Uluslararası Turizm Rekabetçiliği Bağlamında Azerbaycan’ın Konumu: Seyahat ve Turizm Rekabetçilik Endeksi (TTCI) ve Seyahat ve Turizm Gelişim Endeksi (TTDI) Üzerine Bir Değerlendirme
Öz
Turizm sektörü, küresel ekonomide artan önemi, yarattığı istihdam olanakları ve sağladığı döviz gelirleri ile ülkelerin ekonomik kalkınma stratejilerinde önemli bir yer tutmaktadır. Bu bağlamda turizmde rekabet gücünün ölçülmesi ve ülkelerin uluslararası turizm pazarındaki konumlarının değerlendirilmesi, politika yapıcılar açısından büyük önem taşımaktadır. Bu çalışmanın amacı, Azerbaycan’ın uluslararası turizm rekabetçiliği açısından mevcut konumunu Dünya Ekonomik Forumu’nun Seyahat ve Turizm Gelişim Endeksi (TTDI) ve önceki adıyla Seyahat ve Turizm Rekabetçilik Endeksi (TTCI) verileri çerçevesinde analiz etmektir. Elde edilen bulgular, Azerbaycan’ın turizm rekabetçiliği performansının yıllar içinde dalgalı bir seyir izlemekle birlikte son dönemde kademeli bir iyileşme eğilimi gösterdiğini ortaya koymaktadır. Bununla birlikte ülkenin fiyat rekabetçiliği, kara ve liman altyapısı ile seyahat ve turizmin sosyoekonomik etkisi alanlarında göreli avantajlar sergilediğini ortaya koymaktadır. Öte yandan, doğal kaynaklar, eğlence dışı kaynaklar, seyahat ve turizmde açıklık, hava taşımacılığı altyapısı ve çevresel sürdürülebilirlik alanlarında iyileştirmelere ihtiyaç duyulduğu tespit edilmiştir. Bu bağlamda çalışma, Azerbaycan’ın uluslararası turizm rekabetçiliğinin mevcut durumunu ortaya koyarak sektördeki güçlü ve geliştirilmesi gereken alanların belirlenmesine katkı sağlamaktadır. Elde edilen bulguların hem akademik literatüre katkı sunması hem de turizm politikalarının daha etkin ve sürdürülebilir şekilde oluşturulmasına destek olması beklenmektedir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Ahmadov, F., & Mammadov, M. (2016). Azerbaycan, Gürcistan ve Ermenistan’ın turizm rekabet güçlerinin karşılaştırmalı analizi. Uluslararası Yönetim Araştırmaları Dergisi (The Journal of International Management Research), 2(2), 120–136. https://doi.org/10.21316/INMARJOURNAL.25
- Băbăț, A. F., Mazilu, M., Niță, A., Drăguleasa, I.-A., & Grigore, M. (2023). Tourism and travel competitiveness index: From theoretical definition to practical analysis in Romania. Sustainability, 15(13), 10157. https://doi.org/10.3390/su15131057
- Crouch, G. I., & Ritchie, J. R. B. (2019). Tourism, competitiveness, and societal prosperity. Journal of Business Research, (100), 485–493.
- Göral, R., & Yurtlu, M. (2021). Uluslararası Seyahat ve Turizm Rekabetçilik Endeksi Kapsamında Türkiye’nin Güçlü ve Zayıf Yönlerinin Değerlendirilmesi. Sosyal, Beşeri ve İdari Bilimler Dergisi, 4(6), 544–576. https://doi.org/10.26677/TR1010.2021.735
- Gürsakal, S., & Bayram Arlı, N. (2023). Seyahat ve turizm gelişmişlik endeksi: Seyahat ve turizmde sürdürülebilirliğin turizm gelirleri ve turist varışları üzerindeki etkisi. International Journal of Social Inquiry, 16(2), 639−653. https://doi.org/10.37093/ijsi.1366711
- Hani, A. (2019). The travel and tourism competitiveness index: Examining the reciprocal relationship among the TTCI factors relative to Porter’s (1998) Diamond Model and airline passenger seat capacity for the countries of the world (Unpublished doctoral dissertation]. Florida Institute of Technology.
- Hasanlı, N. (2021). Azerbaycan’da Seyahat ve Turizm Rekabetçilik Endeksinin Sorun ve Zorlukları. Karadeniz Uluslararası Bilimsel Dergi, (50), 267–284. https://dergipark.org.tr/tr/pub/kdeniz/issue/61277/902667
- Hefny, L. (2023). An overview of literature on destination competitiveness: A theoretical analysis of the Travel and Tourism Competitiveness Index. Pharos International Journal of Tourism and Hospitality, 2(2), 45–60. https://doi.org/10.21608/pijth.2023.253372.1006
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Kamu Politikası
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Mehriban Heydarova
0000-0002-0033-8795
Azerbaijan
Agil Mammadov
*
0000-0003-0750-5231
Azerbaijan
Erken Görünüm Tarihi
13 Temmuz 2026
Yayımlanma Tarihi
13 Temmuz 2026
Gönderilme Tarihi
11 Nisan 2026
Kabul Tarihi
16 Haziran 2026
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2026 Cilt: 9 Sayı: 1