Mardin İli Bazı Bağ Alanlarındaki Thysanoptera Türlerinin Zarar Oranlarının Belirlenmesi

Öz

Bu çalışma Mardin İli bağ alanlarındaki Thrips türlerinin bulaşıklık oranı ve meydana getirdiği zarar oranlarını belirlemek amacıyla 2012-2013 yıllarında yürütülmüştür. Bağ alanlarında yapılan çalışmalarda her iki yılda da zararlı thrips türlerinin mart ve nisan aylarında ilk olarak doğada görüldüğü, mayıs ve haziran aylarında bağ fenolojik olarak çiçeklenme ve tomurcuklanma döneminde iken en yüksek yoğunluk ve zararını oluşturduğu tespit edilmiştir. Ayrıca çalışma süresince thrips türlerinin bağ yaprak, sürgün ve üzüm tanelerinde meydana getirdiği zarar oranları da belirlenmiştir. Mardin’de 2012 yılında popülasyon gelişiminin izlendiği Ömürlü ve Evciler köyündeki iki bağda sırasıyla thripslerin üzüm tanelerindeki zarar oranı % 17 ve % 21 olarak saptanırken, 2013 yılında ise salkımlardaki danelerde yapılan incelemelerde thripsten zarar görme oranı sırasıyla % 15.34 ve % 13.49 olarak belirlenmiştir. Kontrollü koşullarda arazideki kafes altında yetiştirilen saksılardaki omcaların genç yapraklarında Haplothrips globiceps Bagnall’ın meydana getirmiş olduğu ortalama zarar oranı % 11.20 olarak belirlenmiştir.

Kaynakça

1. Altındişli, F. Ö., Göven, M. A., and Altındişli, A., 2002. Population trends of insect and their beneficials in organic and conventional vineyards in Turkey. Proceeding of VII Th. European Congress of Entomology, (October 7-13, 2002), p.152. T, Greece.
2. Anonim, 2013a. Food and Agriculture Organisation. http://faostat.fao.org/site/408.
3. Anonim, 2013b. http://tuik.gov.tr, Bitkisel Üret. İstatis. (Erişim tarihi: 24.04.2013).
4. Bora, T. ve Karaca, İ., 1970. Kültür Bitkilerinde Hastalığın ve Zararın Ölçülmesi. Ege Üniv. Ziraat Fak. Yardımcı Ders Kitabı Yayın No: 167, Ege Üniv. Matba., 43 s., İzmir.
5. Botton, M., Nondillo, A., Zart, M., Pinent and S., Genta, W., 2007. Evaluation of chemical insecticides to control Frankliniella rodeos (Moulton, 1933) (Thys.: Thripidae) in table grapes in Brazil. Boletín de Sanidad Vegetal, Plagas Vol. 33 No. 4 pp. 575-580.
6. Bournier, A., 1970. Principaux Types De Degats De Thysanoptéres Sur les Plantes Cultivées. Ann. Zool. Anim. 2 (2), 237-259, Paris.
7. Bournier, A., 1976. Grape Insects. Annual Review of Entomology, (22): 355-376.
8. Cengiz, F., 1974. İzmir ve Manisa Dolaylarında Bağlara Arız Olan Thysanoptera Türleri, Tanınmaları, Konukçuları, Zararları ve Tabii Düşmanları Üzerinde Araştırmalar, Doktora Tezi (Basılmamış), İstiklal Matbaası, 86 s. İzmir.

