Araştırma Makalesi

Metropol Çeperinde Organik Tarım ve Devamlılığını Etkileyen Faktörler: Bursa Örneği

Cilt: 22 Sayı: 2 26 Mayıs 2025
PDF İndir
EN TR

Metropol Çeperinde Organik Tarım ve Devamlılığını Etkileyen Faktörler: Bursa Örneği

Öz

Son yıllarda kent nüfusunun artması, tarım alanlarının yapılaşmaya açılması, kırsal alanlarda yaşayanların kente göç etmesi gıda güvenliğiyle ilgili endişeleri beraberinde getirmiştir. Bu noktada tarım topraklarının sürdürülebilirliği ve yerel gıda sistemleri kentsel politikaların gündeminde yer almaya başlamıştır. Özellikle üretimin kısıtlı olduğu büyük şehirlerde, sağlıklı gıdaya erişim başat konulardan biri haline gelmiş, yerel yönetimler bu konularda çözüm arayışlarına girmiştir. Bu bağlamda, makalede büyük şehirlerin çeperinde organik tarım faaliyetlerinin gelişimi, kentsel nüfusun yoğun olduğu Bursa Metropolü üzerinden ele alınmıştır. Çalışma kapsamında Bursa’da organik üretimin mekânsal özellikleri tespit edilmiş, üreticilerle anket çalışması yapılarak organik tarımın devamlılığını etkileyen üretici ve üretime dair mikro ölçekli yapısal faktörler karar ağacı modeliyle belirlenmiştir. Sonuç olarak, Bursa’da organik üretimin dağınık, küçük ölçekli olduğu ve Uludağ yakın çevresinde bulunan kırsal yerleşmelerde yoğunlaştığı görülmektedir. İlde organik üretime devam etme eğilimini en çok etkileyen faktörün yaş olduğu tespit edilmiştir. Organik üretim yapısına bakıldığında, geleneksel tarım geçmişine sahip deneyimli köylü çiftçilerin alıcı firmanın talebiyle faaliyeti gerçekleştirdiği izlenmektedir. Bu ilişki modeli küçük üreticilerin organik tarımı sürdürmelerinde olumlu gibi görünmekle beraber, gelirlerinde ve becerilerinde büyük bir değişiklik yaratmamaktadır. Diğer taraftan alıcı bağımlı bir ilişki ortaya çıkmakta, çiftçi tek başına kaldığında organik tarımın gereklerini yerine getirememektedir. Sonuçta bu üreticiler organik üretimden konvansiyonel üretime geri dönebilmektedir. Bursa’da tarladan tüketiciye kadar olan sürecin kontrolünü elinde bulunduran az sayıda organik üretici bulunmaktadır. Bunların sektördeki dayanıklılığı ve organik tarıma devam etme eğilimleri sözleşmeli üreticilere göre daha yüksektir. Dolayısıyla küçük ölçekli işletmelerin yoğunlaştığı bölgede kısıtlı sosyal ve finansal kaynakların yarattığı kırılganlığı gidermek ve organik tarımı genç üreticilerin dahil olduğu toplumsal bir pratik haline dönüştürmek için beşeri ve sosyal sermayenin güçlendirilmesi gerektiği, tarımsal desteklerin değerli olduğu anlaşılmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

TÜBİTAK

Proje Numarası

122K020

Etik Beyan

31.08.2021 tarihli Yıldız Teknik Üniversitesi Sosyal ve Beşeri Bilimler Araştırmaları Etik Kurulu.

