Aydın İli Sulama Kooperatiflerinde Su Sağlama Oranlarının Belirlenmesi

Öz

Artan Dünya nüfusunun beslenme gereksinimlerini sağlamak için sulama etkinliğinin arttırılması önemli bir gerekliliktir. Bunun için öncelikle beklenenin altında performans gösteren sulama sistemlerinde  bazı iyileştirici önlemlerin alınması gerekmektedir. Bu çalışmada Aydın ilinde yer alan 25 sulama kooperatifinin 2006 -2014 yılları arasında su kullanım etkinliği değerlendirilmiştir. Değerlendirmede su sağlama oranı ve sulama suyu sağlama oranı göstergelerinin yanında, temel tarımsal etkinlik göstergelerinden olan sulama oranı da saptanmıştır. Çalışma sonucunda, sulama oranı ortalama değerlerinin %6-94 aralığında değiştiği belirlenmiştir. Su kullanım etkinliğinin belirlenmesinde ele alınan iki göstergeden biri olan su sağlama oranı ortalama değeri 0.89 – 1.58 değerleri arasında, sulama suyu sağlama oranı ortalama değeri ise 0.64 – 1.20 arasında değişiklik göstermiştir. 

Anahtar Kelimeler

• Su sağlama oranı, sulama suyu sağlama oranı, su temini, sulama kooperatifi

Kaynakça

1. Akçay, S., 2007. Aşağı Büyük Menderes Havzası Sulama Şebekelerinin Devir Sonrası Performanslarının Belirlenmesi. Doktora Tezi, Ege Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Tarımsal Yapılar ve Sulama ABD, İzmir, 2007, 209 s.
2. Akkuzu, E., Ünal, H. B., ve Karataş, B., 2006. Aşağı Gediz Havzası Sulama Sisteminde Ana Kanal Düzeyinde Su Dağıtımında Yeterliliğin ve Değişkenliğin Belirlenmesi. Ege Üniv. Ziraat Fak. Derg., 2006, 43(2):85-96.
3. Anonim 2006-2014a, Sulama Kooperatifleri İzleme-Değerlendirme Kayıtları, 2006-2014. Aydın.
4. Anonim 2006-2014b, Gıda,Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı, Aydın İli Sulama Kooperatifleri Çiftçi Kayıt Sistemi Verileri, Aydın.
5. Anonim 2014a. http://www.dsi.gov.tr/docs/stratejik-plan/dsi-2014-faaliyet-raporu.pdf?sfvrsn=2#page=62.
6. Anonim, 2014b. Türkiye’de Yeraltı Suyu Sulama Faaliyetleri: Yeraltı Suyu Sulama Kooperatifleri, Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü, Jeoteknik Hizmetler ve Yeraltısuları Daire Başkanlığı, Ankara, 2014.
7. Beyribey, M., Sönmez, F.K., Çakmak, B., Oğuz, M., 1997. Devlet Sulama Şebekelerinde Aylık Su Temini Oranının Belirlenmesi, Ankara Üniversitesi, Ziraat Fakültesi, Tarım Bilimleri Dergisi, 3 (2) 33-37, 1997.
8. Bos, M.G., Murray- Rust, D.H., Merrey, D.J., Johnson, H.G. and Snellen, W.B., 1994. Methodologies for Assesing Performance of Irrigation and Drainage Management, Irrigation and Drainage Systems 7: 231-261, 158 p.

9. Bos, M.G., Burton, M.A., and Molden D.J., 2005. Irrigation and Drainage Performance Assesment: Practical Guidelines, CABI Publishing, ISBN 0851999670.
10. Clemmens, A.J. and Bos, M. G., 1990, Statistical Methods for Irrigation System Water Delivery Performance Evaluation, Irrigation and Drainage Systems 4: 345-365.
11. Çakmak , B., Beyribey, M., Yıldırım, Y.E., and Kodal, S., 2004. Benchmarking Performance of Irrigation Schemes: A Case Study from Turkey, Irrigation and Drainage 53: 155-163.
12. Kaya, A., ve Sargın, A.H. 2003. Yeraltı Suyu Sulamaları, Sulama Sistemleri Sempozyumu ve Sergisi, 16-17 Aralık 2003, Ankara, s. 154-158.
13. Kukul, Y., Akçay, S., Anaç, S. And Yeşilırmak, E. 2008. Temporal irrigation performance assessment in Turkey: Menemen case study. Agricultural Water Management 95 (2008) p. 1090-1098.
14. Levine, G., 1982. Relative Water Supply: An Explanatory Variable for Irrigation Systems. Technical Report No. 6. Cornell University, Ithaca, New York, USA.
15. Mengü, G.P. and Akkuzu, E., 2010. Impact of Irrigation Management Transfer on Land and Water Productivity and Water Supply in the Gediz Basin, Turkey. Vol. 136, Issue 5, 2010, 300-308.
16. Molden, D., and T.K., Gates, 1990, Performance Measures for Evaluation of Irrigation Water Delivery Systems, Journal of Irrigation and Water Engineering. ASCE 116(6): 804-823
17. Molden D., Sakthivadivel, R., Perry, C.J., de Fraiture, C. and Kloezen, W.H., 1998. Indicators for Comparing Performance of Irrigated Agricultural Systems. Research Report No:20. International Water Management Institute, Colombo, Sri Lanka, 1998.
18. Mondal, M.S., and A.F.M. Saleh, 2003, Evaluation of Some Deep and Shallow Tubewell Irrigated Schemes in Bangladesh Using Performance Indicators, Agricultural Water Management, 58 (2003) p. 193–207.
19. Mülayim, Z.G., 2006. Kooperatifçilik, Yetkin Yayınları, Ankara, 2006.
20. Semerci, A., 2015. Türkiye’de Çiftçi Örgütleri: Tarımsal Amaçlı Kooperatifler Örneği, Tekirdağ Ziraat Fakültesi Dergisi, 2015 12 (1), s. 65-73.
21. Smith, M., 1992, CROPWAT, A Computer Program for Irrigation Planning and Management, FAO Irrigation and Drainage Paper 46, Rome, Italy.
22. Şener, M., 2011. Su Kullanım Performansının Değerlendirmesi: DSI XI. Bölge Örneği, Tekirdağ Ziraat Fakültesi Dergisi, 2011 8(2), s. 77-84.
23. Şimşek, H. ve Yılmaz, N. 1997. Konya-Altıntekin İlçesi Sulama Kooperatiflerinde Sulama İşletmeciliğinin Problemleri ve Çözüm Yolları. 6. Ulusal Kültürteknik Kongresi, s.136-144, 5-8 Haziran 1997, Bursa.
24. Yercan, M., Atış, E. and Salali, H.E., 2009. Assessing irrigation performance in the Gediz River Basin of Turkey: Water user associations versus cooperatives. Irrigation Science (2009) 27: 263–270.