Tarım Arabası İmalat Sürecinin ve Bazı Ortam Koşullarının Bir İşletme Örneğinde İncelenmesi

Öz

Gün geçtikçe tarım arabası ve traktör parkında yer alan ünite adedi giderek artmaktadır. Bu araçların imalat süreçlerinde kullanılan tezgâhlar, aletler ve makineler gelişen teknolojiler ile paralel olarak üretim sürecini nitelik ve nicelik bakımından hızlandırmaktadır. Ancak bu teknoloji yoğun üretim süreçleri, çalışanların sağlığı ve iş güvenliği bakımından zafiyetler oluşturabilmektedir. Bu çalışmada, tarım arabası imalat sürecinin ve bazı ortam koşullarının bir işletme örneğinde incelenmesi ve değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda, Çanakkale ilinde tarım arabası üretiminde seçilen örnek bir işletmede kullanılan makineler ve tezgâhlar ile yapılan imalat süreci incelenmiş ve bu makineler ve tezgâhların çalışması esnasındaki gürültü ve aydınlatma düzeyleri belirlenmiştir. Ayrıca, elde edilen gürültü ve aydınlatma değerlerinin çalışanlar üzerinde etkilerinin azaltılabilmesi için değerlendirmeler yapılmıştır. Makineler için elde edilen gürültü ölçüm sonuçları incelendiğinde, LAeq (eşdeğer sürekli ses basınç düzeyi) değerleri 61.74–93.33 dB(A) aralığında, Lmax (tepe ses basınç düzeyi) değerleri 79.53–94.3 dB(A) aralığında ve LEX (günlük kişisel maruziyet seviyesi) değerleri, 47,38–80,02 dB(A) aralığında değişmiştir. Elde edilen sonuçlar ve gürültü yönetmeliği dikkate alınarak, gürültünün çalışan işçiler üzerindeki etkileri ve bu etkilerin azaltılmasına yönelik önerilerde bulunulmuştur. Öneriler, gürültünün çalışanlar üzerinde fiziksel, fizyolojik ve psikolojik etkileri dikkate alınarak belirlenmiştir. İşletmenin aydınlatma ölçümlerine ait sonuçlar incelendiğinde en yüksek aydınlatma değerinin öğleden önce ölçüm 1’de 951 lüks ile pres makinesinde ve öğleden sonra ölçüm 2’de 1082 lüks ile pres makinesinde olduğu belirlenmiştir. En düşük aydınlatma değeri ise ölçüm 1’de öğleden önce 107 lüks ile gazaltı kaynak makinesi ve ölçüm 2’de öğleden sonra 54.4 lüks ile torna tezgahında olduğu belirlenmiştir. Çalışma kapsamında bulunan bilgiler ışığında aydınlatma ölçüm değerlendirme, armatür seçimi, aydınlatma hesaplama ve aydınlatma koşulları için de öneriler sunulmuştur.

Anahtar Kelimeler

• Tarım arabası
• aydınlatma
• gürültü
• maruziyet seviyesi
• imalat tezgâhları

Investigation of Trailer Manufacturing Process and Some Environmental Conditions in a Case Workplace

Öz

The number of units in the agricultural trailer and tractor park is increasing day by day. The benches, tools and machines used in the manufacturing processes of these units accelerate the production process in terms of quality and quantity in parallel with the developing technologies. However, this intensive production processes can create vulnerabilities in terms of employee health and work safety. In this study, it is aimed to examine and evaluate the agricultural trailer manufacturing process and some environmental conditions in a case workplace. In accordance with this purpose, benches and machines used in agricultural trailer production at Çanakkale were investigated. Noise and lighting levels during the operation of these machines and benches were determined in a sample workplace. In addition, evaluations were made in order to reduce the effects of the obtained noise and lighting on the employees. When the noise measurement results obtained for machines LAeq (the level of sound pressure) values were in the range of 61.74–93.33 dB(A), Lmax (the level of measured sound pressure) values were in the range of 79.53–94.3 dB(A), and LEX (exposure level) values were in the range of 47.38–80.02 dB(A). Considering the results of the study and the noise regulation, suggestions were made to reduce the effects of noise on workers. Suggestions were presented to protect them from these physical, physiological and psychological effects and to increase their working efficiency. When the measurement data results for the machines were analyzed, it was specified that the maximal illumination value which was found in the hydraulic press machine with 951 lux at Measurement 1 before noon and 1082 lux at Measurement 2 in the afternoon. It was specified that the minimal value illumination was the gas welding machine with 107 lux at Measurement 1 before noon and the lathe with 54.4 lux at Measurement 2 in the afternoon. Based on the information determined within the scope of the study, suggestions were also presented for lighting, luminaire selection, lighting calculation and lighting conditions.

