Reflections of Covid-19 Pandemic on Public Health Informatics

Öz

This review was conducted to reveal the reflections of the Covid-19 pandemic on public health informatics and to raise awareness on the subject. It is limited to the years 1978-2022, including the development of public health informatics and the year 2020 when Covid-19 was declared a pandemic. The keywords “Coronavirus”, “Covid-19”, “Pandemic” and “Public Health Informatics” were search in the databases. As a result of the search 3 national and 5 international articles containing the databases used were found, and since there are limited studies on the subject, all of the articles were included in the study without any exclusion. As a result of examining the articles that met the inclusion criteria, it was seen that the Covid-19 pandemic had reflections on public health informatics. In this process, each country has benefited from its own public health informatics tools. While countries that use the public health information system well are shown among the countries that are successful in pandemic management, countries that don’t use it well are shown among the countries that are unsuccessful. In our country, “Hayat Eve Sığar”, RUHSAD, Central Physician Appointment System (MHRS), SABİM, FİTAS, etc. applications have played a role in pandemic management. Public health nurses, who provide education, care and treatment services to the community by using various public health information systems, played an active role in minimizing the effects of the epidemic. As a result of the investigations; The necessity and importance of each country to prepare and use public health information systems in accordance with its own policies in order to protect and improve the health of the society, to take the necessary precautions, and to inform the society is understood.

Anahtar Kelimeler

• Covid-19
• Public Health Informatics
• Pandemics
• Nursing

Covid-19 Pandemisinin Halk Sağlığı Bilişimine Yansımaları

Öz

Bu inceleme Covid-19 pandemisinin halk sağlığı bilişimine yansımalarını ortaya koymak ve konuyla ilgili farkındalık oluşturmak amacıyla yapılmıştır. İnceleme halk sağlığı bilişiminin gelişimi ve Covid-19’un pandemi olarak ilan edildiği 2020 yılını da kapsayacak şekilde 1978-2022 yılları arasında sınırlandırılmıştır. Veri tabanlarında “Coronavirus”, “Covid-19”, “Pandemi” ve “Halk Sağlığı Bilişimi” anahtar kelimeler elektronik olarak taranmıştır. Yapılan tarama sonucunda kullanılan veri tabanlarını içeren 3 ulusal ve 5 uluslararası makaleye ulaşılmış olup konuya ilişkin sınırlı çalışma olduğu için herhangi bir dışlanma yapılmadan ulaşılan makaleler incelemeye dahil edilmiştir. Dahil edilme kriterlerini karşılayan makalelerin incelenmesi sonucunda Covid-19 pandemisinin halk sağlığı bilişimine yansımalarının olduğu görülmüştür. Bu süreçte her bir ülke kendine özgü halk sağlığı bilişim araçlarından yararlanmıştır. Halk sağlığı bilişim sistemini iyi kullanan ülkeler pandemi yönetiminde başarılı olan ülkeler arasında gösterilirken, iyi kullanamayan ülkeler başarılı olamayan ülkeler arasında gösterilmiştir. Ülkemizde “Hayat Eve Sığar”, RUHSAD, Merkezi Hekim Randevu Sistemi (MHRS), SABİM, FİTAS, vb. uygulamalar pandemi yönetiminde rol almıştır. Halk sağlığı hemşireleri bu süreçte çeşitli halk sağlığı bilişim sistemlerini kullanarak topluma eğitim, bakım ve tedavi hizmetleri sunan hemşireler, salgının etkilerini en aza indirmek için aktif bir rol oynamışlardır. İncelemeler neticesinde; toplumun sağlığının korunması ve geliştirilmesi, gereken tedbirlerin alınması, toplumun bilgilendirilmesi amacıyla her ülkenin kendi politikalarına uygun halk sağlığı bilişim sistemlerini hazırlayıp kullanması gerekliliği ve önemi anlaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Covid-19
• Halk Sağlığı Bilişimi
• Pandemiler
• Hemşirelik

Kaynakça

1. American Medical Informatics Association (2021, Ekim). Discovering health insights. accelerating healthcare transformation. https://amia.org/about-amia
2. Anadolu Ajansı (2021, Ekim). Türkiye’nin koronavirüsle mücadele politikasına ‘Bilim Kurulu’ yön veriyor. https://aa.com.tr
3. Baker, E. L., Fond, M., Hale, P., & Cook, J. (2016). What is “informatics”? Journal of Public Health Management and Practice, 22(4), 420-423. https://doi.org/10.1097/PHH.0000000000000415
4. Bozkurt, S., Zayim, N., & Gülkesen, K. H. (2006). Kuş gribinin düşündürdükleri; Halk sağlığı bilişimi nerede? Akademik Bilişim, 166-170.
5. Buckeridge, D. L. (2007). Outbreak detection through automated surveillance: A review of the determinants of detection. Journal of Biomedical Informatics, 40(4), 370-379. https://doi.org/10.1016/j.jbi.2006.09.003
6. Burnett G.M. (2024, April). Commentary: Public health nurses can help Chicago contain the
7. coronavirus. https://www.chicagotribune.com/opinion/commentary
8. Centers for Disease Control and Prevention (CDC). (2018). Introduction to public health Atlanta, GA. https://www.cdc.gov/publichealth101/public-health.html

