Trakya Bölgesi Koşullarında Damla Sulama Yöntemi ile Yetiştirilen Ceviz Ağaçlarının Ekonomik Su Düzeyinin Belirlenmesi

Yıl 2026, Cilt: 23 Sayı: 1, 319 - 328, 07.01.2026

Buse Önler , Tolga Erdem

https://doi.org/10.33462/jotaf.1787062

Öz

Trakya Bölgesi koşullarında yürütülen bu çalışmada, farklı sulama suyu uygulamalarının Chandler çeşidi ceviz ağaçları için ekonomik su düzeyinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Araştırma, 2021 (7 yaş), 2022 (8 yaş) ve 2023 (9 yaş) yıllarında gerçekleştirilmiştir. Araştırma konuları, A Sınıfı buharlaşma kabından ölçülen buharlaşma miktarının %75, 100 ve 125 uygulanması ile toprak nemi izlenerek 90 cm etkili kök derinliğinde kullanılabilir su tutma kapasitesinin %50'sinin tüketildiği noktada, mevcut nemin tarla kapasitesine çıkarılması (%100) ile bu miktarın %75 ile 125’inin uygulanması şeklinde oluşturulmuştur. Uygulanan sulama suyu miktarı arttıkça bitki su tüketimi artmıştır. 2021 yılında 355.92 mm ile 1281.12 mm, 2022 yılında 338.21 mm ile 1208.95 mm ve 2023 yılında 446.60 mm ile 1239.23 mm arasında sulama suyu uygulanmıştır. Mevsimlik bitki su tüketimi üç yıl boyunca 601.70 mm ile 1519.19 mm arasında değişmiştir. Ceviz verimleri sulama suyuna bağlı olarak artmış ve 198.75 kg da-1 ile 523.75 kg da-1 arasında değişmiştir. Uygulanan sulama suyu miktarı, sulama süresi, işçilik ücreti ve giderleri, su ücreti ve giderleri, ceviz üretim giderleri, sulama sistemi ücreti gibi maliyet kalemleri ile ceviz verimi ve satış fiyatı üzerinden hesaplanan brüt ve net gelir değerleri dikkate alınmıştır. Deneme konuları arasında uygulanan sulama suyu miktarı ve sulama süresi arttıkça, işçilik ve su ücreti giderlerinin de arttığı görülmektedir. Ancak, artan masraflara rağmen, ceviz veriminin artmasıyla elde edilen brüt gelirdeki artış, net gelirin de artmasını sağlamıştır. Ceviz ağaçlarının ekonomik su düzeyinin belirlenmesi amacıyla gerçekleştirilen ekonomik analizler sonucunda, artan sulama suyu uygulaması ile ceviz verimlerinin ve net gelir değerlerinin artacağı belirlenmiştir. Ayrıca, araştırma sonucunda elde edilen uygulanan sulama suyu ile verim arasındaki ilişkinin, su kaynaklarının kısıtlı olduğu süreçlerde üreticilere faydalı olacağı düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler

Bitki su tüketimi , Ekonomik analiz , Ceviz üretimi , Üretim maliyeti , Tarımsal sulama

Etik Beyan

Bu çalışma için etik kuruldan izin alınmasına gerek yoktur.

Destekleyen Kurum

TUBİTAK 120R072

Proje Numarası

TUBİTAK 120R072

Teşekkür

Bu çalışma Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu (TÜBİTAK) tarafından 120R072 No’lu Araştırma Projesi olarak desteklenmiştir.

Determination of Economic Water Level of Walnut Trees Grown with Drip Irrigation Method in Thrace Region Conditions

Öz

The aim of the study carried out in the Thrace Region conditions was to determine the economic water level of different irrigation water applications for Chandler variety walnut trees. The research was carried out in 2021 (7 years), 2022 (8 years) and 2023 (9 years). The treatment subjects were created by applying 75, 100 and 125% of the evaporation amount measured from the Class A evaporation pan, and by monitoring the soil moisture, at the point where 50% of the usable water holding capacity at the 90 cm effective root depth was consumed, increasing the existing moisture to field capacity (100%) and applying 75 and 125% of this amount. As the amount of irrigation water applied increased, seasonal evapotranspiration increased. In 2021, the irrigation water applied ranged from 355.92 mm to 1281.12 mm, in 2022 from 338.21 mm to 1208.95 mm, and in 2023 from 446.60 mm to 1239.23 mm. The seasonal evapotranspiration varied between 601.70 mm and 1519.19 mm over three years. Walnut yields increased depending on irrigation water and varied between 198.75 kg da-1 and 523.75 kg da-1. Cost items such as the amount of irrigation water applied, irrigation duration, labor costs and expenses, water costs and expenses, walnut production costs, and irrigation system costs were considered, as well as gross and net income values calculated based on walnut yield and sales price. As the amount of irrigation water applied and irrigation duration increased among the experimental subjects, labour and water costs also increased. However, despite these increased costs, the increase in gross income resulting from increased walnut yield also led to an increase in net income. Economic analyses conducted to determine the economic water level of walnut trees indicated that increasing irrigation water application would increase walnut yields and net income values. Furthermore, the relationship between applied irrigation water and yield obtained through the study is believed to be beneficial to producers during periods when water resources are limited.

Anahtar Kelimeler

Evapotranspiration , Economic analysis , Walnut yield , Production costs , Agricultural irrigation

Etik Beyan

There is no need for approval from the ethics committee for this study.

