Kaynak Metinlerle Bağlar ve Sadakat Olgusu Çerçevesinde Hayran Filmlerini Okumak

Öz

Edebiyat ve sinema ilişkisinin tarihsel bir sonucu olan uyarlama eserler hayran kültürü içerisinde farklı okuma biçimleriyle anlam kazanmaktadır. Bu çalışmanın amacı izleyicilerin hayran kurgusu uyarlama filmle kaynak metinler arasında nasıl bağlar kurduklarını tematik bir yapı içerisinde ortaya koymak ve sadakat olgusunun bu anlam kümesi içerisinde nasıl işlev gördüğünü tarif etmektir. Bu araştırmanın önemi hayran kültürü çalışmalarında üzerinde fazla durulmamış bir konu olan kaynak metne sadakat odaklı izleyici okumalarına dair anlam kategorilerinin keşfedilerek bu temalar üzerinden kuramsal bir yaklaşım geliştirilmesidir. Keşfedici bir yaklaşımla yapılandırılan araştırma metodolojik olarak gömülü kuram yaklaşımını benimsemiştir. J.K. Rowling’in fantastik roman türündeki eseri Harry Potter serisinden uyarlanan hayran kurgusu film “Severus Snape and the Marauders” filmine yapılan yorumlar MAXQDA programı aracılığıyla, gömülü kuram yaklaşımının kodlama basamaklarına göre analiz edilmiştir. Çalışmada hayran kurgusu ve kaynak metin arasında bağlantı kurduğu belirlenen 1.799 kullanıcı yorumu analiz edilmiştir. Bulgular, izleyicilerin hayran kurgusu uyarlama film ve kaynak metinleri altı farklı anlam ekseninde ilişkilendirdiğini göstermektedir. Bunlar eleştirel okuma, kaynak metne sadakatin olumlanması, kanaatleri etkileme, anlatı otoritesi çerçevesi, karşılaştırmalar ve özgün değer kategorileri olarak gruplandırılmıştır. İkincil bulgular ise izleyicilerin hayran kurgusu film ve kaynak metinleri ilişkilendirme biçimlerinin ağırlıklı olarak, sınırları kaynak metin tarafından belirlenen kanon anlatıya sadakat değeri ekseninde geliştiğini göstermektedir. Bu yönüyle hayran kurgusu yapımın olumlu, olumsuz veya müzakereci bir okuma biçiminden hangisine tabi olursa olsun temel incelenme kıstasının kaynak metne sadakat değeri olduğu görülmüştür.

Anahtar Kelimeler

• Hayran kültürü
• Hayran kurgusu
• Hayran filmleri
• Uyarlama film
• Uyarlama ve edebiyat

Reading Fan Films in the Context of Source Texts and the Concept of Fidelity

Öz

Adapted works, which are a historical result of the relationship between literature and cinema, gain meaning through different reading styles within fan culture. The aim of this study is to reveal how viewers establish connections between the fan fiction adaptation and the source texts within a thematic structure and to describe how the concept of fidelity functions within this set of meanings. The importance of this research is to explore the meaning categories of audience readings focused on fidelity to the source text, a subject that has not been emphasized much in fan culture studies, and to develop a theoretical approach based on these themes. Structured with an exploratory approach, the research methodologically adopts a grounded theory approach. Comments on the fan fiction film "Severus Snape and the Marauders", adapted from J.K. Rowling's fantasy novel Harry Potter series, were analyzed using the MAXQDA program, according to the coding steps of the grounded theory approach. The study analyzed 1,799 user comments that were found to establish a link between fan fiction and the source text. The findings indicate that audiences' associations between fan fiction adaptations and source texts develop along six distinct axes of meaning. These are categorized as critical reading, positive evaluation of fidelity to the source text, influencing of opinions, the framework of narrative authority, comparisons, and originality. Secondary findings indicate that the ways in which viewers relate to fan fiction films and source texts are predominantly based on the value of fidelity to the canon narrative, the boundaries of which are defined by the source text. In this respect, regardless of whether a fan fiction film is subject to a positive, negative, or deliberative reading, the fundamental criterion for analyzing it is its fidelity to the source text.

Anahtar Kelimeler

• Fan culture
• Fan fiction
• Fan films
• Film adaptation
• Adaptation and literature

Kaynakça

1. Aktulum, K. (2023). Bir metin çözümleme yöntemi olarak metinlerarasılığın “metin-öncesi”. Frankofoni, 42(1), 171-182.
2. Andrew, D. (1984). Concepts in film theory. Oxford University Press.
3. Barthes, R. (1977). The death of the author (S. Heath, Çev.). İçinde S. Heath (Ed.), Image, music, text. (ss. 142-148). Fontana Press.
4. Booth, P. (2015). Playing Fans: Negotiating Fandom and Media in the Digital Age. Iowa University Press.
5. Broad Strokes (2016, Mart 1). Severus Snape and the Marauders Harry Potter Prequel [Video]. Youtube. https://www.youtube.com/watch?v=EmsntGGjxiw
6. Busse, K., & Hellekson, K. (2006). Introduction: work in progress. İçinde K. Hellekson & K. Busse (Ed.), Fan fiction and fan communities in the age of the internet: New essays (ss. 5-32). McFarland & Co.
7. Cahir, L. C. (2006). Literature into film: Theory and practical approaches. McFarland & Co.
8. Cardwell, S. (2002). Adaptation revisited: Television and the classic novel. Manchester University Press.