Kaynakça

  1. Aghasafari H., Alireza Karbasi, A., Mohammadi H. and Calisti R. (2020). Determination of the best strategies for development of organic farming: A SWOT – Fuzzy Analytic Network Process approach. Journal of Cleaner Production, 277: 124039. https://doi.org/10.1016/j.jclepro.2020.124039
  2. Atasever, M. ve Adıgüzel, G. (2006). Organik Besinlerin Kalitesi. Atatürk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 37(1): 117-122.
  3. Avrupa Komisyonu (2023). Avrupa Komisyonu Resmi Web Sayfası. https://agriculture.ec.europa.eu/farming/organic-farming/organic-production-and-products_en (Erişim Tarihi:10.03.2023).
  4. Azima, S. and Mundler, P. (2022). Does direct farm marketing fulfill its promises? Analyzing job satisfaction among direct-market farmers in Canada. Agriculture and Human Values, 39: 791–807.
  5. Bhatta, G. D. and Doppler, W. (2011). Smallholder peri-urban organic farming in Nepal: A comparative analysis of farming systems. Journal of Agriculture, Food Systems and Community Development, 1(3): 163–180.
  6. Brodziak, A. and Król, J. (2017). Organic Food—Healthy Food in the 21st Century? Przemysł Spożywczy, 71: 35–38.
  7. Burton, R. J. F. (2004). Seeing Through the ‘Good farmer's’ eyes: Towards developing an understanding of the social symbolic value of ‘productivist’ behaviour. Sociologia Ruralis, 44: 195-215. https://doi.org/10.1111/j.1467-9523.2004.00270.x
  8. Cakirli Akyüz, N. and Theuvsen, L. (2020). The impact of behavioral drivers on adoption of sustainable agricultural practices: The case of organic farming in Turkey. Sustainability, 12(17): 6875. https://doi.org/10.3390/su12176875

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Çiftlik İşletmeleri, Sürdürülebilir Tarımsal Kalkınma, Tarım Politikaları

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

8 Mayıs 2025

Yayımlanma Tarihi

26 Mayıs 2025

Gönderilme Tarihi

19 Kasım 2024

Kabul Tarihi

4 Mayıs 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 22 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Seçkin, E., & Kozaman Aygün, S. (2025). Metropol Çeperinde Organik Tarım ve Devamlılığını Etkileyen Faktörler: Bursa Örneği. Tekirdağ Ziraat Fakültesi Dergisi, 22(2), 557-573. https://doi.org/10.33462/jotaf.1588024
AMA
1.Seçkin E, Kozaman Aygün S. Metropol Çeperinde Organik Tarım ve Devamlılığını Etkileyen Faktörler: Bursa Örneği. JOTAF. 2025;22(2):557-573. doi:10.33462/jotaf.1588024
Chicago
Seçkin, Ebru, ve Senem Kozaman Aygün. 2025. “Metropol Çeperinde Organik Tarım ve Devamlılığını Etkileyen Faktörler: Bursa Örneği”. Tekirdağ Ziraat Fakültesi Dergisi 22 (2): 557-73. https://doi.org/10.33462/jotaf.1588024.
EndNote
Seçkin E, Kozaman Aygün S (01 Mayıs 2025) Metropol Çeperinde Organik Tarım ve Devamlılığını Etkileyen Faktörler: Bursa Örneği. Tekirdağ Ziraat Fakültesi Dergisi 22 2 557–573.
IEEE
[1]E. Seçkin ve S. Kozaman Aygün, “Metropol Çeperinde Organik Tarım ve Devamlılığını Etkileyen Faktörler: Bursa Örneği”, JOTAF, c. 22, sy 2, ss. 557–573, May. 2025, doi: 10.33462/jotaf.1588024.
ISNAD
Seçkin, Ebru - Kozaman Aygün, Senem. “Metropol Çeperinde Organik Tarım ve Devamlılığını Etkileyen Faktörler: Bursa Örneği”. Tekirdağ Ziraat Fakültesi Dergisi 22/2 (01 Mayıs 2025): 557-573. https://doi.org/10.33462/jotaf.1588024.
JAMA
1.Seçkin E, Kozaman Aygün S. Metropol Çeperinde Organik Tarım ve Devamlılığını Etkileyen Faktörler: Bursa Örneği. JOTAF. 2025;22:557–573.
MLA
Seçkin, Ebru, ve Senem Kozaman Aygün. “Metropol Çeperinde Organik Tarım ve Devamlılığını Etkileyen Faktörler: Bursa Örneği”. Tekirdağ Ziraat Fakültesi Dergisi, c. 22, sy 2, Mayıs 2025, ss. 557-73, doi:10.33462/jotaf.1588024.
Vancouver
1.Ebru Seçkin, Senem Kozaman Aygün. Metropol Çeperinde Organik Tarım ve Devamlılığını Etkileyen Faktörler: Bursa Örneği. JOTAF. 01 Mayıs 2025;22(2):557-73. doi:10.33462/jotaf.1588024