Etik İlkeler ve Yayın Politikası
Akıllı Sistemler Dergisi, araştırma ve yayın etiği ilkelerine bağlı, uluslararası hakemli, bilimsel ve açık erişimli bir dergidir. Derginin yayın süreçleri; bilimsel dürüstlük, tarafsızlık, şeffaflık, hesap verebilirlik, editoryal bağımsızlık, akademik kalite, açık erişim ve bilimsel bilginin serbest dolaşımı ilkeleri doğrultusunda yürütülür.
1. Uluslararası Standartlar ve Temel İlkeler
Yayın sürecine dâhil olan tüm taraflar; yazarlar, hakemler, editörler, alan editörleri, yayın kurulu üyeleri ve yayıncı, etik ilkelere uygun hareket etmekle yükümlüdür.
Derginin yayın etiği ve editoryal işleyişi; Committee on Publication Ethics (COPE), International Committee of Medical Journal Editors (ICMJE), Directory of Open Access Journals (DOAJ), Open Access Scholarly Publishing Association (OASPA), World Association of Medical Editors (WAME), Budapest Open Access Initiative (BOAI) ve ilgili ulusal/uluslararası akademik yayıncılık ilkeleri dikkate alınarak yürütülür.
2. Yayın Politikası
Akıllı Sistemler Dergisi, akademik niteliği yüksek, özgün ve bilimsel katkı sağlayan çalışmaları yayımlamayı amaçlar. Dergiye gönderilen çalışmaların daha önce yayımlanmamış, başka bir dergide değerlendirme sürecinde bulunmayan ve bilimsel araştırma/yayın etiğine uygun biçimde hazırlanmış çalışmalar olması gerekir.
Dergide yayımlanacak çalışmaların derginin amaç ve kapsamına uygun olması zorunludur. Kapsam dışı, bilimsel niteliği yetersiz, özgün katkısı sınırlı, etik beyanları eksik veya yazım kurallarına uygun hazırlanmamış çalışmalar hakem değerlendirmesine alınmadan editörlük tarafından reddedilebilir veya yazara iade edilebilir.
Dergide yayımlanan çalışmaların bilimsel, etik, hukuki ve dilsel sorumluluğu yazarlarına aittir.
Yayın kararları; çalışmanın önemi, özgünlüğü, açıklığı, bilimsel geçerliliği, derginin amaç ve kapsamına uygunluğu ve bilimsel alana sağlayacağı katkı esas alınarak verilir. Telif hakkı ihlali, intihal ve ilgili diğer hukuki yükümlülükler de editoryal değerlendirme sürecinde dikkate alınır.
3. Hakemlik Politikası
Akıllı Sistemler Dergisi’nde araştırma makaleleri ve derleme makaleleri çift kör hakemlik sistemi ile değerlendirilir. Bu sistemde yazarların kimlikleri hakemlere, hakemlerin kimlikleri ise yazarlara açıklanmaz.
Dergiye gönderilen çalışmalar öncelikle editörlük tarafından ön incelemeye alınır. Bu aşamada çalışmanın derginin amaç ve kapsamına uygunluğu, yazım kurallarına uyumu, etik beyanlarının tamlığı, benzerlik oranı, kaynak gösterme biçimi ve bilimsel niteliği değerlendirilir.
Ön incelemeyi geçen çalışmalar, ilgili alanda uzman en az iki bağımsız hakeme gönderilir. Hakemlerden birinin olumlu, diğerinin olumsuz görüş bildirmesi durumunda çalışma üçüncü bir hakeme gönderilebilir veya hakem raporlarının bilimsel gerekçeleri dikkate alınarak editörlük tarafından nihai karar verilebilir.
Nihai yayın kararı; hakem raporları, çalışmanın bilimsel niteliği ve editoryal değerlendirme dikkate alınarak editörlük tarafından verilir.
Hakemlik süreci; tarafsızlık, gizlilik, bilimsel yeterlilik ve çıkar çatışmasından kaçınma ilkeleri doğrultusunda yürütülür. Hakemlerin değerlendirdikleri çalışma ile ilgili herhangi bir çıkar çatışması bulunması durumunda değerlendirme davetini reddetmeleri gerekir.
