydınlanmanın diyalektiği (N. Ülner & E. Öztarhan Karadoğan, Çev.). Kabalcı Yayıncılık.
2. Andrejevic, M. (2005). The work of watching one another: Lateral surveillance, risk, and governance. Surveillance & Society, 2(4), 479–497.
3. Bakır, U., & Çelik, M. (2013). Tüketim toplumuna eleştirel bir yaklaşım: Kültür bozumu ve yıkıcı reklamlar. Selçuk İletişim, 7(4), 46-63.
4. Barthes, R. (1972). Mythologies (A. Lavers, Çev.). Paladin.
5. Baudrillard, J. (2003). Simülakrlar ve simülasyon (O. Adanır, Çev.). Doğu Batı Yayınları.
6. Baudrillard, J. (2008). Tüketim toplumu: Söylenceleri/yapıları (H. Deliceçaylı & F. Keskin, Çev.). Ayrıntı Yayınları.
7. Bauman, Z. (2023). Tüketici hayat (K. Oğuz, Çev.). Can Sanat Yayınları.
8. Bocock, R. (1993). Consumption. London: Routledge.

9. boyd, d. (2014). It’s complicated: The social lives of networked teens. Yale University Press.
10. Castells, M. (1996/2008). Enformasyon çağı: Ekonomi, toplum ve kültür, Cilt 1: Ağ toplumunun yükselişi (E. Kılıç, Çev.). İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları.
11. Eco, U. (1976). A theory of semiotics. Indiana University Press.
12. Featherstone, M. (1991). Consumer culture and postmodernism. Sage Publications.
13. Fitch, A. (2019). Dark City and The Truman Show: Surveillance and the destabilization of identity. Film Criticism, 43(2). https://doi.org/10.3998/fc.13761232.0043.203
14. Foucault, M. (1977). Discipline and punish: The birth of the prison (A. Sheridan, Trans.). Pantheon Books. (Original work published 1975)
15. Foucault, M. (1995). Discipline and punish: The birth of the prison (A. Sheridan, Trans.). Vintage Books.
16. Foucault, M. (2008). The Birth of Biopolitics: Lectures at the Collège de France, 1978–1979 (G. Burchell, Trans.; M. Senellart, Ed.). Palgrave Macmillan.
17. Goffman, E. (1959). The presentation of self in everyday life. Doubleday Anchor Books.
18. Hardt, M., & Negri, A. (2000). Empire. Harvard University Press.
19. Hardt, M., & Negri, A. (2017). Assembly. Oxford University Press.
20. Holberg, J. B. (2007). Sirius: Brightest diamond in the night sky. Springer-Verlag New York.
21. Kamrin, J. (2017). Telling time in ancient Egypt. The Metropolitan Museum of Art. https://www.metmuseum.org/essays/telling-time-in-ancient-egypt
22. Marwick, A. E. (2013). Status update: Celebrity, publicity, and branding in the social media age. Yale University Press.
23. Maslow, A. H. (1943). A theory of human motivation. Psychological Review, 50(4), 370–396.
24. Mathiesen, T. (1997). The viewer society: Michel Foucault’s ‘Panopticon’ revisited. Theoretical Criminology, 1(2), 215–234.
25. Moulier Boutang, Y. (2011). Cognitive capitalism (E. Emery, Trans.). Polity Press.
26. Papacharissi, Z. (Ed.). (2010). A networked self: Identity, community, and culture on social network sites. Routledge.
27. Peirce, C. S. (1931). Collected papers of Charles Sanders Peirce (C. Hartshorne & P. Weiss, Eds.). Harvard University Press.
28. Poster, M. (1990). The Mode of Information: Poststructuralism and Social Context. University of Chicago Press.
29. Saussure, F. de. (1916/1959). Course in General Linguistics (W. Baskin, Trans.). McGraw-Hill.
30. Sucu, İ. (2020). Gözetlenen toplumun gözetleyen topluma dönüşmesi: “The Truman Show filmi” örneği. Aksaray İletişim Dergisi, 2(1), 1–12.
31. Vercellone, C. (2007). From formal subsumption to general intellect: Elements for a Marxist reading of the thesis of cognitive capitalism. Historical Materialism, 15(1), 13–36. https://doi.org/10.1163/156920607X171681
32. Weber, M. (1930/2001). The Protestant Ethic and the Spirit of Capitalism (T. Parsons, Trans.). Routledge Classics. (Original work published 1904–1905).
33. Wise, J. M. (2002). Mapping the culture of control: Seeing through The Truman Show. Television & New Media, 3(1), 29–47. https://doi.org/10.1177/152747640200300103
34. Wong, H. (2021). “It’s merely controlled”: The Truman Show in the age of surveillance capitalism. Beacon: UBC Journal of Media Studies, 2. https://beaconjournal.arts.ubc.ca/wp-content/uploads/2021/05/Its-Merely-Controlled-Wong.pdf
35. Yapıcıoğlu Ayaz, Y. (2018). Görsel kültürün Frankfurt Ekolü çerçevesinde değerlendirilmesi: Truman Show filmi. Ege Üniversitesi İletişim Fakültesi Yeni Düşünceler Hakemli E-Dergisi, (10), 36–52.
36. Zuboff, S. (2019). The age of surveillance capitalism: The fight for a human future at the new frontier of power. PublicAffairs.