Yeni Medyada “Yenidoğan Çetesi” Haberlerinin Gündem Belirleme Kuramı Bağlamında İncelenmesi

Öz

Medyanın kamuoyu gündemini belirlediği fikri ile ortaya çıkan gündem belirleme kuramı, medyada yer alan haberlerin sıklığı ve öne çıkarılması ile kamuoyunun etkilenebileceği görüşünü savunmaktadır. Bu görüş haber medyasında yer alan konuların seçimi ile gündem oluşturulduğunu ve kamuoyunun bakış açısının şekillendirildiğini açıklamaktadır. Günümüzde yeni medya gündem belirlemede etkili bir rol oynamaktadır. İnternet haber ajansları da bunlar arasında yer almaktadır. Yeni medyanın gündem belirlemedeki haber konuları yalnızca siyasetle sınırlı değildir. Toplumsal anlamda önemli olan bir olayda medyada gündem konusu olmaktadır. 2024 yılında medyada “yenidoğan çetesi” başlığıyla ortaya çıkan haberlerin Ekim ayından itibaren 2025 yılı Mart ayına kadar beş aylık bir zaman diliminde gündemde kaldığı görülmektedir. Toplumsal bağlamda dikkat çeken bu haberler, medyanın sağduyulu bir yaklaşımla gelişmeleri takip etmesiyle gündemde kalmıştır. Haber konusu olayın bireyleri, toplumu, kurumları ve sağlık çalışanlarını ilgilendiren yönleri dikkat çekicidir. Konunun toplumsal bağlamda önemli olduğu öngörüsü ile yapılan bu çalışmada, gündem belirleme kuramı bağlamında “yenidoğan çetesi” haberlerinin çeşitli yönleriyle incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırma, internet sitelerinden Anadolu Ajansı (AA), ANKA Haber Ajansı (ANKA) ve Demirören Haber Ajansının (DHA) ile sınırlandırılarak haberlerin içerik analizi yapılmıştır. 1-14 Mart 2025 tarihleri arasında yapılan arşiv taramasında ortaya çıkan toplam 364 haber incelenmiştir. Analiz sonucunda “yenidoğan çetesi” başlıklı haberlerin en çok ANKA haber ajansında (190) yer aldığı, tematik olarak ilk sırada her üç haber ajansında yer alan toplam 107 haberin yenidoğan çetesinin dava süreçleri ile ilgili bilgi içeren haberlerden oluştuğu görülmüştür. Haberlerin, en çok 2024 yılı Ekim ve Kasım ayında yayınlandığı, başta gündem olmak üzere politika ve sağlık-yaşam kategorilerinde medyanın gündem konusu olduğu tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Yeni medya
• Yenidoğan çetesi
• Gündem belirleme
• Kamuoyu
• Haber ajansları

An Analysis of The News About The “Newborn Gang” In The New Media Within The Context of Agenda Setting Theory

Öz

The agenda-setting theory, which is based on the idea that the media shapes the public agenda, argues that the frequency and prominence of news stories can influence public opinion. According to this view, the selection of topics covered by the media determines what the public considers important, thereby shaping societal perspectives. Today, new media plays a significant role in setting the agenda, with internet-based news agencies being an important part of this process. The topics that shape the agenda are not limited to politics; socially important events also become subjects of discussion in the media. In 2024, news stories under the headline “newborn gang” remained in the public eye for five months, from October 2024 to March 2025. These reports, which attracted strong social attention, continued to be followed closely by the media with a careful and consistent approach. The issue is particularly significant as it concerns individuals, society, institutions, and healthcare workers. Assuming the social importance of this topic, this study aims to examine different aspects of the “newborn gang” news coverage within the framework of agenda-setting theory. The research is based on a content analysis of news published on the websites of Anadolu Agency (AA), ANKA News Agency (ANKA), and Demirören News Agency (DHA). A total of 364 news articles, identified during an archive search conducted between March 1–14, 2025, were analyzed. Findings revealed that ANKA News Agency published the highest number of articles on the “newborn gang” (190 in total). Thematic analysis showed that the three agencies together published 107 articles focused on the legal proceedings of the case. It was also determined that most of the coverage appeared in October and November 2024, with the media framing the issue primarily in relation to current affairs, politics, and health and lifestyle topics.