Mümkün olduğu ölçüde, hakemler yazarlarla aynı kurumda görev yapan kişiler arasından seçilmez. Editörlük, yazarlar ile hakemler arasında kurumsal, akademik, kişisel veya mali bir çıkar çatışması bulunmamasını gözetir.
Editör, yayın kurulu üyesi veya dergiyle ilişkili herhangi bir kişinin yazar olduğu çalışmalar, ilgili kişinin tüm editoryal karar süreçlerinden dışlandığı bağımsız bir hakemlik ve editoryal değerlendirme sürecine tabi tutulur.
4. Araştırma Etiği
Dergiye gönderilen tüm çalışmalar araştırma etiği ilkelerine uygun olarak hazırlanmalıdır.
Etik kurul izni, yasal izin veya özel izin gerektiren çalışmalarda, makalenin dergiye sunulması sırasında etik kurul izninin kapsamı ile iznin alındığı kurumun adı, karar tarihi ve karar/sayı numarası makale içerisinde belirtilmelidir.
Etik kurul izni gerektiren araştırmalar arasında aşağıdaki çalışmalar yer almaktadır:
Anket, mülakat, odak grup çalışması, gözlem, deney, görüşme ve benzeri tekniklerle katılımcılardan veri toplanmasını gerektiren nitel veya nicel araştırmalar,
İnsanların veya hayvanların, materyal ve veriler dâhil olmak üzere, deneysel veya diğer bilimsel amaçlarla kullanıldığı araştırmalar,
İnsanlar üzerinde yapılan klinik araştırmalar,
Hayvanlar üzerinde yapılan araştırmalar,
Kişisel verilerin korunmasına ilişkin mevzuat kapsamında değerlendirilen retrospektif çalışmalar.
Ayrıca;
Olgu sunumlarında aydınlatılmış onam alındığı belirtilmelidir.
Başkalarına ait ölçek, anket, fotoğraf, görsel veya benzeri materyallerin kullanılması durumunda gerekli izinler alınmalı ve belirtilmelidir.
Kullanılan fikir ve sanat eserleri bakımından telif hakkı düzenlemelerine uyulmalıdır.
Etik kurul onayı gerektiren çalışmalarda etik kurulun adı, karar tarihi ve karar numarası makalede açıkça belirtilmelidir. Etik kurul onayı gerektirmeyen çalışmalar için de bu durumun makalede belirtilmesi önerilir.
Katılımcı içeren araştırmalarda bilgilendirilmiş onam alınmalı; katılımcıların mahremiyeti, kişisel verileri ve kimlik bilgileri korunmalıdır. Kişisel veriler ilgili yasal düzenlemelere ve etik ilkelere uygun biçimde kullanılmalıdır.
5. Yayın Etiği
Akıllı Sistemler Dergisi; intihal, veri uydurma, veri çarpıtma, dilimleme, yinelenen yayın, mükerrer yayın, haksız yazarlık, hediye/onursal yazarlık, hayalet yazarlık, izinsiz veri veya materyal kullanımı, çıkar çatışmasının gizlenmesi ve manipülatif atıf uygulamaları gibi etik dışı yayıncılık davranışlarını kabul etmez.
Dergiye gönderilen çalışmaların özgün olması gerekir. Aynı çalışma eş zamanlı olarak birden fazla dergiye gönderilemez. Aynı veya esas itibarıyla aynı araştırmanın birden fazla dergide yayımlanması etik dışı yayıncılık davranışı olarak değerlendirilir.
Yazarlar, çalışmalarında kullandıkları tüm kaynakları doğru, eksiksiz ve uygun atıf kurallarına göre göstermelidir. Başkalarına ait fikirler, ifadeler, yöntemler, veriler, görseller, tablolar, şekiller veya bulgular uygun kaynak gösterilmeden kullanılamaz.