Destekleyen Kurum

TUBİTAK 120R072

Proje Numarası

TUBİTAK 120R072

Teşekkür

This work was supported by the Scientific and Technological Research Council of Türkiye (TÜBİTAK) as Research Project No. 120R072.

Kaynakça

• Akça, Y. (2016). Ceviz Yetiştiriciliği. Anıt Matbaa, Ankara, Türkiye.
• Çetin, Ö. and Uygan, D. (2008). The effect of drip line spacing, irrigation regimes and planting geometries of tomato on yield, irrigation water use efficiency and net return. Agricultural Water Management, 95(8): 949-958. Bozkurt Çolak, Y., Yazar, A. ve Gönen, E. (2021). Çukurova Bölgesinde farklı damla sulama yöntemleriyle yetiştirilen kinoa bitkisinin sulama ve ekonomik açıdan değerlendirilmesi. Toprak Su Dergisi, 10(1): 35-42.
• Dağdelen, N., Başal, H., Yılmaz, E., Gürbüz, T. and Akcay, S. (2009). Different drip irrigation regimes affect cotton yield, water use efficiency and fiber quality in Western Turkey. Agricultural Water Management, 96(1): 111-120.
• Erdem, T., Şener, M., Çoşkun, Z. ve Yaşasın, A.S. (2018). Damla sulama ile sulanan ceviz ağaçları için uygun lateral tertip biçiminin ve sulama programının belirlenmesi. TÜBİTAK 1001 Araştırma Projesi (114O532) Sonuç Raporu.
• Fulton, A. E., Little, C. C., Snyder, R. L., Lampinen, B. D. and Buchner, R. P. (2017). Evaluation of Crop Coefficients and Evapotranspiration in English Walnut. ASABE Annual International Meeting, American Society of Agricultural and Biological Engineers. July 16-19, Spokane, Washington, U.S.A.
• Göçmen, E. ve Erdem, T. (2019). Tekirdağ koşullarında farklı lateral tertip biçimi ve sulama suyu uygulamalarının genç ceviz ağaçlarının su kullanımı ve vejetatif gelişme parametrelerine etkileri. Tekirdağ Ziraat Fakültesi Dergisi, 16(2): 181-191.
• James, L. G. (1988). Principles of Farm Irrigation System Desing. John Wiley and Sons. Inc., New York, U.S.A.
• Kanber, R., Steduto, P., Aydın, Y., Ünlü, M., Özmen, S., Çetinkökü, Ö., Özekici, B., Diker, K. ve Sezen, M. S. (2004). Damla sulama sistemiyle fertigasyon uygulamalarının antepfıstığında gelişme, verim ve periyodisiteye etkisinin incelenmesi. Tübitak, TARP 1825 (Sonuç Raporu).
• Konukcu, F., Deveci, H. ve Altürk, B. (2020). Trakya Bölgesi’nde iklim değişikliğinin buğday verimine etkisinin AquaCrop ve WOFOST modeller ile tahmin edilmesi. Tekirdağ Ziraat Fakültesi Dergisi, 17(1): 77-96.
• Meteoroloji Genel Müdürlüğü [MGM], (2023). İllere Ait Mevsim Normalleri. https://www.mgm.gov.tr/veridegerlendirme/il-ve-ilceler-istatistik.aspx?m=TEKIRDAG (Erişim Tarihi: 09.12.2023)
• Perulli, G. D., Baldi, E., Toselli, M., Gentile, S. L., Solimando, D., Anconelli, S., ... and Manfrini, L. (2025). Optimization of irrigation on walnut through the IRRIFRAME water balance model. Irrigation Science, 43: 909-919.
• Ramos, D. (1998) Walnut Production Manual. University of California Agriculture and Natural Resources, Leat 144, s 84-89, Davis, California, U.S.A.
• Şen, S.M. (2011). Ceviz. ÜÇM Yayıncılık, Ankara, Türkiye.
• Şimşek, M. ve Gülsoy, E. (2016). Ceviz ve içerdiği yağ asitlerinin insan sağlığı açısından önemi üzerine yapılan bazı çalışmalar. Iğdır Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 6(4): 9-15.
• Tarımsal Ekonomi ve Politika Geliştirme Enstitüsü Müdürlüğü [TEPGE] (2021). Ceviz raporu, https://arastirma.tarimorman.gov.tr/tepge/Menu/27/Tarim-Urunleri-Piyasalari (Erişim Tarihi: 15.03.2022)
• Türkiye İstatistik Kurumu [TÜİK] (2023). Bitkisel Üretim İstatistikleri. Erişim adresi https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=92&locale=tr (Erişim Tarihi: 20.11.2023)
• Walker, W. R. and Skogerboe, G. V. (1987). Surface Irrigation. Theory and Practice. Prentice- Hall, Englewood Cliffs, 375pp, New Jersey, U.S.A.
• Yıldırım, O. (2008). Sulama Sistemlerinin Tasarımı. Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Yayınları: 1565, Ankara, Türkiye.
• Yurtsever, N. (1984). Deneysel İstatistik Metotları. Ankara: Köy Hizmetleri Genel Müdürlüğü Yayınları No. 56, Ankara, Türkiye.
• Zhao, J., Hong, M., Ma, Y., Wang, C., Zhang, O. and Zheng, B. (2010). Matured walnut water consume under different micro-irrigation method. Journal of Irrigation and Drainage, 29(5): 94-97.