Araştırma Makalesi

Yağ Gülü Tarımında Üretim Etkinliğinin Analizi: Isparta İli Örneği

Cilt: 22 Sayı: 1 29 Ocak 2025
PDF İndir
EN TR

Yağ Gülü Tarımında Üretim Etkinliğinin Analizi: Isparta İli Örneği

Öz

Türkiye, dünya yağ gülü üretiminin %55’ini gerçekleştiren lider ülke konumundadır. Yağ gülü yetiştiriciliğinin yaygın olarak yapıldığı Isparta ili, üretimin yaklaşık %80’ini karşılamaktadır. Bu çalışmanın amacı, Isparta ilinde yağ gülü yetiştiriciliği yapan işletmelerin üretim etkinliğinin belirlenmesi ve işletmelerin etkinsizliklerine neden olan faktörlerin ortaya koyulmasıdır. Bu doğrultuda, işletmelerin 2021-2022 üretim dönemine ilişkin Isparta ilinde yağ gülü yetiştiriciliğinin yoğun olarak yapıldığı yedi ilçe ve bu ilçelerdeki köylerde bulunan 169 yağ gülü işletmesinden anket yöntemiyle elde edilen veriler kullanılmıştır. İşletmelerin etkinsizliğinin belirlenmesinde uygulanan stokastik üretim sınırı modeli, Cobb-Douglas fonksiyonu ile tahmin edilmiştir. Model tahmin sonuçlarına göre, işletmelerde ortalama üretim etkinsizliği 0.21 olarak hesaplanmış ve işletmelerin gözlenen üretimi ile ulaşabileceği maksimum üretim arasındaki farkın %50.3’ünün teknik ve dağılım etkinsizliklerinden kaynaklandığı, geriye kalan kısmın ise öngörülemeyen tesadüfi faktörlerden kaynaklandığı tespit edilmiştir. Bu sonuç, işletmelerdeki teknik ve dağılım etkinsizliklerinin önemini vurgulamaktadır. Üretim etkinsizliğinin sonucu olarak, yağ gülü yetiştiriciliği yapan işletmelerin dekara ortalama verim kayıplarının 95.10 kg olduğu belirlenmiştir. İşletmelerdeki üretim etkinsizliğinin nedenlerinin araştırıldığı model tahmin bulgularına göre, işletme yöneticisinin yaşı, yağ gülü bahçesindeki ortalama ağaç yaşı, yağ gülü arazisinin sulama durumu, yayım faaliyetlerine katılım durumu, işletmede yağ gülü dışında başka bir bitkisel ürüne yer verilip verilmediği, yağ gülü arazisinin rakım seviyesi ve kredi kullanımı değişkenleri istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur. Buna göre, işletme yöneticisinin yaşı, işletmenin sulu araziye sahip olması, yayım faaliyetlerine katılım ve kredi kullanımın etkinsizliği azalttığı, bahçedeki ağaçların ekonomik verim çağının dışında olması, işletmede yağ gülü dışında başka ürünlere yer verilmesi ve yağ gülü arazisinin rakım seviyesinin ise etkinsizliği artırdığı tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

Süleyman Demirel Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinasyon Birimi (BAP)

Proje Numarası

SDK-2022-8802

Etik Beyan

Çalışmanın yürütülmesi hususunda, Süleyman Demirel Üniversitesi, Üniversite Etik Kurulu tarafınca 30.03.2022 tarihli E-87432956-050.99-242734 sayılı etik kurulu kararıyla onay alınmıştır.

Teşekkür

Bu çalışma Süleyman Demirel Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinasyon Birimi (BAP) tarafından SDK-2022-8802 Nolu Araştırma Projesi olarak desteklenmiştir. Teşekkür ederiz.