Anahtar Kelimeler

• New media
• Newborn crew
• Agenda setting
• Public opinion
• News agencies

Kaynakça

1. Akdağ, M. (2020). Medya siyaset etkileşimi bağlamında Türkiye’de siyasetin medya alanındaki düzenlemeleri üzerine bir inceleme. Erciyes İletişim Dergisi, 7(2), 1173-1197. https://doi.org/10.17680/erciyesiletisim.724441
2. Anadolu Ajansı. (2025). Mart 1-14, 2025 tarihinde https://www.aa.com/tr/ adresinden alındı
3. ANKA Haber Ajansı. (2025). Mart 1-14, 2025 tarihinde https://ankahaber.net/ adresinden alındı
4. Arsev, B. (1996). Kamuoyu, iletişim ve demokrasi. Bağlam Yayınları.
5. Aziz, A. (2020). Sosyal bilimlerde araştırma yöntemleri ve teknikleri. Nobel Akademik Yayıncılık.
6. Aydın, S. & Bayazıt, İ. (2021). Nitel araştırmalarda geçerlik ve güvenirlik. M. Çelebi içinde, Nitel Araştırma Yöntemleri (s. 182-211). Pegem Akademi.
7. Berger, B. (2001). Private issues and public policy: Locating the corporate agenda in agenda-setting theory. Journal of Public Relations Research, 13(2), 91-126.
8. Binark, M. (2007). Yeni medya çalışmaları. Ankara: Dipnot yayınları.