6. Benzerlik ve İntihal Politikası
Dergiye gönderilen çalışmalar benzerlik tespit yazılımları aracılığıyla kontrol edilir.
Yazarların, makale gönderimi sırasında benzerlik raporunu PDF formatında sisteme yüklemeleri istenebilir. Benzerlik raporunun hazırlanmasında iThenticate, Academic Paradigms/Check For Plagiarism, Grammarly Plagiarism Checker veya benzer nitelikteki benzerlik tespit yazılımlarından yararlanılabilir.
Benzerlik raporu yalnızca sayısal oran üzerinden değerlendirilmez. Benzerliğin niteliği, kaynak gösterme biçimi, doğrudan alıntıların uygunluğu ve akademik yazım ilkeleri de değerlendirmede dikkate alınır.
Toplam benzerlik oranının %20’yi aşmaması gerekir. Tek bir kaynaktan alınan benzerlik oranının ise %3’ü geçmemesi beklenir. Benzerlik oranının değerlendirilmesinde kaynakça bölümü hariç tutulabilir.
İntihal, kendinden intihal, uygun olmayan alıntı, kaynak göstermeden kullanım, veri veya metin manipülasyonu tespit edilen çalışmalar reddedilebilir. Etik ihlalin yayından sonra tespit edilmesi durumunda düzeltme, açıklama, ifade-i endişe veya geri çekme süreçleri işletilebilir.
7. Yazar Sorumlulukları
Yazarlar, dergiye gönderdikleri çalışmanın özgün, bilimsel ve etik ilkelere uygun olduğunu kabul eder. Yazarlar, çalışmanın daha önce yayımlanmadığını ve aynı anda başka bir dergide değerlendirme sürecinde bulunmadığını beyan etmekle yükümlüdür.
Özgün araştırma makalelerinin yazarları, gerçekleştirilen çalışmayı doğru biçimde sunmalı ve çalışmanın bilimsel önemini nesnel olarak tartışmalıdır. Araştırmanın dayandığı veriler makalede doğru biçimde sunulmalıdır. Çalışma, gerektiğinde başka araştırmacıların araştırmayı yeniden üretmesine imkân sağlayacak yeterli yöntemsel ayrıntıyı ve kaynak bilgisini içermelidir. Hileli veya bilerek yanlış verilen ifadeler etik dışı davranıştır ve kabul edilemez.
Yazarların temel sorumlulukları şunlardır:
Çalışmayı bilimsel araştırma ve yayın etiğine uygun biçimde hazırlamak,
Çalışmanın özgünlüğünü güvence altına almak,
Kullanılan tüm kaynakları doğru ve eksiksiz göstermek,
Gerekli etik kurul izinlerini, katılımcı onamlarını ve yasal izinleri almak,
Çıkar çatışmalarını açıkça beyan etmek,
Finansman ve proje desteklerini belirtmek,
Yazar katkılarını doğru biçimde açıklamak,
Çalışmada kullanılan verilerin doğruluğundan ve güvenilirliğinden sorumlu olmak,
Hakem ve editör önerilerine bilimsel ve yapıcı biçimde yanıt vermek,
Makalede önemli bir hata veya yanlışlık tespit edildiğinde editörlüğü gecikmeden bilgilendirmek,
Değerlendirme süreci tamamlanmadan çalışmayı başka bir dergiye göndermemek.
Bir yazar, yayımlanmış çalışmasında önemli bir hata veya yanlışlık fark ettiğinde dergi editörlüğünü veya yayıncıyı derhâl bilgilendirmeli ve gerekli düzeltme veya geri çekme işlemlerinin gerçekleştirilmesinde editörlükle iş birliği yapmalıdır.
8. Yazarlık ve Katkı Beyanı
Yazarlık, bildirilen çalışmanın oluşturulmasına, tasarımına, yürütülmesine, veri toplama veya analizine, sonuçların yorumlanmasına, yazımına, eleştirel olarak gözden geçirilmesine veya nihai onayına anlamlı akademik katkı sağlayan kişilerle sınırlı olmalıdır.