9. Daughtrey, M., Jones,R. K., Moyer, J. W., Daub, M. E. & Baker, J. R., 1997. Tospoviruses strike the greenhouse industry. Plant Disease, 81 (11): 1220-1235.
10. Doğanlar, M. ve Yiğit, A., 2002. Hatay’da yeni bir potansiyel meyve ve bağ zararlısı siyah bağ thripsi, Retithrips syriacus (Mayet) (Thysanoptera: Thripidae). Türkiye Entomoloji Dergisi, 26 (4): 283-294 s.
11. Elekcioğlu, N.Z., 2013. Color preference, distribution and damage of thrips associated with lemon and orange in Adana, Turkey. Pakistan Jour. Zoo. Vol.: 45(6), 1705-1714 pp.
12. Guario, A. ve Laccone, G., 1996. La difesa dell’uva tavola dai fitofagi. Informature Agrario Supplemento, 52(50): 31-40.
13. Günaydın, T., 1972.Asurvey of vine pests in South-East and East Anatolia. Plant Protection-Research-Annual., Zirai Mücadele Araştırma Yıllığı, 42, 170 p.
14. İren, Z., 1972. Orta Anadolu Bölgesi’nde önemli bağ zararlılarının tespiti üzerinde araştırmalar. Zir. Müc. Arşt. Yıllığı, 40-41.
15. Kaplan, C. ve Çınar, M., 1998. Güneydoğu Anadolu Bölgesi bağlarında ana ve ekonomik öneme sahip zararlılar ile yararlıların yıllık populasyon değişimleri ve zararlıların mücadeleye esas kritik biyolojik dönemlerinin saptanmas. Zirai Mücadele Araştırma Yıllığı http://web.ttnet.com.tr//users/ dbzmae/entomeyve.html.
16. Karman, M., 1971. Bitki koruma araştırmalarında genel bilgiler, değerlendirmelerin kuruluşu ve değerlendirme esasları. Zirai Mücadele ve Zirai Karantina Genel Müdürlüğü Yayınları, Mesleki Kitaplar Serisi, Bornova, 279.
17. Lewıs, T., 1997. Thrips as crop pests. Institute of arable crops Research- Rothamsted, Harpenden, Herts, CAB International, UK.
18. Lewis, T., 1973. Thrips, Their Biology, Ecology and Economik Importance Academic Press, 267 pp. London and Newyork.
19. Maçan, S., 1984. Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde Bağlarda Zarar Yapan Böcek Türleri, Önemlilerinin Tanınmaları, Yayılışları ve Ekonomik Önemleri Üzerinde İncelemeler. T.C. Tar. Orm. Köy İşl. Bak. Zir. Müc. Zir. Kor. Gen. Müd. Diyarbakır Bölge. Zir. Müc. Ar. Es. Ser. 3. Ankara, 47 s.
20. Özsemerci, F., 2007. Manisa ilinde çekirdeksiz üzüm bağlarında bulunan thysanoptera türlerinin yayılışı, popülasyon değişimi ve önemli zararlı türün biyolojisi üzerinde araştırmalar. Ege Üniv. Fen Bilimleri Enstitüsü Bitki Koruma Anabilim Dalı Doktora Tezi, 121 s.
21. Roditakis, E. and Roditakis, N.E., 2007. Assessment of the damage potential of three thrips species on white variety table grapes—In Vitro Experiments, Crop Protection 26 (2007) 476-483.
22. Schwartz, A., 1988. Population Dynamics of Thrips tabaci Lindman (Thysanoptera: Thripidae) on Table Grapes. South African Journal for Enology and Viticulture, 9(1):19-21.
23. Shoukat, G. A. and Shayesteh. N., 2006. Thrips Species Found in West Azarbaijan (Orumieh) Vineyards, and Seasonal Abundance of The Predominant Species (R. vitis).J. Agric. Sci. Technology, Vol. 8: 133-139.
24. Somma, S. ve Ruggeri, L.M., 1998 Frankliniella occidentalis (Pergande) su vite da tavola. Informatore Agrario, 54:(18), 81-83.
25. Tunç, İ., 1992. Antalya’da Bazı Tarımsal Ürünlerdeki Thysanoptera Kompozisyonları Türkiye 2. Entomoloji Kongresi, 28-31 Ocak, Ankara, 585-593 s.
26. Yokoyama (1977), Yokoyama, Y. V. 1977b. Frankliniella occidentalis (Pergande) and scars on table. Environmental Entomology, 1 (6): 25-30.
27. Vasiliu-Oromulu, L., Barbuceanu, D. and Ion, S., 2009. The ecological study of thrips populations in a Southern Romanian vineyard (Insecta: Thysan.). Acta Entomologica Serbica 2009 Vol. 14, No. 1, 1-11 pp.