Ürün Yaşam Döngüsü Yönetimi Çerçevesinde Sürdürülebilir Tedarik Zinciri: Yeşil Ve Tersine Lojistik Stratejilerinin Rolü

In today's global competitive environment, businesses are evaluated not only on their economic performance but also on their environmental and social responsibilities. Sustainability-oriented business models are becoming increasingly important in global value chains. In this context, Product Lifecycle Management provides a strategic framework for holistically managing environmental, economic and social impacts at all stages from the design of products. Green supply chain management is an approach based on the protection of environmental sustainability in all supply chain processes, from the procurement of raw materials required for the production of goods and services needed by consumers to the disposal of final wastes generated after the use of products. The concept of sustainability stands out at the intersection of both concepts. This study examines sustainable supply chain management from the perspective of Product Life Cycle Management and analyzes the roles and contributions of green supply chain management practices and reverse logistics strategies within this structure. In this context, the study first examines the basic components of the Product Life Cycle and their effects on the supply chain; then the role of green logistics practices in reducing carbon footprint and the importance of reverse logistics approaches in terms of resource recovery are explained. As a result, this study reveals that Product Lifecycle Management offers an effective and applicable roadmap for businesses to achieve their sustainability goals when considered in an integrated manner with green and reverse logistics strategies.

Günümüz küresel rekabet ortamında işletmeler, yalnızca ekonomik performanslarıyla değil, aynı zamanda çevresel ve sosyal sorumluluklarıyla da değerlendirilmektedir. Sürdürülebilirlik odaklı iş modelleri, küresel değer zincirlerinde giderek daha fazla önem kazanmaktadır. Bu bağlamda, Ürün Yaşam Döngüsü Yönetimi, ürünlerin tasarımından itibaren tüm aşamalarda çevresel, ekonomik ve sosyal etkilerin bütüncül şekilde yönetilmesini sağlayan stratejik bir çerçeve sunmaktadır. Yeşil tedarik zinciri yönetimi de, tüketicilerin ihtiyaç duyduğu mal ve hizmetlerin üretiminde gerekli olan hammaddelerin temininden, ürünlerin kullanım sonrası ortaya çıkan nihai atıkların bertarafına kadar tüm tedarik zinciri süreçlerinde çevresel sürdürülebilirliğin korunmasını esas alan bir yaklaşımdır. Her iki kavramın kesişim kümesinde sürdürülebilirlik kavramı öne çıkmaktadır. Bu çalışmada Ürün Yaşam Döngüsü Yönetimi perspektifinden sürdürülebilir tedarik zinciri yönetimi ele alınmakta ve yeşil tedarik zinciri yönetimi uygulamaları ile tersine lojistik stratejilerinin bu yapı içerisindeki rolleri ve katkıları analiz edilmektedir. Bu kapsamda çalışmada ilk olarak Ürün Yaşam Döngüsü’ nün temel bileşenleri ve tedarik zinciri üzerindeki etkileri incelenmiş; ardından yeşil lojistik uygulamalarının karbon ayak izini azaltılmasındaki rolü ve tersine lojistik yaklaşımlarının kaynak geri kazanımı açısından önemi açıklanmıştır. Sonuç olarak, bu çalışma; işletmelerin sürdürülebilirlik hedeflerine ulaşmalarında Ürün Yaşam Döngüsü Yönetimi’nin; yeşil ve tersine lojistik stratejileriyle bütüncül biçimde ele alındığında, etkili ve uygulanabilir bir yol haritası sunduğunu ortaya koymaktadır.