Çalışmaya anlamlı katkı sağlayan tüm kişiler ortak yazar olarak belirtilmeli; çalışmaya katkısı bulunmayan kişiler yazar listesine dâhil edilmemelidir.
Sorumlu yazar, çalışmaya katkı sunan tüm ortak yazarların yazar listesinde bulunmasını ve katkısı olmayan kişilerin listeye dâhil edilmemesini sağlamakla yükümlüdür. Sorumlu yazar ayrıca tüm ortak yazarların makalenin nihai sürümünü onayladığını ve yayımlanmak üzere gönderilmesini kabul ettiğini doğrulamalıdır.
Hediye yazarlık, onursal yazarlık ve hayalet yazarlık kabul edilmez. Yazarlık ölçütlerini karşılamayan ancak çalışmaya katkı sağlamış kişilere teşekkür bölümünde yer verilebilir.
Çok yazarlı çalışmalarda yazarların katkı türü veya katkı oranı makalede belirtilebilir. Tüm yazarlar, makalenin yayımlanmış hâlinden ve etik sorumluluklarından birlikte sorumludur.
Makale gönderildikten sonra yazar ekleme, çıkarma veya yazar sıralamasını değiştirme talepleri ancak tüm yazarların yazılı onayı ve editörlüğün uygun görmesi hâlinde değerlendirilir.
9. Çıkar Çatışması Politikası
Yazarlar, hakemler ve editörler; çalışmanın değerlendirilmesini, yorumlanmasını veya yayımlanmasını etkileyebilecek mevcut veya olası tüm çıkar çatışmalarını beyan etmekle yükümlüdür.
Çıkar çatışmaları finansal, kurumsal, akademik, kişisel, mesleki veya başka nitelikte olabilir.
Yazarlar, makalenin sonuçlarını veya yorumlanmasını etkileyebilecek mali veya diğer önemli çıkar çatışmalarını açıklayan bir beyana yer vermelidir. Çıkar çatışması bulunmaması durumunda da bu durum açıkça belirtilmelidir.
Hakemler, çalışma ile ilgili çıkar çatışması bulunduğunu düşündüklerinde değerlendirme sürecinden çekilmelidir. Editörler de çıkar çatışması bulunan çalışmaların karar süreçlerinde yer alamaz.
10. Finansman ve Destek Beyanı
Yazarlar, çalışmalarına sağlanan tüm finansal destekleri, proje numaralarını ve destek sağlayan kurum veya kuruluşları makalede açıkça belirtmelidir.
Herhangi bir finansal destek alınmamışsa bu durum da makalede beyan edilmelidir.
Finansman sağlayan kurum veya kuruluşların araştırmanın tasarımı, veri toplama, analiz, yorumlama, yazım veya yayımlanma kararındaki rolü varsa bu rol açıkça belirtilmelidir.
11. Etik Kurul Onayı ve Diğer İzinler
Etik kurul onayı gerektiren çalışmalar için onay bilgileri makalede yer almalıdır. Bu bilgiler en azından:
Etik kurulun adı,
Karar/onay tarihi,
Karar veya onay numarasını
içermelidir.
Etik kurul izni gerektiren ancak gerekli izin bilgilerini içermeyen çalışmalar değerlendirmeye alınmayabilir veya yazara iade edilebilir.
Başkalarına ait ölçek, anket, fotoğraf, görsel, tablo, şekil, yazılım, veri seti veya telif hakkıyla korunan diğer materyallerin kullanılması durumunda gerekli kullanım izinlerinin alınmasından yazarlar sorumludur.
Olgu sunumlarında aydınlatılmış onam alınması ve bunun makalede belirtilmesi gerekir.
12. Veri Paylaşımı, Veri Saklama ve Araştırma Bütünlüğü
Yazarlar, çalışmalarında kullandıkları verilerin doğruluğundan, güvenilirliğinden ve etik ilkelere uygun şekilde elde edilmesinden sorumludur.
Editoryal değerlendirme sırasında gerekli görülmesi hâlinde yazarlardan araştırmanın ham verilerini, analiz dosyalarını, izin belgelerini veya ek açıklamaları editörlüğe sunmaları istenebilir.