Kaynakça

  1. Abdulai, A. and Huffman, W. E. (1998). An Examination of Profit Inefficiency of Rice Farmers in Northern Ghana. Staff Paper 296, Department of Economics, Iowa State University, U.S.A.
  2. Ahmad, M., Chaudhry, G. M. and Iqbal, M. (2002). Wheat productivity, efficiency, and sustainability: A stochastic production frontier analysis. The Pakistan Development Review, 41(4): 643-663.
  3. Aigner, D. J., Lovell, C. A. K. and Schmidt, P. (1977). Formulation and estimation of stochastic frontier production function models. Journal of Econometrics, 6: 21-37.
  4. Aktaş, A. R., Öztürk, E. ve Hatırlı, S. A. (2011). Türkiye fındık tarımında kar etkinsizliğinin analizi. Tarım Bilimleri Dergisi, 17: 230-240.
  5. Alemdar, T. and Işık, H. (2008). Technical efficiency of peanut growing farms in Turkey. Acta Scientiarum Polonorum, Oeconomia, 7(4): 5-15.
  6. Ali, I., Xue-xi, H., Khan, I., Ali, H., Baz, K. and Khan, S. U. (2019). Technical efficiency of hybrid maize growers: A stochastic frontier model approach. Journal of Integrative Agriculture, 18(10): 2408-2421.
  7. Ali, M. and Flinn, J. C. (1989). Profit efficiency among basmati rice producers in Pakistan Punjab. American Journal of Agricultural Economics, 71(2): 303-310.
  8. Aslancan Ateş, B ve Toprak, A. (2018). Gül ürünleri üreten işletmelerde birleşik mamul maliyetlerinin belirlenmesi. Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 23(1): 319-331.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Çiftlik İşletmeleri, Tarım Politikaları

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

14 Ocak 2025

Yayımlanma Tarihi

29 Ocak 2025

Gönderilme Tarihi

12 Nisan 2024

Kabul Tarihi

9 Kasım 2024

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 22 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Bıtrak, O. O., & Hatırlı, S. A. (2025). Yağ Gülü Tarımında Üretim Etkinliğinin Analizi: Isparta İli Örneği. Tekirdağ Ziraat Fakültesi Dergisi, 22(1), 1-17. https://doi.org/10.33462/jotaf.1259314
AMA
1.Bıtrak OO, Hatırlı SA. Yağ Gülü Tarımında Üretim Etkinliğinin Analizi: Isparta İli Örneği. JOTAF. 2025;22(1):1-17. doi:10.33462/jotaf.1259314
Chicago
Bıtrak, Orhan Orçun, ve Selim Adem Hatırlı. 2025. “Yağ Gülü Tarımında Üretim Etkinliğinin Analizi: Isparta İli Örneği”. Tekirdağ Ziraat Fakültesi Dergisi 22 (1): 1-17. https://doi.org/10.33462/jotaf.1259314.
EndNote
Bıtrak OO, Hatırlı SA (01 Ocak 2025) Yağ Gülü Tarımında Üretim Etkinliğinin Analizi: Isparta İli Örneği. Tekirdağ Ziraat Fakültesi Dergisi 22 1 1–17.
IEEE
[1]O. O. Bıtrak ve S. A. Hatırlı, “Yağ Gülü Tarımında Üretim Etkinliğinin Analizi: Isparta İli Örneği”, JOTAF, c. 22, sy 1, ss. 1–17, Oca. 2025, doi: 10.33462/jotaf.1259314.
ISNAD
Bıtrak, Orhan Orçun - Hatırlı, Selim Adem. “Yağ Gülü Tarımında Üretim Etkinliğinin Analizi: Isparta İli Örneği”. Tekirdağ Ziraat Fakültesi Dergisi 22/1 (01 Ocak 2025): 1-17. https://doi.org/10.33462/jotaf.1259314.
JAMA
1.Bıtrak OO, Hatırlı SA. Yağ Gülü Tarımında Üretim Etkinliğinin Analizi: Isparta İli Örneği. JOTAF. 2025;22:1–17.
MLA
Bıtrak, Orhan Orçun, ve Selim Adem Hatırlı. “Yağ Gülü Tarımında Üretim Etkinliğinin Analizi: Isparta İli Örneği”. Tekirdağ Ziraat Fakültesi Dergisi, c. 22, sy 1, Ocak 2025, ss. 1-17, doi:10.33462/jotaf.1259314.
Vancouver
1.Orhan Orçun Bıtrak, Selim Adem Hatırlı. Yağ Gülü Tarımında Üretim Etkinliğinin Analizi: Isparta İli Örneği. JOTAF. 01 Ocak 2025;22(1):1-17. doi:10.33462/jotaf.1259314

Cited By