Türkiye Yüzyılı: Şakir Zümre Siyasal Reklam Filminin Göstergebilimsel Analizi

Öz

Türkiye Yüzyılı vizyonu; siyasi, sosyal, ekonomi, diplomasi, teknoloji ve askeri alanlarda 21. yüzyılın bir Türk yüzyılı olmasının sağlanacağı ve Türkiye’nin altın çağının olacağının vurgulandığı, dünyaya ilan edilen bir manifestodur. Siyasal iktidarlar devlet politikaları nezdinde yatırım ve üretimlerini, siyasal reklamlar aracılığıyla vatandaşlara duyurabilmektedir. Şakir Zümre siyasal reklam filmi bu bağlamda, Türkiye Yüzyılı vizyonunun kamuoyuna açıklanmasında kullanılan ilk siyasal reklam olma özelliğini taşımaktadır. Çalışma ile siyasal reklamın göstergebilimsel analizi, görsel ve anlam bilimsel çözümleme yöntemi ile gösterge, gösteren ve gösterilen ayrımı üzerinden incelenmiş olup, reklamın genel anlatı yapısı, betimlemesi ve anlamlandırılması yapılarak, göstergeler aracılığı ile verilmek istenen mesajlar analiz edilerek çözümlenmiştir. Reklamdaki analiz birimi (görsel) göstergeler belirlenerek, ortaya çıkarılmıştır. Yöntem içerisinde R. Barthes ve F. Saussure’nin çözümlemeleri doğrultusunda analiz yapılmıştır. Yapılan göstergebilimsel analiz ile Türkiye Yüzyılı, silah sanayisi, Cumhuriyetin ilk silah ve bomba üretim fabrikası, dönemin dış baskıları, yerli ve milli üretimin siyasal reklamda öne çıkarılan konular olduğu tespit edilmiş olup, göstergelerin düz anlam ve yan anlam çözümlemeleri yapılmıştır. Reklam ileti türü bakımından negatif ve pozitif olarak değerlendirilmiştir. Ayrıca, F. Saussure’nin zıtlıklar çözümlemesinden hareketle reklamda; eski-yeni, genç-yaşlı, kapatmak-açmak ve yerli-yabancı zıtlıkların olduğu tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Türkiye Yüzyılı
• Şakir Zümre
• Siyasal iletişim
• Siyasal reklam
• Göstergebilim
• Roland Barthes
• Ferdinand de Saussure

Türkiye Century: Semiotic Analysis of Şakir Zümre Political Advertisement Film

Öz

The Türkiye Century vision is a manifesto proclaimed to the world, emphasizing that the 21st century will be a Türkiye century in political, social, economic, diplomatic, technological, and military fields, emphasizing that it will be Türkiye's golden age. Political powers can publicize their investments and productions within the framework of state policies through political advertising. In this context, the Şakir Zümre political advertisement commercial holds the distinction of being the first political advertisement used to publicly announce the Türkiye Century vision. The study examined the semiotic analysis of the political advertisement using visual and semantic analysis methods, distinguishing between sign, signifier, and signified. The advertisement's overall narrative structure, description, and interpretation were analyzed, and the messages conveyed through the signs were analyzed. The unit of analysis in the advertisement was revealed by determining the (visual) indicators. The analysis was conducted in line with the analyses of R. Barthes and F. Saussure. The semiotic analysis identified the Türkiye Century, the arms industry, the Republic's first weapons and bomb production factory, the external pressures of the period, and domestic and national production as the prominent themes in the political advertisement. The denotative and connotative analyses of the signs were conducted. The advertisement was evaluated in terms of message type, both negative and positive. Furthermore, based on F. Saussure's analysis of oppositions, the advertisement was found to contain oppositions such as old-new, young-old, closing-opening, and domestic-foreign.

Anahtar Kelimeler

• Türkiye Century
• Şakir Zümre
• Political communication
• Political advertising
• Semiotics
• Roland Barthes
• Ferdinand de Saussure

