Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizmasının (SKDM) Navlun Fiyatlarına Dolaylı Etkisi: Bir Operasyonel Maliyet Simülasyonu Modeli
Öz
Avrupa Yeşil Mutabakatı ile birlikte küresel ticaret, rekabet gücünün sadece ekonomik değil, çevresel parametrelerle de ölçüldüğü yeni bir döneme girmiştir. Bu dönüşümün merkezinde yer alan Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması (SKDM), doğrudan sanayi emisyonlarını hedeflemekle birlikte, tedarik zinciri süreçlerinde yarattığı 'dolaylı maliyet baskısıyla' lojistik sektörü için yeni bir ticari bariyer oluşturmaktadır. Bu çalışmanın amacı, söz konusu dönüşümün Türk lojistik sektörü üzerindeki finansal etkilerini analiz etmektir. İzmir-Münih hattı özelinde 10.000 iterasyonluk Monte Carlo simülasyonu ile desteklenen araştırmada, gidiş-dönüş sefer maliyetleri ve sınır kapılarındaki verimsizlikler modele dahil edilmiştir. Simülasyonlar, SKDM kaynaklı maliyetlerin toplam navlun içerisinde %8,7 seviyelerine ulaşabileceğini işaret etmektedir. Intermodal taşıma alternatifinin ise karayoluna kıyasla %70 emisyon avantajı sağlayarak maliyet artışlarını minimize etmede en stratejik araç olduğu tespit edilmiştir.
Anahtar Kelimeler
Karbon düzenleme mekanizmaları , Karbon kaynaklı lojistik maliyetler , Intermodal Taşımacılık
Kaynakça
- Avrupa Komisyonu. (2019). The European Green Deal (COM(2019) 640 final). https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=CELEX:52019DC0640
- Cura, F., & Demir, S. (2022). Possible impacts of the European Green Deal on Turkey's logistics industry. Hamburg International Conference of Logistics (HICL), 33, 825–839.
- Eken, A. A., & Yazıcı, D. (2024). Sınırda Karbon Düzenlemesi Mekanizmasının Türkiye’nin AB ihracatına olası etkileri. Başkent Üniversitesi Ticari Bilimler Fakültesi Dergisi, 8(1), 1–15.
- European Parliament. (2023). Regulation (EU) 2023/956 establishing a carbon border adjustment mechanism. Official Journal of the European Union.
- GLEC. (2023). Global Logistics Emissions Council framework for logistics emissions methodologies (v3.0). Smart Freight Centre.
- Gracova, K. (2024). Impact of Carbon Border Adjustment Mechanism on international trade [Yayımlanmamış çalışma veya Rapor].
- IEA. (2025). World energy outlook 2025: Projections for global carbon markets. International Energy Agency.
- Keen, M., Parry, I., & Roaf, J. (2022). Border carbon adjustments: Rationale, design and impact. Fiscal Studies, 43(3), 205–227. https://doi.org/10.1111/1475-5890.12297
- Laakso, O. (2022). The impact of Carbon Border Adjustment Mechanism on supply chain decision making [Yüksek lisans tezi, Lappeenranta-Lahti University of Technology LUT]. LUTPub.
- Linton, C., Grant-Muller, S., & Gale, W. F. (2015). Approaches and techniques for modelling CO2 emissions from road transport. Transport Reviews, 35(4), 533–553. https://doi.org/10.1080/01441647.2015.1030004