Uygulanabilir olduğu durumlarda yazarların araştırma verilerini bilimsel topluluğun erişimine açmaları teşvik edilir. Katılımcıların gizliliğinin korunması ve özel nitelikteki verilere ilişkin hukuki hakların paylaşımı engellememesi koşuluyla, araştırma verilerinin diğer yetkin araştırmacıların erişimine yayından sonra en az on yıl süreyle açık tutulması beklenir. Bunun tercihen kurumsal veya konu temelli bir veri arşivi ya da güvenilir bir veri merkezi aracılığıyla gerçekleştirilmesi önerilir.
Verilerin uydurulması, değiştirilmesi, çarpıtılması, seçici biçimde raporlanması veya araştırma sonuçlarını yanıltıcı biçimde gösterecek şekilde kullanılması etik ihlal olarak değerlendirilir.
Kişisel veriler, hassas bilgiler ve üçüncü kişilerin mahremiyetini ilgilendiren veriler ilgili mevzuat ve etik ilkeler doğrultusunda korunmalıdır.
13. Hakem Sorumlulukları
Hakemlik süreci, editörlerin ve yayın kurulunun bilimsel yayın kararları vermesine yardımcı olur ve yazarların çalışmalarını geliştirmelerine katkı sağlar.
Hakemler:
Yalnızca bilimsel uzmanlık alanlarına uygun çalışmaları değerlendirmeyi kabul etmelidir.
Bir çalışmayı değerlendirmek için yeterli uzmanlığa sahip olmadıklarını veya değerlendirmeyi gerekli sürede tamamlayamayacaklarını düşündüklerinde editörü bilgilendirmeli ve değerlendirme sürecinden çekilmelidir.
Kendilerine gönderilen makaleleri gizli belge olarak değerlendirmelidir.
Editörün izni olmaksızın çalışma içeriğini üçüncü kişilerle paylaşmamalı veya tartışmamalıdır.
Değerlendirmelerini nesnel ve bilimsel ölçütlere göre yürütmelidir.
Yazara yönelik kişisel, küçümseyici veya incitici ifadelerden kaçınmalıdır.
Görüşlerini açık ve gerekçeli biçimde ifade etmelidir.
Çalışmadaki önemli kaynak eksikliklerini, uygunsuz atıfları veya olası intihal durumlarını editöre bildirmelidir.
Değerlendirdikleri çalışma ile başka yayımlanmış çalışmalar arasında önemli benzerlik veya örtüşme tespit etmeleri durumunda editörü bilgilendirmelidir.
Hakemlik sırasında elde ettikleri gizli bilgileri kişisel veya akademik çıkar amacıyla kullanmamalıdır.
Rekabet, iş birliği, kişisel, kurumsal, finansal veya diğer ilişkilerden kaynaklanan çıkar çatışmalarının bulunduğu çalışmaları değerlendirmemelidir.
Değerlendirme raporlarını zamanında ve bilimsel gerekçeleriyle birlikte sunmalıdır.
14. Editör Sorumlulukları
Editörler, derginin bilimsel niteliğinin korunmasından ve yayın süreçlerinin tarafsızlık, gizlilik ve şeffaflık ilkelerine uygun biçimde yürütülmesinden sorumludur.
Editörler, makaleleri yazarların ırkı, cinsiyeti, cinsel yönelimi, dinî inancı, etnik kökeni, vatandaşlığı, siyasi görüşü, kurumu, akademik unvanı veya diğer kişisel özelliklerinden bağımsız olarak bilimsel ölçütlere göre değerlendirir.
Editörlerin temel sorumlulukları şunlardır:
Dergiye gönderilen çalışmaları amaç ve kapsam, özgünlük, bilimsel nitelik ve etik uygunluk bakımından değerlendirmek,
Uygun ve bağımsız hakemleri belirlemek,
Hakemlik sürecini tarafsız biçimde yürütmek,
Hakem raporlarını ve editoryal değerlendirmeleri dikkate alarak nihai yayın kararını vermek,
Çıkar çatışmalarını yönetmek,
Editoryal bağımsızlığı korumak,
Etik ihlal iddialarını dikkatle incelemek,
Gerekli durumlarda düzeltme, ifade-i endişe veya geri çekme süreçlerini başlatmak,
Yazar, hakem ve okuyucu şikâyetlerini adil biçimde değerlendirmek.