Kaynakça

1. Afetinan, A. (1983). Türkiye Cumhuriyeti Devleti. Belleten, 47(188), 903-928.
2. Akmeşe, B., & Taşcıoğlu, R. (2023). Siyasal reklamlarda z kuşağının temsili: 2018 Cumhurbaşkanı seçimi örneğinde göstergebilimsel bir inceleme. Kastamonu İletişim Araştırmaları Dergisi,(10), 189-215. https://doi.org/https://doi.org/10.56676/kiad.1168035
3. Aksoy, F., Kılıç, T., & Çalışır, G. (2024). Siyasal reklamların göstergebilimsel yöntemle analizi: 14 Mayıs Cumhurbaşkanlığı seçimlerinde Cumhuriyet Halk Partisi’nin “Sana söz yine baharlar gelecek” reklam filmi örneği. Gümüşhane Üniversitesi İletişim Fakültesi Elektronik Dergisi, 12(1), s. 474-512.
4. Al-Momani, K., Migdadi, F., & Badarneh, M. A. (2015). A semiotic analysis of intergeneric borrowings in print advertisements in Jordan. Social Semiotics, 26(1), 36–58. https://doi.org/https://doi.org/10.1080/10350330.2015.1046217
5. Arslan, G., & Ebren, Ö. (2021). Yeni medya ve siyasal iletişim. Uluslararası Medeniyet Çalışmaları Dergisi, 6(1), 1-8.
6. Aydın, B. O., & Süslen, B. (2018). Siyasal reklamların göstergebilimsel yöntemle analizi: CHP 2017 halkoylaması reklam filmi örneği. Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 18(2), 149-164.
7. Aziz, A. (2011). Siyasette etkili iletişim teknikleri. İstanbul: Başlık Yayın Gurubu.
8. Balcı, Ş. (2006). Seçmenleri etkileme sürecinde siyasal reklamcılık olgusu 1999 genel seçimleri örneği. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (16), 139-157.