Anahtar Kelimeler

• Agricultural trailer
• Lighting
• Noise
• Exposure level
• Machine tools

Kaynakça

1. Anonymous (2022) Food and Agriculture Organization of the United Nations (FAO), Renewable Energy for Agri-Food Systems. www.fao.org/home/energy (Erişim Tarihi: 12.2022).
2. Ateş, E. ve Alagöz, M. (2018). Tarım makinaları imalatı yapan bir firmada gürültü analiz. Karaelmas İş Sağlığı ve Güvenliği Dergisi, 2(1): 13–22.
3. Bayrakdar, G. (2016). İşyerlerinde Aydınlatma Koşullarının İş Sağlığı ve Güvenliği Yönünden Değerlendirilmesi. T.C. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğü, İş Sağlığı ve Güvenliği Uzmanlık Tezi. 122 s.
4. Çiçek, G. and Sümer, S. K. (2021). Noise exposure levels in black tea processing factories and its effects on employees. Journal of Tekirdag Agricultural Faculty, 18(2): 282-291.
5. Göktolga, Z. G., Gözener, B. ve Karkacıer, O. (2006). Şeftali üretiminde enerji kullanımı Tokat ili örneği. Gaziosmanpaşa Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 23(2): 39-44.
6. Józwik, J., Wac-Włodarczyk, A., Michałowska, J. and Kłoczko, M., (2017). Monitoring of the noise emitted by machine tools in ındustrial conditions. Journal of Ecological Engineering, 19(1): 83-93.
7. Karabulut, D. (2022). Amasya ili tarla tarımında uygulanan tarımsal üretim desenlerinin tarım makinaları işletmeciliği açısından irdelenmesi. (Yüksek Lisans Tezi) Aydın Adnan Menderes Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Tarım Makineleri Anabilim Dalı, Aydın.
8. Katunsky, D., Dolnikova, E. and Doroudiani, S. (2017). Integrated lighting efficiency analysis in large ındustrial buildings to enhance ındoor environmental quality. Buildings, 7(2): 1-20.

9. Kroemer, K. H: E. and Grandjean, E. (1997). Fitting The Task to The Human, A Textbook of Occupational Ergonomics, CRC Press, 5th Edition. Taylor and Francis Ltd, London, 416p.
10. Ling, S., Yu, F., Sun, D., Sun, G. and Xu, L., 2021. A comprehensive review of tire-pavement noise: Generation mechanism, measurement methods, and quiet asphalt pavement. Journal of Cleaner Production, 287: 1-27.
11. Mert, C., Aybek, A. ve Kuzu, H. (2021). Santrifüj gübre dağıtma makinesinde iki farklı tahrik sisteminin karşılaştırılması. Tekirdağ Ziraat Fakültesi Dergisi, 18(4): 660-674.
12. Onur, B. (2012). İşçi sağlığı ve iş güvenliği açısından aydınlatma. (Yüksek Lisans Tezi) Sakarya Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Elektrik Elektronik Mühendisliği Anabilim Dalı, Sakarya.
13. Özbilgi, M. (2019). Iğdır ilinin tarımsal mekanizasyon durumu sorunları ve çözüm örnekleri. (Yüksek Lisans Tezi) Iğdır Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Biyosistem Mühendisliği Anabilim Dalı, Iğdır.
14. Özgüven, M. (2012). Kapalı alanlarda kullanılan bazı hasat sonrası tarım makinalarının gürültü haritalarının incelenmesi. Tekirdağ Ziraat Fakültesi Dergisi, 9(3): 45-53.
15. Özkul, S. C. and Sümer, S. K. (2022). Noise exposure in olive harvest mechanization. KSÜ Tarım ve Doğa Dergisi, 25(2): 348-356.
16. Perez, R., Seals, R. and Michalsky, J. (1993). All weather model for sky luminance distribution—Preliminary configuration and validation. Solar Energy, 50: 235–245.
17. Sandıkçı, M. C. (2020). Tekstil ve kozmetik firmalarında fiziksel risk etmenlerinin ölçülmesi ve değerlendirilmesi. (Yüksek Lisans Tezi) Üsküdar Üniversitesi, Sağlık Bilimler Enstitüsü, İş Sağlığı ve Güvenliği Anabilim Dalı, İstanbul.
18. Yağmur, R. (2016). Un İmalatında Çalışanların Gürültü ve Titreşim Maruziyetlerinin Değerlendirilmesi. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğü Uzmanlık Tezi. 95 s.
19. Yıldız, İ. (2017). Samsun ilinde kullanılan tek akslı traktör-tarım arabası kombinasyonlarının iş güvenliği açısından incelenmesi. (Yüksek Lisans Tezi) Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Tarım Makineleri ve Teknolojileri Mühendisliği Anabilim Dalı, Samsun.