Araştırma Makalesi

Süt Sığırcılığı İşletmelerinin Hastalıktan Ari Olma Durumunun Kolostrum Kompozisyonu ve Hijyeni Üzerine Etkisi

Cilt: 23 Sayı: 1 7 Ocak 2026
PDF İndir
EN TR

Süt Sığırcılığı İşletmelerinin Hastalıktan Ari Olma Durumunun Kolostrum Kompozisyonu ve Hijyeni Üzerine Etkisi

Öz

Sürdürülebilir buzağı yetiştiriciliği, hastalık insidansının azaltılması ve bağışıklık sisteminin etkin biçimde desteklenmesini gerektirmektedir. Yeni doğan buzağılarda pasif bağışıklık, doğumdan sonraki ilk günlerde yeterli miktarda ve kaliteli kolostrum alımı ile sağlanmaktadır. Kolostrumun immunolojik açıdan zengin olması kadar, hijyenik koşullarda sunulması da yaşama gücü üzerinde belirleyici rol oynamaktadır. Hastalıktan arilik sertifika sürecinde işletmeler, hayvan sağlığı, hijyen, süt kalitesi ve kayıt tutma kriterlerine göre değerlendirilmektedir. Bu araştırmada, Hastalıktan Ari olma durumunun kolostrumun kompozisyonu ve hijyeni üzerine etkisi incelenmiştir. Çalışmada, Hastalıktan Arilik Belgesine sahip işletmelerden 12 adet ve belgesine sahip olmayan işletmelerden de 12 adet olmak üzere toplamda 24 adet 2 ve üzeri laktasyonda olan inekten kolostrum örnekleri toplanmıştır. Bu çalışma dahilinde toplanan kolostrumların besin içerikleri ve mikrobiyal yükü (toplam bakteri, toplam koliform bakteri ve E. coli sayısı) belirlenmiştir. Kolostrumlar da incelenen parametrelerde gruplar arasında istatistiki olarak bir farklılık tespit edilmemiştir. Ancak, Hastalıktan Arilik Sertifikası bulunan işletmelerde TKM, protein, laktoz, tuz ve %Brix gibi parametrelerde sayısal artış gözlenmiştir. Ayrıca, hastalıktan ari olma durumu toplam bakteri, toplam koliform bakteri ve E. coli sayısında istatistiki olarak önemli bir farklılık meydana getirmiştir. Sonuç olarak, Hastalıktan ari olma durumu kolostrumların besin içeriklerini ve Ig miktarını etkilememiştir. Hastalıktan ari işletmelerinde toplam bakteri, toplam koliform bakteri ve E. coli sayısında yaklaşık 2 log’lık önemli bir azalma görülmüştür. Hastalıktan ari işletmelerde mikrobiyal kalite diğer işletmelere göre daha iyi olsa da ne Avrupa ne de ABD standartlarına ulaşılamamıştır. Bu bulgular, kolostrum kalitesinin arttırılması ve mikrobiyal yükünün azaltılmasında hastalıklardan ari işletmelerin sayısının arttırılmasının önemini vurgulamaktadır; hem hayvan sağlığının korunması hem de gıda güvenliğinin sağlanması açısından büyük önem taşımaktadır.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

Bu çalışma 2209/A kapsamında Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu (TÜBİTAK) tarafından desteklenmiştir.

Proje Numarası

1919B012326866

Etik Beyan

Bu çalışma için etik kuruldan izin alınmasına gerek yoktur.

Teşekkür

Bu çalışma 2209/A kapsamında Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu (TÜBİTAK) tarafından desteklenmiştir.