9. Barış, Ö. (2018). Siyasal Reklamcılık Alanında Göstergebilimsel Bir İnceleme: Adalet ve Kalkınma Partisi 24 Haziran Zümrüd-ü Anka Seçim Reklamı Örneği. Elektronik Cumhuriyet İletişim Dergisi, 1(1), s. 51-63.
10. Barthes, R. (1993). Göstergebilimsel serüven. (M. Rifat, & S. Rifat, Çev.) İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.
11. Baysal, A. M., & Kavuran, T. (2024). 2023 Cumhurbaşkanlığı seçimi siyasal reklamlarına karşılaştırmalı bir bakış: Ak parti ve CHP örneğinde göstergebilimsel bir analiz. Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 34(1), 301-318. https://doi.org/https://doi.org/10.18069/firatsbed.1406508
12. Bostancı, M. (2014). Siyasal iletişim 2.0. Erciyes İletişim dergisi, 3(3), s. 84-96. https://doi.org/https://doi.org/10.17680/akademia.v3i3.5000006569
13. Civelek, M. (2020). Göstergebilimin kuramsal açıdan incelenmesine yönelik bir araştırma. Alanya Akademik Bakış, 4(3), 771–784. https://doi.org/https://doi.org/10.29023/alanyaakademik.683974
14. Çakmak, F., & Tavlan, H. (2023). Siyasal pazarlama aracı olarak siyasal reklam: 2023 Türkiye Cumhurbaşkanlığı seçimi örneğinde göstergebilimsel bir analiz. 4. Boyut Medya ve Kültürel Çalışmalar Dergisi,(23), 23-51. https://doi.org/https://doi.org/10.26650/4boyut.2023.1341911
15. Çelik, F. (2020). İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı seçiminde adayların twitter içeriklerinin siyasal iletişim açısından incelenmesi. Erciyes İletişim Dergisi, 7(1), 123-148.
16. Çetinkaya, G. (2021). Türkiye Cumhuriyeti tarihi-ııı (1939- 1945), milli şef dönemi. Mecmua,(11), 535-539. Değerli, A. S. (2021). Göstergebilimsel çözümleme yöntemi ile sosyal ağ konulu afişlerin incelenmesi. Asya Studies, 5(18), 179-188. https://doi.org/https://doi.org/10.31455/asya.933833
17. Demir, E., Kandemir, B., & Temür, C. (2022). Parag Khanna “Yeni dünya düzeni: yeni yükselen güçler 21. yüzyılda dünyayı nasıl belirliyor?” kitap kapağının göstergebilimsel analizi. Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, 5(2), 187-199. https://doi.org/https://doi.org/10.47948/efad.1149432
18. Doğan, A., & Aslantaş, A. G. (2015). Bir ikna yöntemi olarak siyasal reklamlarda millet ve hizmetin temsili. Akademik Bakış Uluslararası Hakemli Sosyal Bilimler Dergisi,(47), 35-52.
19. Duran, B. (2022). Türkiye Yüzyılı vizyonunun Türk siyasetine etkisi. Kriter Dergisi. https:// kriterdergi.com/cerceve/turkiye-yuzyili-vizyonunun-turk-siyasetine-etkisi. adresinden alındı
20. Eraslan, M. C. (2022). Siyasal reklam ve sosyal medya: siyasi partilerin sosyal medya kullanımları üzerine inceleme. İletişim Çalışmaları Dergisi, 8(2), 191-206.
21. Eraslan, M. C., & Durur, E. K. (2018). Siyasal iletişim ve medya bağlamında siyasal reklam aracı olarak propaganda. Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 4(2), s. 193-204. Erdoğan, İ. (2011). İletişimi anlamak. Ankara: Savaş Yayınları.
22. Ereser, R., Gürbüz, S., & Arslan, E. (2024). 31 Mart 2024 yerel seçimlerinde afişlerin siyasal iletişim ve ikna amaçlı kullanımı: Ekrem İmamoğlu afişleri örneğinde göstergebilimsel bir analiz. Sdü İfade, 6(2), 64-83. https://doi.org/https://doi.org/10.70627/sduifade.1597308
23. Ersan, M., & Şen, E. (2023). Reklam tasarımında mizah ve MC Donald's örneğiningöstergebilimsel analizi. The Journal of Social Sciences, 64, s. 135-147.
24. Eyi, E. (2021). Ferdinand De Saussure’ün” Genel Dilbilim Dersleri” adlı kitabında dile yaklaşım metotları üzerine bir bakış. Sosyal Bilimler Akademik Dergisi, 4(2), s. 139-156. https://doi.org/https://doi.org/10.38004/sobad.950249SAYFA 139
25. Fermanoğlu, Ö. M. (2019). Yeni medya, siyasal iletişim ve dijital demokrasi. Ankara: Nobel Akademik.
26. Fiske, J. (2003). İletişim çalışmalarına giriş. (S. İrvan, Çev.) Ankara: Bilim ve Sanat.
27. Güllüpunar, H. (2010). Siyasal iletişim ve aday imajı. Konya: Eğitim Kitabevi.
28. Gülsünler, M. E., Tosunlu, Ş., Yayla, H. M., & Yalçın, Y. G. (2017). 1 Kasım 2015 genel seçiminde kullanılan siyasal afişlerin göstergebilimsel analizi. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi,(37), 32-46.
29. Güneş, A. (2012). Çağdaş bir çözümleme yöntemi: Göstergebilim. Humanities Sciences, 7(2), s. 31-43. https://doi.org/https://doi.org/10.12739/10.12739
30. Gürbüz, S. (2019). Bir siyasal iletişim aracı olarak yeni medya: 2017 halkoylamasında Ak Parti youtube videoları üzerine göstergebilimsel bir çalışma. Anemon Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 7(1), 203-210. https://doi.org/https://doi.org/10.18506/anemon.425022
31. İnanç Demir, M. (2018). Siyasal iletişim: kavramsal bir derleme. Uluslararası Sanat Kültür ve İletişim Dergisi, 1(1), 79-104. .
32. Jun, F. (2021). The Critical dimension and power of social semiotics: an examination from the perspective of historical materialism. Social Sciences in China, 42(1), 18–35. https://doi.org/https://doi.org/10.1080/02529203.2021.1895513