Editör ve editoryal personel, gönderilen bir makale hakkındaki bilgileri sorumlu yazar, hakemler, olası hakemler, gerekli editoryal danışmanlar ve yayıncı dışında üçüncü kişilerle paylaşamaz.
Gönderilen ancak henüz yayımlanmamış bir çalışmada yer alan materyaller, yazarın açık yazılı izni olmaksızın editör veya yayın kurulu üyeleri tarafından kendi araştırmaları için kullanılamaz.
15. Yayın Kurulu ve Alan Editörleri
Yayın kurulu ve alan editörleri, derginin akademik niteliğinin geliştirilmesine katkı sağlar. Kurul üyeleri, derginin amaç ve kapsamına uygun bilimsel değerlendirme süreçlerini destekler, hakem önerilerinde bulunabilir ve yayın politikalarının geliştirilmesine katkı sunabilir.
Yayın kurulu üyelerinin dergide yayımlanmak üzere çalışma göndermeleri mümkündür. Ancak bu çalışmalar, ilgili kurul üyesinin tüm editoryal karar süreçlerinden dışlandığı bağımsız bir değerlendirme sürecine tabi tutulur.
16. Editoryal Bağımsızlık
Akıllı Sistemler Dergisi’nde yayın kararları yalnızca çalışmanın bilimsel niteliği, özgünlüğü, etik uygunluğu, derginin amaç ve kapsamına katkısı ve hakem değerlendirmeleri dikkate alınarak verilir.
Yayıncı, kurum yöneticileri, sponsorlar veya diğer üçüncü taraflar bilimsel ve editoryal karar süreçlerine müdahale edemez.
Editörlük, akademik yayıncılık ve araştırma etiği ilkeleri doğrultusunda bağımsız karar alma yetkisine sahiptir.
17. Düzeltme, Geri Çekme ve İfade-i Endişe Politikası
Yayımlanan bir makalede bilimsel içeriği, veri doğruluğunu, yazar bilgilerini, etik beyanları veya bibliyografik bilgileri etkileyen bir hata tespit edilmesi durumunda düzeltme (correction/erratum) yayımlanabilir.
Ciddi etik ihlal, intihal, veri uydurma, veri çarpıtma, izinsiz kullanım, yinelenen yayın veya çalışmanın bilimsel güvenilirliğini ortadan kaldıran başka bir durumun tespit edilmesi hâlinde makale geri çekilebilir (retraction).
Bir etik ihlal iddiasının incelenmesi sırasında kesin sonuca ulaşılamadığı ancak yayımlanan çalışmanın güvenilirliği konusunda ciddi kuşku bulunduğu durumlarda ifade-i endişe (expression of concern) yayımlanabilir.
Bu süreçler COPE ilkeleri dikkate alınarak yürütülür.
18. Şikâyet ve İtiraz Süreci
Yazarlar, hakemler, okuyucular veya diğer ilgililer; yayın süreci, editoryal kararlar, etik ihlal iddiaları veya yayımlanan içeriklerle ilgili şikâyet ve itirazlarını dergi editörlüğüne yazılı olarak iletebilir.
Şikâyet ve itirazlar tarafsız biçimde değerlendirilir. Gerekli durumlarda yayın kurulu, bağımsız alan uzmanları veya ilgili kişilerden görüş alınabilir.
İtiraz süreci, hakem değerlendirmelerinin bilimsel gerekçeleri ve editoryal değerlendirme ilkeleri çerçevesinde yürütülür.
19. Yapay Zekâ Kullanımı Politikası
Yazarlar, üretken yapay zekâ araçlarını bilimsel sorumluluğu ortadan kaldırmayacak şekilde sınırlı ve sorumlu biçimde kullanabilir.