Kaynakça

  1. Abdelsattar, M. M., Rashwan, A. K., Younes, H. A., Abdel-Hamid, M., Romeih, E., Mehanni, A. H. E., Vargas-Bello-Perez, E., Chen, W. and Zhang, N. (2022). An updated and comprehensive review on the composition and preservation strategies of bovine colostrum and its contributions to animal health. Animal Feed Science and Technology, 291: 115379. https://doi.org/10.1016/j.anifeedsci.2022.115379
  2. Alegbeleye, O. O., Guimarães, J. T., Cruz, A. G. and Sant’Ana, A. S. (2018). Hazards of a ‘healthy’trend? An appraisal of the risks of raw milk consumption and the potential of novel treatment technologies to serve as alternatives to pasteurization. Trends in Food Science & Technology, 82: 148-166.
  3. Andrew, S. M. (2001). Effect of composition of colostrum and transition milk from Holstein heifers on specificity rates of antibiotic residue tests. Journal of Dairy Science, 84(1): 100-106.
  4. Anonim (2025a). Süt Üretimi, Süt Hayvancılığı, Sütün Oluşumu ve Sağımı. https://acikders.ankara.edu.tr/pluginfile.php/122414/ mod_resource/content/0/1.Hafta_S%C3%9CT%20%C3%9CRET%C4%B0M%C4%B0.pdf/ (Accessed Date: 01.08.2022)
  5. Baltrukova, S., Zagorska, J. and Eihvalde, I. (2019). Evaluation of microbiological quality of colostrum. In 13th Baltic Conference on Food Science ‘Food. Nutrition, May 2-3, Jelgava, Lativa. https://doi.org/10.22616/FoodBalt.2019.017
  6. Bartier, A. L., Windeyer, M. C. and Doepel, L. (2015). Evaluation of on-farm tools for colostrum quality measurement. Journal of Dairy Science, 98(3): 1878-1884. https://doi.org/10.3168/jds.2014-8415
  7. Batmaz, H. (2021). Buzağı Sağlığı. In: Sığırlarda Sürü Sağlığı ve Yönetimi. Ed(s) Batmaz, H. (2nd ed., pp. 85–86), Ankara Nobel Tıp Kitabevleri, Türkiye.
  8. Berglund, I., Pettersson, G., Östensson, K. and Svennersten-Sjaunja, K. (2004). Quarter Milking-a Possibility for Detection of Udder Quarters with Elevated SCC. In: Automatic Milking, a Better Understanding (pp. 321-328). Eds: Meijering, A., Hogeveen, H., and de Koning, C.J.A.M., Wageningen Academic, Netherlands.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Gıda Güvenliği, İzlenebilirliği, Sertifikasyonu ve Özgünlüğü, Hayvan Besleme, Hayvan Beslenmesi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

7 Ocak 2026

Gönderilme Tarihi

28 Nisan 2025

Kabul Tarihi

19 Aralık 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 23 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Şanlı, E. R., & Aydin, R. (2026). Süt Sığırcılığı İşletmelerinin Hastalıktan Ari Olma Durumunun Kolostrum Kompozisyonu ve Hijyeni Üzerine Etkisi. Tekirdağ Ziraat Fakültesi Dergisi, 23(1), 250-263. https://doi.org/10.33462/jotaf.1685847
AMA
1.Şanlı ER, Aydin R. Süt Sığırcılığı İşletmelerinin Hastalıktan Ari Olma Durumunun Kolostrum Kompozisyonu ve Hijyeni Üzerine Etkisi. JOTAF. 2026;23(1):250-263. doi:10.33462/jotaf.1685847
Chicago
Şanlı, Elif Rabia, ve Ramazan Aydin. 2026. “Süt Sığırcılığı İşletmelerinin Hastalıktan Ari Olma Durumunun Kolostrum Kompozisyonu ve Hijyeni Üzerine Etkisi”. Tekirdağ Ziraat Fakültesi Dergisi 23 (1): 250-63. https://doi.org/10.33462/jotaf.1685847.
EndNote
Şanlı ER, Aydin R (01 Ocak 2026) Süt Sığırcılığı İşletmelerinin Hastalıktan Ari Olma Durumunun Kolostrum Kompozisyonu ve Hijyeni Üzerine Etkisi. Tekirdağ Ziraat Fakültesi Dergisi 23 1 250–263.
IEEE
[1]E. R. Şanlı ve R. Aydin, “Süt Sığırcılığı İşletmelerinin Hastalıktan Ari Olma Durumunun Kolostrum Kompozisyonu ve Hijyeni Üzerine Etkisi”, JOTAF, c. 23, sy 1, ss. 250–263, Oca. 2026, doi: 10.33462/jotaf.1685847.
ISNAD
Şanlı, Elif Rabia - Aydin, Ramazan. “Süt Sığırcılığı İşletmelerinin Hastalıktan Ari Olma Durumunun Kolostrum Kompozisyonu ve Hijyeni Üzerine Etkisi”. Tekirdağ Ziraat Fakültesi Dergisi 23/1 (01 Ocak 2026): 250-263. https://doi.org/10.33462/jotaf.1685847.
JAMA
1.Şanlı ER, Aydin R. Süt Sığırcılığı İşletmelerinin Hastalıktan Ari Olma Durumunun Kolostrum Kompozisyonu ve Hijyeni Üzerine Etkisi. JOTAF. 2026;23:250–263.
MLA
Şanlı, Elif Rabia, ve Ramazan Aydin. “Süt Sığırcılığı İşletmelerinin Hastalıktan Ari Olma Durumunun Kolostrum Kompozisyonu ve Hijyeni Üzerine Etkisi”. Tekirdağ Ziraat Fakültesi Dergisi, c. 23, sy 1, Ocak 2026, ss. 250-63, doi:10.33462/jotaf.1685847.
Vancouver
1.Elif Rabia Şanlı, Ramazan Aydin. Süt Sığırcılığı İşletmelerinin Hastalıktan Ari Olma Durumunun Kolostrum Kompozisyonu ve Hijyeni Üzerine Etkisi. JOTAF. 01 Ocak 2026;23(1):250-63. doi:10.33462/jotaf.1685847