33. Kalçık, T. (2016). Siyasal reklamda Ak Parti hizmetlerinin temsili: 7 haziran seçimlerinde Ak Parti’nin gazete ilanları üzerine bir analiz. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 8(16), 202-221.
34. Kalender, A. (2014). Seçmenin karar sürecinde iletişim araç ve yöntemlerinin önemi üzerine bir araştırma. Selçuk İletişim, 2(4), s. 30-41. https://doi.org/https://doi.org/10.18094/si.98715
35. Karlı, İ., & Değirmencioğlu, G. (2011). Siyasal iletişim açısından siyasal partilerin internet mecrasından yararlanma biçimleri ve karşılaştırmalı bir analiz. Marmara İletişim Dergisi,(18), 141-161.
36. Kılıçaslan, E. (2020). Siyasal iletişim bağlamında “Arap Baharı” sürecinden bugüne Suriye krizi ve NATO’nun “Akdeniz Diyaloğu” stratejisi. Meriç Uluslararası Sosyal ve Stratejik Araştırmalar Dergisi, 4(9), 23-39.
37. Kodaman, B. (2007). Osmanlı Devleti’nin yükseliş ve çöküş sebeplerine genel bakış. Süleyman Demirel Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi,(16), 1-24.
38. Levi-Strauss, C. (1986). Mit ve anlam. (S. E. Süer, Çev.) Alan Yayınlar.
39. Mollaoğlu, S. (2023). Çocuk gelin pratiğinin göstergebilimsel analizi. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 22(86), s. 598-617. https://doi.org/https://doi.org/10.17755/esosder.1225342
40. Nakış, D. (2024). Ziya Gökalp’in Türkçülük fikriyle Türkiye Yüzyılına bakmak. 21. Yüzyılda Eğitim ve Toplum, 13(39), 639-654. Özkan, A. (2014). Reklam yönetimi. İstanbul: Hiperlink.
41. Özsoy, T. (2015). Reklamı okumak. İstanbul: Hiperlink . Parsa, S., & Parsa, A. (2004). Göstergebilim Çözümlemeleri. İzmir: Ege Üniversitesi.
42. Parsa, S., & Parsa, A. F. (2013). Göstergebilim Çözümlemeleri. İzmir: Ege Üniversitesi Basımevi.
43. Sağlık, G. (2021). Siyasal iletişim yöntemi olarak siyasal reklamların göstergebilimsel analizi: 23 Haziran 2019 seçimi CHP ve Ak Parti örnekleri. Maltepe Üniversitesi İletişim Fakültesi Dergisi, 7(2), 207-227.
44. Sandıkcı, Y. T. (2021). Siyasal reklam kampanyalarına bir bakış: "1 kasım 2015 genel seçimleri Ak Parti örneği. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 20(80), 2137-2156. Saussure, F. (1985). Genel dilbilim dersleri. (B. Vardar, Çev.) Birey ve Toplum Yayınları.
45. Serttaş Ertike, A. (2009). Reklam [Temel kavramlar,teknik bilgiler, örnekler]. Ankara: Detay Yayıncılık.
46. Sönmez, M. F., & Akmeşe Demir, Z. (2023). (2023). Siyasal reklamlarda kullanılan temalara göstergebilimsel bir yaklaşım: 2023 Cumhurbaşkanlığı seçiminde Cumhuriyet Halk Partisi’nin “Sana Söz” reklam filminin analizi. Rumelide Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi,(36), 872-886.
47. https://doi.org/https://doi.org/10.29000/rumelide.1369553 T.C. Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı. (2025, Ocak 3). www.iletisim.gov.tr adresinden alındı
48. Taşcıoğlu, R. (2009). Siyasetin teknikleşmesi bağlamında Türkiye’de siyasal reklamcılık. A. Özkan içinde, Siyasetin İletişimi (s. 271-292). İstanbul: TASAM.
49. Tokatlı, M., & Akyol, Z. (2018). Reklamlarda milliyetçilik: Adalet ve Kalkınma (ak parti) Partisi'nin anayasa referandumu reklamları üzerine bir içerik analizi. Erciyes İletişim Dergisi, 5(3), 258-274.
50. Tokgöz, O. (1979). Televizyon reklamları ve çocuklar. Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, 34(01), s. 93-110. https://doi.org/https://doi.org/10.1501/SBFder_0000001376
51. Tokgöz, O. (2010). Seçimler, siyasal reklamlar ve siyasal iletişim. Ankara: İmge Kitabevi.
52. Toy, M. E. (2021). Sosyal medyada siyasal iletişim: 31 mart 2019 yerel seçimlerinde Ak Parti ve CHP’nin twitter kullanımı. Kastamonu İletişim Araştırmaları Dergisi,(6), 1-26.
53. Türkiye Yüzyılı. (2025, Ocak 3). https://turkiyeyuzyili.com adresinden alındı
54. Tüylüoğlu, E. (2024). Siyasal reklamların göstergebilimsel analizi: XIV. Cumhurbaşkanlığı seçimlerinde kullanılan “Aşkınan çalışan yorulmaz” ve “Haydi Türkiye!” reklam filmleri örneği. Alternatif Politika, 16(2), 327-360. https://doi.org/https://doi.org/10.53376/ap.2024.12
55. Uluşan, O., & Kanlı, İ. (2021). 2020 KKTC Cumhurbaşkanlığı seçimlerinde sosyal medyada yayınlanan siyasal reklam videoları üzerine göstergebilim ve söylem çözümlemesi. Connectist: Istanbul University Journal of Communication Sciences(61), 241-278.
56. https://doi.org/https://doi.org/10.26650/CONNECTIST2021-884570
57. Uztuğ, F. (2014). Siyasal marka konumlandırma ve siyasal mesaj stratejileri ilişkisi: 1991-1995-1999 seçimleri Türkiye siyasal reklam mesaj türleri analizi. Selçuk İletişim, 3(1), s. 4-19. https://doi.org/https://doi.org/10.18094/si.87183
58. Ünal, M. (2016). Göstergebilimin serüveni. Mütefekkir, 3(6), s. 379-398.
59. Zeybek, B. (2015). 30 Mart 2014 yerel seçimlerinde gazetelerde yayınlanan siyasal reklamlar üzerine bir inceleme. Erciyes İletişim Dergisi, 4(2), 66-84.