Öğretmenlerin Okul Dışı Öğrenme ve Bu Öğrenmeyi Düzenlemeye İlişkin Yeterliklerinin Farklı Değişkenler Açısından İncelenmesi

Öz

Bu araştırmada, farklı branşlarda görev yapan öğretmenlerin okul dışı öğrenme ve okul dışı öğrenmeyi düzenlemeye yönelik yeterliklerinin farklı değişkenler açısından incelenmesi amaçlanmaktadır. Araştırma, bir nicel araştırma yöntemi olan tarama yöntemi kullanılarak yapılmıştır. Araştırmanın örneklemini 2023-2024 eğitim - öğretim yılında Türkiye’nin farklı coğrafi bölgelerinde ve farklı branşlarında görev alan 271 öğretmen oluşturmaktadır. Örneklem, bir amaçlı örnekleme yöntemi olan uygun örnekleme yöntemi kullanılarak seçilmiştir. Araştırmanın verilerini elde etmek amacıyla Bolat ve Köroğlu (2020) tarafından geliştirilen “Okul Dışı Öğrenme ve Okul Dışı Öğrenmeyi Düzenleme Ölçeği” kullanılmıştır. Ulaşılan veriler öğretmenlerin cinsiyet, yaş, mesleki kıdem, branş, eğitim düzeyi, hizmetiçi eğitim alma isteği ve okul dışı öğrenmeyi derslerde kullanma sıklığı değişkenlerine göre analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda öğretmenlerin okul dışı öğrenme ve okul dışı öğrenmeyi düzenleme yeterlikleri ile hizmetiçi eğitim alma ve okul dışı öğrenmeyi derslerde kullanma sıklığı değişkenleri bazında anlamlı bir farklılık olduğu görülürken, cinsiyet, yaş, mesleki kıdem, branş ve eğitim düzeyi değişkenleri bazında anlamlı bir farklılık olmadığı görülmüştür.

Anahtar Kelimeler

• okul dışı öğrenme
• okul dışı öğrenme yeterlikleri
• öğretmenler
• farklı değişkenler

Investigation of Teachers’ Competencies Regarding Out-of-School Learning and Organising Out-of-School Learning in Terms of Different Variables

Öz

The purpose of this study is to examine the competencies of teachers working in different subject areas regarding out-of-school learning and the organization of such learning in terms of various variables. The study was conducted using the survey method, a quantitative research method. The sample consisted of 271 teachers working in different subject areas across various geographic regions of Turkey during the 2023–2024 academic year. The sample was selected using convenience sampling, a type of purposive sampling. To collect the research data, the “Out-of-School Learning and Out-of-School Learning Organization Scale” developed by Bolat and Köroğlu (2020) was used. The collected data were analyzed according to the variables of teachers’ gender, age, years of service, subject area, educational level, willingness to participate in in-service training, and frequency of using out-of-school learning in lessons. The results of the study revealed significant differences in teachers’ out-of-school learning and out-of-school learning facilitation competencies based on their willingness to participate in in-service training and the frequency with which they incorporate out-of-school learning into their lessons; however, no significant differences were found based on gender, age, years of experience, subject area, or educational level.

Anahtar Kelimeler

• out-of-school learning
• out-of-school learning competences
• teachers
• different variables