9. Cheng, C., & MeiChang, C. (2006). Confidence in controlling a SARS outbreak: Experiences of public health nurses in managing home quarantine measures in Taiwan. American Journal of Infection Control, 34(4), 176-181. https://doi.org/10.1016%2Fj.ajic.2005.11.008
10. Choi, K. R., Jeffers, K. S., & Logsdon, M. C. (2020). Nursing and the novel coronavirus: Risks and responsibilities in a global outbreak. Journal of Advanced Nursing. 76(7), 1486–1487. https://doi.org/10.1111/jan.14369
11. Deloitte Türkiye. (2020, Haziran). Yeni nesil teknolojilerin Covid-19 mücadelesindeki önemi – ülke örnekleri. https://www2.deloitte.com/tr
12. Dixon, B. E. (2020). Applied public health informatics: An ehealth discipline focused on populations. Journal of the International Society for Telemedicine and eHealth, 8, e14. https://doi.org/10. 29086/JISfTeH.8.e14
13. Eysenbach, G. (2009). Infodemiology and infoveillance: Framework for a emerging set of public health informatics methods to analyze search, communication and publication behavior on the internet. Journal of Medical Internet Research, 11(1), e11. https://doi.org/10.2196/jmir.1157
14. Indiana University – Purdue University Indianapolis. (2021, October). School of public health, public health informatics. https://fsph.iupui.edu
15. Institute of Medicine. (2020, Mayıs). The future of public health. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK218218/
16. İnandı, T., & Küçük Biçer, B. (2021). Bilişim politikaları ve Covid-19 pandemisi. In: Çöl, M. (Ed.), Halk sağlığı bakış açısıyla COVID-19 (pp. 9-46). Türkiye Klinikleri.
17. Johns Hopkins University. (2021, Haziran). Bloomberg school of public health, public health ınformatics. https://e-catalogue.jhu.edu/public-health/certificates/public-health-informatics/
18. Khan, S. (2007). Book review: Handbook of Biosurveillance, M.M. Wagner, A.W. Moore, R.M. Aryel (Eds.). Elsevier Inc. ISBN-13: 978-0-12-369378-5. Journal of Biomedical Informatics, 40(2007), 380–381.
19. Kukafka, R., & Yasnoff, W. A. (2007). Public health informatics. Journal of Biomedical Informatics, 40(2), 365-369. https://doi.org/10.1016/j.jbi.2007.07.005
20. Maurer, F.A., & Smith, C.M. (2014). Community/Public Health Nursing Practice-E-Book: Health for families and populations. Elsevier Health Sciences.
21. O'Carroll, P. W., Yasnoff, W. A., Ward, M. E, Ripp, L. H., & Martin, E. L. (2002). Public health and information systems, New York: Springer-Verlag.
22. O'Carroll, P. W., Yasnoff, W. A., & Wilhoite, W. (1998). Public health informatics: A CDC course for public health program managers. Proceedings of the AMIA Symposium, 472-476.
23. Odero, W., Rotich, J., Yiannoutsos, C. T., Ouna, T., & Tierney, W. M. (2007). Innovative approaches to application of information technology in disease surveillance and prevention in Western Kenya. Journal of Biomedical Informatics, 40(4),390-397. https://doi.org/10.1016/j.jbi.2006.12.007
24. Olmstadt, W., & Hannigan G.G. (2000). Designing and delivering a public health informatics course. Issues in Science and Technology Librarianship, 28(2000). https://doi.org/10.29173/istl1824
25. Önal, Ö., & Kalaycı, Ö. (2021). Türkiye’de Covid-19 pandemisi; filyasyon, sürveyans ve temaslı takibi. Süleyman Demirel Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi, 28(Covid-19 Özel Sayı), 241-244. https://doi.org/10.17343/sdutfd.901804
26. Purpa, A. K. (2020). How should the role of the nurse change in response to Covid-19? Nursing Times (online), 116(16), 25-28.
27. Sarıyıldız, A. Y., Paşaoğlu, M. T., & Yılmaz, M. E. (2021). Türkiye, Çin, ABD, Fransa sağlık sistemleri ve Covid-19 politikaları. Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 10(2), 314-327. https://doi.org/10.37989/gumussagbil.818483
28. Selden, C. R., Betsy, L., Yasnoff, W. A., & Ryan, M. E. (2001, April). U.S. Department of Health and Human Services, Public Health Service, National Institutes of Health, Public Health Informatics (CBM 2001-2), January 1996 through December 2000.
29. Türkiye Sağlık Sağlık Enstitüleri Başkanlığı (TÜSEB). (2021, Haziran). TÜSPE Rapor 2020/2: Covid-19 pandemi yönetiminde Türkiye örneği: Sağlık politikası uygulamaları ve stratejileri. https://files.tuseb.gov.tr/tuseb
30. Türkoğlu, M. C., & Kantaş Yılmaz, F. (2021). Sağlık politikası analizi: Türkiye’de Covid-19 pandemi döneminde uygulanan sağlık politikaları. Toplumsal Politika Dergisi, 2(1), 11-29.
31. University of Illinois Chicago. (2021, October). School of public health, MHP concentration in public health ınformatics. https://publichealth.uic.edu/academics/public-health-degrees/master-public-health/mph-public-health-informatics/
32. World Health Organization (WHO). (2020, May). Munich security conference. https://www.who.int/director-general/speeches/detail/munich-security-conference
33. Yasnoff, W. A., O’Carrol, P. W., Koo, D., Linkins, R. W., & Kilbourne, E. M. (2000). Public health informatics: Improving and transforming public health in the information age. Journal of Public Health Management & Practice, 6(6), 67-75. https://doi.org/10.58729/1941-6687.1222
34. Yıldırım, J. G. (2021). Halk sağlığı, bilişim ve sosyal medya. In: Erkin, Ö., Kalkım, A., & Göl, İ. (Eds.) Halk sağlığı hemşireliği (pp. 1106-1113). Çukurova Nobel Tıp Kitabevi.
35. Yıldızdal, C., Önder, Ç., & Demir, F. (2021). Covid-19 pandemisinde halk sağlığı hemşireliği. Selçuk Sağlık Dergisi, 2(2), 128-150.