9. Chernov, G., Valenzuela, S., & McCombs, M. (2011). An experimental comparison of two perspectives on the concept of need for orientation in agenda-setting theory. Journalism & Mass Communication Quarterly, 88, 142-155. https://doi.org/10.1177/107769901108800108
10. Cohen, B. (1963). The press and foreign policy. Princeton: Princeton University Press.
11. Dearing, J. W., & Rogers, E. (1996). Communication concepts 6: agenda-setting. Thousand Oaks:Sage.
12. Demir, Y., & Ayhan, B. (2020). Sosyal medyanın gündem belirleyicileri: Twitter'da gündem belirleme süreci üzerine bir sosyal ağ analizi. İletişim Kuram ve Araştırma Dergisi, (51), 1-19.
13. Demirören Haber Ajansı. (2025). Mart 1-14 , 2025 tarihinde https://www.dha.com.tr/ adresinden alındı.
14. Dingil, A. E. (2018). Üçüncü aşama gündem belirleme araştırması: Sağlık haberleri özelinde medya ve kamuoyu bağlantısı. [Yayımlanmamış doktora tezi]. Anadolu Üniversitesi.
15. Doğu. B. (2020). Turkey’s news media landscape in Twitter: Mapping interconnections amongdiversity. Journalism, 21(5), 688-706. https://doi.org/10.1177/1464884917713791
16. Doğu, B., & Mat, H. (2019). Who sets the agenda? Polarization and issue ownership in Turkey’s political twittersphere. International Journal of Communication, 13, 229-250.
17. Duygu, H. H. (2023). Kahramanmaraş depremlerinin ana haber bültenlerinde gündem belirleme kuramı bağlamında incelenmesi: Atv–Fox Tv Örneği. İletişim ve Toplum Araştırmaları Dergisi, 3(2), 249-263.
18. Ess, C. (2014). Digital media ethics. Malden: Polity Press.
19. Fiske, J. (1996). İletişim çalışmalarına giriş. (S.İrvan, Çev.) Ankara: Bilim ve Sanat Yayınları.
20. Girgin, A. (2014). Haber ajansı. Selçuk İletişim, 2(2), 107-116. https://doi.org/10.18094/si.06120
21. Gölcü, A., & Sevinkoş, A. (2020). Kamuoyunun oluşumunda basının etkisine bir örnek olay: Türkiye'nin Kore Savaşı’na katılımı. Selçuk İletişim, 13(2), 628-664.
22. Gunter, B. (2002). The quantitative research process, Klaus Bruhn Jensen (Ed.), A hanbook of media and communication research qualitative and quantitative methodologies. London: Routledge.
23. Güngör, M. (2023). Yerel haber sitelerinin güncelliği ve yerelliğinin tıklanma oranlarına etkisi. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (52), 126-141. https://doi.org/10.52642/susbed.1342963
24. Güngör, M., & Eşiyok, K. (2025). Sosyal medyada dezenformasyonun yayılması, motivasyonları ve düzeltme zorlukları üzerine bir araştırma. Erciyes İletişim Dergisi, 12(1), 159-186. https://doi.org/10.17680/erciyesiletisim.1533170 Işık, M. (2002). Kitle iletişim teorilerine giriş. Eğitim Kitabevi Yayınları.
25. İpek, M., & Kanılmaz, A. (2021). Barış Pınarı harekâtının gündem belirleme teorisi açısından medyada yer alma durumunun incelenmesi. Beykoz Akademi Dergisi, 9(1), 199-216.
26. Koyuncu, E. (2016). Haber ajanslarının instagram ve twitter kullanımının doğrudan topluma ulaşım ve etkileşim yönünden incelenmesi. İnönü Üniversitesi İletişim Fakültesi Elektronik Dergisi, 1(2), 50-63.
27. Kütükoğlu, E. (2021). Afet gazeteciliğine gündem belirme kuramı ve İzmir depremi haberlerinden bakış. Uluslararası Medya ve İletişim Araştırmaları Hakemli Dergisi, 4(2), 211-233.
28. Lipmann, W. (2020). Kamuoyu. (O. Doğuş, Çev.) Kabalcı Yayınevi.
29. Manovich, L. (2001). The language of new media. Massachusetts: The MIT Press.
30. Melek, G. (2017). A study on Hürriyet and twitter within the framework of intermedia agenda-setting. İletişim Kuram ve Araştırma Dergisi, (44), 17-41.
31. Melek, G. (2021). Medya etkileri ve siyasal iletişim çalışmalarında büyük veri analizi, yeni trendler ve güncel araştırma yöntemleri üzerine literatür değerlendirmesi. İNİF E-Dergi, 6(1), 260-270.
32. Melek, G., & Uluçay, D. (2019). Media attributes and attitude change: experiments on the impact of second-level agenda-setting on attitudes towards Syrian refugees. Estudşos Sobre El Mensaje Periodistico, 25(1), 381-392. https://doi.org/10.5209/ESMP.63735
33. Meraz, S. (2009). “Is there an elite hold? Traditional media to social media agenda setting influence in blog networks”. Journal of Computer-Mediated Communacitaion, 14(3), 682-707.
34. Parlak, M. (2018). Yeni medya ve haberciliğin dönüşümü. Ufuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 7(14), 59-82.
35. Pavlik, J. (2013). Yeni medya ve gazetecilik. Ankara: Phoenix Yayınevi.
36. Robson, C. (2015). Bilimsel Araştırma Yöntemleri: Gerçek Dünya Araştırması. Ş. Çınkır & N. Demirkasımoğlu (çev.) Ankara: Anı Yayıncılık.
37. Sezer, D. (1972). Kamuoyu ve dış politika. Ankara: Sevinç Matbaası.
38. Shoemaker, P., & Reese, S. (2002). İdeolojinin medya içeriği üzerindeki etkisi. S. İrvan içinde, Medya Kültür Siyaset. Ankara: Alp Yayınevi.
39. Song, H., Jung, J., & Kim, Y. (2017). Perceived news overload and ıts cognitive and attiudinal consequences for news usage in South Korea. Journalism&Mass Communation Quartely, 94(4), 1172-1190. https://doi.org/10.1177/1077699016679975
40. Şahin, K. (2013). Ajans gazeteciliği ve medya sektöründe haber ajanslarının etkinliği. İletişim Kuram ve Araştırma Dergisi, (37), 196-210.
41. Terkan, B. (2007). Basın ve siyaset ilişkisinin gündem belirleme modeli çerçevesinde bir analizi. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 561-584.
42. Tokgöz, E., & Tanyıldızı, N. İ. (2023). Gündem belirleme ve çerçeveleme teorileri bağlaminda Tass ve Ukrinform Haber Ajanslarinin Rusya-Ukrayna Savaş Sunumlarinin İncelenmesi. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 25(1), 61-92.
43. Tokgöz, O. (2000). Temel gazetecilik. Ankara: İmge Kitabevi.
44. Tutar, H. (2023), Nitel araştırma deseni belirleme ölçütleri ve gerekçelendirilmesi, Kastamonu Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 25(1), 334-355.
45. Türk Dil Kurumu. (t.y.). https://sozluk.gov.tr adresinden 20 Ocak 2025 tarihinde alındı
46. Türkiye İstatistik Kurumu. (t.y.). Hanehalkı Bilişim Teknolojileri Kullanım Araştırması, https://www.tuik.gov.tr/ adresinden 3 Nisan 2025 tarihinde alındı
47. Vargo, C., & Guo, L. (2017). Networks, big data, and intermedia agenda setting: An analysis of traditional, partisan, and emerging online U.S. News. Journalism &Mass Communication Quarterly, 94(4), 1031-1055.
48. Vargo, C., McCombs, M., & Shaw, D. (2014). Network issue agendas on twitter during the 2012 U.S. presidential election. Journal of Communication, (64), 296-316.
49. Vatandaş, S. (2020). Covıd-19 pandemisi ve “gündem belirleme” işlevi açısından gazete manşetleri. Sosyal Bilimler Metinleri, 1, 61-78.
50. Yaylagül, L. (2016). Kitle iletişim kuramları. Egemen ve eleştirel yaklaşımlar. Ankara: Dipnot Yayınları.
51. Yin, R. K. (2014). Case study methods: Design and methods. (5th ed). Thousand Oaks: Sage.
52. Yurdigül, Y., & Zinderen, İ. (2012). Yeni medyada haber dili Ayşe Paşalı olayı üzerinden geleneksel medya ve internet haberciliği karşılaştırması. Turkısh Online Journal of Design Art and Communication, 2(3), 81-91.
53. Yüksel, E. (2001). Medyanın gündem belirleme gücü. Çizgi Kitabevi.
54. Yüksel, E. (2007). “Kamuoyu oluşturma” ve “gündem belirleme” kavramları nerede kesişmekte, nerede ayrılmaktadır?, Sosyal Bilimler Dergisi, (1), 571-586.
55. Yüksel, E., & Dingin, A. E. (2020). Does ıt work in Turkey? a network agenda-setting research. Erciyes İletişim Dergisi, 7(1), 435-450. https://doi.org/10.17680/erciyesiletisim.647491