9. Charmaz, K. (2015). Gömülü (grounded) teori: Nitel analiz uygulama rehberi. (R. Hoş, Ed.). Seçkin Yayıncılık.
10. Coppa, F. (2006). A brief history of media fandom. İçinde K. Hellekson & K. Busse (Ed.), Fan fiction and fan communities in the age of the internet: New essays (ss. 41-60). McFarland & Co.
11. De Certeau, M. (2011). Practice of Everyday Life. University of California Press.
12. Easterling, P. E. (2015). canon. İçinde Oxford Research Encyclopedia of Classics. https://doi.org/10.1093/acrefore/9780199381135.013.1342
13. Ella, J.-E. (2015). Expanding worlds: Neo-Victorianism, fan fiction, and the death of the author. İçinde C. Georgi & B. J. Glaser (Ed.), Convergence culture reconsidered (ss. 111-122). Göttingen University Press. https://doi.org/10.17875/gup2015-840
14. Elliott, K. (2004). Literary film adaptation and the form/content dilemma. İçinde M.-Laure. Ryan (Ed.), Narrative across media : The languages of storytelling (ss. 220-243). University of Nebraska Press.
15. Glaser, G. B. & Strauss, A. L. (2012). The Discovery of Grounded Theory: Strategies for Qualitative Research (7. Baskı). Aldine Transaction.
16. Hellekson, K. (2015). Fandom and fan culture. Içinde E. C. Link & G. Canavan (Ed.), The Cambridge companion to American science fiction (ss. 153-166). Cambridge University Press.
17. Hick, D. H., & Derksen, C. (2024). Canon and cultural negotiation. The Journal of Aesthetics and Art Criticism, 82(1), 74-85. https://doi.org/10.1093/jaac/kpae010
18. Hills, M. (2002). Fan Cultures. Routledge
19. Hovakimian, D. (2024). Kenobi: Star wars fan films and how embodiment influences fan perspectives on canon. Popular Culture Studies Journal, 12(1), 312-330.
20. Hutcheon, L., & O’Flynn, S. (2013). A theory of adaptation. Routledge.
21. Iwabuchi, K. (2010). De-Westernization and the governance of global cultural connectivity: A dialogic approach to East Asian media cultures. Postcolonial Studies, 13(4), 403-419. https://doi.org/10.1080/13688790.2010.518349
22. Jamison, A. (2013). Fic: Why fanfiction is taking over the world. Smart Pop: BenBella Books.
23. Jenkins, H. (2000). Star Trek rerun, reread, and re- written: Fan writing as textual poaching. İçinde H. Newcomb (Ed.), Television: The critical view (6th edition, ss. 470-494). Oxford University Press.
24. Jenkins, H. (2013). Textual poachers: Television fans and participatory culture. Routledge.
25. Leitch, T. (2008). Adaptation studies at a crossroads. Adaptation, 1(1), 63-77. https://doi.org/10.1093/adaptation/apm005
26. Lynn, E. (2021). Fan remake films: Active engagement with popular texts [Yüksek Lisans Tezi, Bowling Green State University]. OhioLINK Electronic Theses and Dissertations Center. http://rave.ohiolink.edu/etdc/view?acc_num=bgsu1615121429167803
27. Petts, L. A. (1934). A compliment for morey’s covers. İçinde Amazing Stories 9(6), 139. Teck Publications. https://archive.org/details/Amazing_Stories_v09n06_1934-10_Teckneeds_cover/page/n139/mode/2up
28. Sandvoss, C. (2014). The death of the reader? Literary theory and the study of texts in popular culture. İçinde K. Hellekson & K. Busse (Ed.), The fan fiction studies reader (ss. 61-74). University of Iowa Press.
29. Sarup, M. (2004). Post-yapısalcılık ve postmodernizm (A. Güçlü, Çev.). Bilim ve Sanat Yayınları.
30. Schott, C. (2023). Canon fanfiction: Reading, writing, and teaching with adaptations of premodern and early modern literature. Walter de Gruyer ; Medieval Institute Publications.
31. Storey, J. (2023). Kültürel teori ve popüler kültüre giriş (S. Gülsoy & İ. Öz, Çev.). Bilge Kültür Sanat.