Türk Basınında Suriyeli Sığınmacılar: İlk Beş Yılın Analizi (2011-2015)

Öz

2011 yılından beri Suriye’de yaşananlar insanlık tarihinin en acı tecrübelerinden biri olmaya aday niteliktedir. İç savaşın zorunlu göçe maruz bıraktığı 5 milyondan fazla Suriyeli halen farklı ülkelerde yaşam savaşı vermektedir. Konu son yıllarda hem Türk medyası hem de dünya medyası tarafından ilgiyle takip edilmektedir. Bu çalışma da Türkiye’nin Suriyeli sığınmacılara kapılarını açtığı 2011 yılından başlayarak 2015 yılına kadar basın içeriğinde konunun nasıl yansıtıldığı ve tartışıldığına odaklanmaktadır. Bu amaçla Türkiye’de yayın yapan en yüksek tiraja sahip 5 ulusal gazetenin 5 yıl boyunca Suriyeli sığınmacılara ilişkin yayımladığı haber metinleri ve köşe yazıları içerik analizi yöntemiyle çözümlenmiştir. Bulgular göstermektedir ki haber metinleri ve köşe yazılarının çoğunda sığınmacılara karşı olumlu veya dengeli bir dil kullanılmıştır. Buna rağmen metinlerde sığınmacıların kendi seslerini duyurma imkânları oldukça kısıtlıdır. Bu durum basın içeriğinde Suriyeli sığınmacıları nesneleştirmekte ve sığınmacıların metinlerde aktif birer özne olmasını engellemektedir. Ayrıca çalışma kapsamında elde edilen bulgular Türk basının hukuki bir statüyü de ifade eden mülteci kavramına hatalı bir biçimde yer verdiğini ve bu kavramı çoğu zaman sığınmacı kavramıyla aynı anlamda kullandığını göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

• Suriye iç savaşı
• Suriyeli sığınmacılar
• Türk basını
• İçerik analizi

SYRIAN ASYLUM SEEKERS IN THE TURKISH PRESS: THE ANALYSIS OF THE FIRST 5 YEARS (2011-2015)

Öz

Things happening in Syria since 2011 are probably one of the most inhumane experiences of the world history. More than 5 million Syrians who were enforced to leave their places are still struggling in different countries. The issue has received great interest from both the Turkish media and the world media. The study focuses on the press coverage of Syrian asylum seekers starting from the period the asylum seekers entered Turkey in 2011 until the year 2015. By this means, news articles and columns published in the highest circulated 5 newspapers in a period of 5 years were analysed by employing content analysis method. According to the findings, most news reports and columns employed a positive or balanced view towards asylum seekers. However, it was found that asylum seekers did not have opportunity to explain their own views in the press coverage. Therefore, asylum seekers were transformed into objects instead of giving them the opportunity to become active subjects. Another finding in the research is related to the legal concept of “refugee”. The concept is misused by the Turkish press and it is often seen as a synonym of the concept “asylum seeker”.

Kaynakça

1. Akgül Gök F ve Gökçearslan Çifci E (2017) Position of the Syrian refugee children in printed media, Border Crossing. Vol.7, No.2
2. Berry M, Blanco I G ve Moore K (2015) Press Coverage of the Refugee and Migrant Crisis in the EU: A Content Analysis of Five European Countries, Report prepared for the UN High Commissioner for Refugees. Cardiff: Cardiff School of Journalism, Media and Cultural Studies, 2015.
3. Chouliaraki L ve Zaborowski R (2017) Voice and community in the 2015 refugee crisis: A content analysis of news coverage in eight European countries. International Communication Gazette, 79(6-7), 613-635.
4. Chouliaraki, L ve Stolic, T (2017). Rethinking media responsibility in the refugee ‘crisis’: a visual typology of European news. Media, Culture & Society, 0163443717726163.
5. Doğanay Ü ve Çoban Keneş H (2016) Yazılı Basında Suriyeli ‘Mülteciler’: Ayrımcı Söylemlerin Rasyonel ve Duygusal Gerekçelerinin İnşası, Mülkiye Derg, 4(1), 143-184
6. Efe İ (2015) Türk basınında Suriyeli sığınmacılar. İstanbul: SETA.
7. Erdoğan M (2015) Türkiye’de Suriyeliler: Toplumsal kabul ve uyum. Bilgi Üniversitesi Yayınları, İstanbul.
8. Göç,,İdaresi,,(Ekim..2017) http://www.goc.gov.tr/icerik6/gecicikoruma_363_378_4713_icerik

9. Göker G ve Keskin S (2015) Haber medyası ve mülteciler: Suriyeli mültecilerin Türk yazılı basınındaki temsili. İletişim Kuram ve Araştırma Derg, 41, 229-256.
10. Hall S (1999) İdeolojinin Yeniden Keşfi: Medya Çalışmalarında Baskı Altında Tutulanın Geri Dönüşü İçinde: Medya, İktidar, İdeoloji. M. Küçük (der.), Ankara: Bilim ve Sanat. 77-127.
11. Human..Rights..Watch..(2017) https://www.hrw.org/sites/default/files/world_report_download/wr2017-web.pdf
12. Krippendorff, Klaus (2004) Content Analysis: An introduction to its methodology. Second Edition. Sage: Thousand Oaks
13. Medyatava (2015) “21 Aralık 2015 - 27 Aralık 2015 haftası Tiraj Tablosu”. Erişim tarihi: 28 Aralık 2015. http://www.medyatava.com/tiraj/2015-03-23
14. Mollard C (2001) Asylum: The truth behind the headlines. Oxfam. Norton.
15. Sirkeci İ (2017) Bir güvensizlik ülkesi olarak Türkiye’nin mültecileri, Suriyeliler ve Türk mülteciler. Göç Derg, 4(1), 21-40.
16. Şöhret M (2016) Suriye’nin siyasal yapısı. H. Çomak, C. Sancaktar, Z. Yıldırım içinde, Uluslararası politikada Suriye Krizi (s. 39-85). Beta Basım A.Ş., İstanbul
17. Taştekin F (2015) Suriye yıkıl git diren kal. İletişim Yayınları, İstanbul
18. UNICEF (Temmuz 2016) http://www.unicef.org.tr/files/bilgimerkezi/doc/T%C3%BCrkiye'deki%20Suriyeli%20%C3%87ocuklar%20Bilgi%20Notu_Temmuz_2016.pdf
19. UNHCR (2017) http://data.unhcr.org/syrianrefugees/regional.php
20. Yıldırım Z (2016) Suriye siyasi tarihi. H. Çomak, C. Sancaktar, Z. Yıldırım içinde, Uluslararası Politikada Suriye Krizi (s. 3-31). Beta Basım A.Ş., İstanbul