Üretken yapay zekâ sistemleri yazar olarak gösterilemez. Yazarlık; bilimsel sorumluluk, etik hesap verebilirlik ve telif hakkına ilişkin yükümlülükler gerektirir.
Yapay zekâ araçlarının kullanıldığı durumlarda, kullanımın kapsamı ve amacı gerekli olduğu ölçüde makalede açıkça beyan edilmelidir.
Yazarlar, yapay zekâ desteğiyle üretilmiş veya düzenlenmiş tüm içeriklerin:
Bilimsel doğruluğundan,
Özgünlüğünden,
Kaynaklarının doğruluğundan,
Telif haklarına uygunluğundan,
Etik ve hukuki uygunluğundan
tam olarak sorumludur.
Yazar(lar)/sorumlu yazar(lar), yapay zekâ kullanımından veya etik, ahlaki ya da hukuki kurallara aykırılıktan kaynaklanabilecek ve yayın sürecinin öncesinde, sırasında veya sonrasında ortaya çıkabilecek sorunların sorumluluğunu üstlenir.
Hakemler ve editörler, değerlendirme sürecindeki gizli makale içeriklerini, hakem raporlarını veya editoryal yazışmaları gizlilik güvencesi bulunmayan üçüncü taraf üretken yapay zekâ sistemlerine yüklememelidir.
20. Açık Erişim, Telif Hakkı ve Lisans Politikası
Akıllı Sistemler Dergisi, açık erişimli bir dergidir. Dergide yayımlanan tüm makaleler yayımlandıkları andan itibaren herhangi bir abonelik, erişim ücreti, kayıt zorunluluğu veya ambargo süresi olmaksızın tüm okuyucuların erişimine açıktır.
Kullanıcılar, dergide yayımlanan makalelerin tam metinlerini ücretsiz olarak okuyabilir, indirebilir, kopyalayabilir, dağıtabilir, yazdırabilir, arayabilir, tam metinlere bağlantı verebilir, dizinleme amacıyla tarayabilir ve lisans koşulları kapsamında diğer yasal amaçlarla kullanabilir.
Akıllı Sistemler Dergisi, açık erişimi bilimsel ve akademik faaliyetin temel unsurlarından biri olarak görür ve yayımlanan bilimsel içeriğin dünya genelindeki akademik topluluğa kalıcı ve ücretsiz biçimde ulaştırılmasını destekler.
Dergide yayımlanan makaleler Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License (CC BY-NC 4.0) kapsamında lisanslanır.
Bu lisans, eserin özgün yazarına ve ilk yayımlandığı kaynağa uygun atıf verilmesi ve ticari amaçlarla kullanılmaması koşuluyla eserin paylaşılmasına, kopyalanmasına, dağıtılmasına, uyarlanmasına ve dönüştürülmesine izin verir.
Yazarlar, yayımlanan çalışmalarının telif hakkını ve tam yayın haklarını saklı tutar. Yazarlar, çalışmalarını dergiye göndermekle Akıllı Sistemler Dergisi’ne yalnızca çalışmanın ilk yayımlanma hakkını ve yayımlanmış sürümün açık erişim ilkeleri doğrultusunda yayımlanması, arşivlenmesi, korunması, dizinlenmesi ve dağıtılması için münhasır olmayan yayın hakkı verir.
Bu izin, telif hakkının dergiye veya yayıncıya devredildiği anlamına gelmez.
21. Ücret Politikası
Akıllı Sistemler Dergisi’nde yazarlardan veya okuyuculardan herhangi bir ücret talep edilmez.
Dergide;
Başvuru ücreti,
Editoryal işlem ücreti,
Hakemlik değerlendirme ücreti,
Makale işlem ücreti (Article Processing Charge - APC),
Yayın ücreti,
Sayfa ücreti,
Renkli görsel ücreti,
DOI ücreti,
Dil düzenleme ücreti,
Geri çekme ücreti
veya başka herhangi bir ad altında ücret alınmaz.
Derginin tüm yayın süreçleri ücretsizdir. Ücret alınmaması, editoryal ve hakemlik süreçlerinin bilimsel bağımsızlığını etkilemez.
22. Arşivleme ve Koruma Politikası
Akıllı Sistemler Dergisi’nde yayımlanan makaleler DergiPark sistemi üzerinden erişime sunulur ve dijital olarak arşivlenir.
Dergi, yayımlanan bilimsel içeriğin uzun süreli erişilebilirliğini, korunmasını ve bilimsel kayıt bütünlüğünün sürdürülmesini destekler.
DergiPark altyapısı üzerinden çevrim içi içeriğin uzun süreli dijital korunması amacıyla LOCKSS (Lots of Copies Keep Stuff Safe) sisteminden yararlanılmaktadır.
Yazarlar, makalelerinin yayımlanmış sürümünü kişisel web sitelerinde, kurumsal arşivlerde, akademik ağlarda ve diğer açık erişim platformlarında, çalışmanın Akıllı Sistemler Dergisi’nde ilk yayımlandığına ilişkin uygun bibliyografik atıf ve bağlantıyı vermek koşuluyla paylaşabilirler.
23. Gizlilik Beyanı
Dergi sistemine girilen ad, e-posta adresi, kurum bilgisi ve diğer kişisel bilgiler yalnızca derginin bilimsel yayın süreçlerinin yürütülmesi amacıyla kullanılır. Bu bilgiler, yasal zorunluluklar dışında üçüncü kişilerle paylaşılmaz.
Değerlendirme sürecindeki makaleler, hakem raporları ve editoryal yazışmalar gizli kabul edilir.
Editörler, hakemler, yayın kurulu üyeleri ve süreçte görev alan diğer kişiler bu bilgileri yetkisiz üçüncü kişilerle paylaşamaz.
Hakem değerlendirmesi yoluyla edinilen ayrıcalıklı bilgiler veya fikirler gizli tutulmalı ve kişisel, ticari veya akademik çıkar amacıyla kullanılmamalıdır.
24. Etik İhlal Bildirimleri
Dergide yayımlanan veya değerlendirme sürecinde bulunan bir çalışma hakkında etik ihlal şüphesi oluşması durumunda dergi editörlüğü bilgilendirilebilir.
Etik ihlal bildirimleri editörlük tarafından tarafsızlık, gizlilik ve adil inceleme ilkeleri doğrultusunda değerlendirilir.
Gerekli durumlarda;
Yazarlardan açıklama veya belge talep edilebilir,
Hakemlerden veya bağımsız alan uzmanlarından görüş alınabilir,
İlgili üniversite, araştırma kurumu veya etik kurul ile iletişime geçilebilir,
Makalede düzeltme yapılabilir,
İfade-i endişe yayımlanabilir,
Makale geri çekilebilir.
Etik ihlal iddiaları değerlendirilirken ilgili COPE ilkeleri dikkate alınır.
25. Son Hükümler
Akıllı Sistemler Dergisi’ne makale gönderen yazarlar, derginin etik ilkelerini, yayın politikasını, hakemlik politikasını, açık erişim politikasını, telif hakkı ve lisans koşullarını kabul etmiş sayılır.
Yazarlar, gönderdikleri çalışmanın bilimsel, etik ve hukuki sorumluluğunu üstlenir.
Dergi editörlüğü, ulusal ve uluslararası akademik yayıncılık standartlarında ve araştırma/yayın etiği ilkelerinde meydana gelen gelişmelere bağlı olarak bu etik ilkeleri ve yayın politikasını güncelleme hakkını saklı tutar.
Güncellenen politikalar, derginin web sayfasında yayımlandığı tarihten itibaren geçerlidir.
Yayımlanmış veya değerlendirme sürecinde bulunan bir çalışmada önemli bir hata, yanlışlık, etik ihlal veya yukarıda belirtilen sorumluluklarla bağdaşmayan bir durum tespit edilmesi hâlinde dergi editörlüğüne bildirimde bulunulabilir.