Kaynakça

1. Akçadağ, Ç. K. & Çobanoğlu, E. O. (2020). Sınıf dışı öğretim ile öğrencilerin çevre okuryazarlıklarının geliştirilmesi: Fen Bilimleri Dersi 7. Sınıf “İnsan ve Çevre” Ünitesi. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 20(4), 1834-1852. https://doi.org/10.17240/aibuefd.2020.20.58249-816405
2. Aydoğdu, A. S. E., Aydoğdu, M. Z., & Aktaş, V. (2023). Okul dışı öğrenme ortamlarıyla ilgili matematik öğretmenlerinin görüşleri. Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, (55), 60-78. https://doi.org/10.53444/deubefd.1171301
3. Aydoğdu, M. Z., & Aydoğdu, A. S. (2024). Matematik öğretmen adaylarının okul dışı öğrenme ortamlarına ilişkin görüşleri. Cumhuriyet International Journal of Education, 13(1), 1-15. https://doi.org/10.30703/cije.1325004
4. Bolat, Y., & Köroğlu, M. (2020). Out-of-school learning and scale of regulating out-of-school learning: Validity and reliability study. International Journal of Education Technology and Scientific Researches, 5(13), 1630–1663. https://doi.org/10.35826/ijetsar.258
5. Bozpolat, E., & Alem, F. (2022). Ortaokul öğretmenlerinin okul dışı öğrenmeyi düzenlemeye ilişkin algılarının çeşitli değişkenler açısından incelenmesi. Bayburt Eğitim Fakültesi Dergisi, 17(36), 1368-1397. https://doi.org/10.35675/befdergi.1145888
6. Canbazoğlu Bilici, S. (2019). Örnekleme yöntemleri. In H. Özmen & O. Karamustafaoğlu (Eds.), Eğitimde araştırma yöntemleri (ss. 56–78). Pegem Akademi.
7. Cirit Gül, A. Tağrikulu, P.., & Omca Çobanoğlu, E. (2023). Öğretmenlerin okul dışı öğrenme ortamlarını düzenlemeye ilişkin yeterliliklerinin incelenmesi. Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 24(2), 1462-1499.
8. Demir, E., & Çetin, F. (2022). Öğretmenlerin okul dışı öğrenme faaliyetlerine yönelik tutumları. Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 42(2), 1443-1461.

9. Demirel, Ö. (2017). Öğretim ilke ve yöntemleri öğrenme sanatı (23. Baskı). Pegem Yayıncılık.
10. Doğan, G., N. (2022). Hayat bilgisi dersinde sınıf öğretmenlerinin gezi düzenleyebilme öz yeterlik inançları ve okul dışı öğrenme ile ilgili değerlendirmeleri [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi
11. Erdem, A. (2024). Okul dışı öğrenme ortamları dersinin ilköğretim matematik öğretmen adaylarının okul dışı öğrenme ortamlarını tasarlama ve uygulama açısından yeterlilik ve özyeterlilik düzeylerine etkisi [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Kafkas Üniversitesi
12. Erdoğan, A. (2023). Sınıf öğretmenlerinin okul dışı öğrenme ortamları kullanımlarına yönelik öz yeterlik algılarının incelenmesi [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Hacettepe Üniversitesi
13. Ertaş, H., Şen, A. İ., & Parmaksızoğu, A. (2011). Okul dışı bilimsel etkinliklerin 9. Sınıf öğrencilerinin enerji konusunu günlük hayat ile ilişkilendirme düzeyine etkisi. Necatibey Fakültesi Elektronik Fen ve Matematik Eğitimi Dergisi, 5(2), 178-198.
14. Görecek Baybars, M. (2017). Sınıf öğretmeni adaylarının okul dışı öğrenme hakkındaki görüşlerinin belirlenmesi. Researcher: Social Science Studies, 5(9), 218–229.
15. Gül, K., & Saz, İ. (2023). Öğretmenlerin okul dışı öğrenmeye ilişkin yeterlikleri. Premium E-journal of Social Sciences, 7(33), 695-704. https://doi.org/10.5281/zenodo.8255936
16. Kayabaşı, Y. (2024). Öğretmen adaylarının okul dışı öğrenme ortamlarına ilişkin algılarının farklı değişkenler açısından incelenmesi. Manas Sosyal Araştırmalar Dergisi, 13(3), 956-970. doi:10.33206/mjss.1436397
17. Kır, H., Kalfaoğlu, M., & Aksu, H. H. (2021). Matematik öğretmenlerinin okul dışı öğrenme ortamlarının kullanımına yönelik görüşleri. International Journal of Educational Studies in Mathematics, 8(1), 59-76. https://doi.org/10.17278/ijesim.839925
18. Laçin Şimşek, C. (Ed.). (2020). Fen öğretiminde okul dışı öğrenme ortamları (2.Baskı). Pegem Yayıncılık.
19. Merter, O. (2024). Sınıf öğretmenlerinin okul dışı öğrenme uygulamalarına ilişkin deneyimleri ile mesleki yetkinlik düzeylerinin ilişkisel olarak incelenmesi [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Karamanoğlu Mehmet Bey Üniversitesi
20. Mirkin, B. J., & Middleton, M. J. (2014). The social climate and peer interaction on outdoor courses. Journal of Experiential Education, 37(3), 232-247. https://doi.org/10.1177/1053825913498370
21. Özer, N. (2021). Tarama çalışmaları, boylamsal ve kesitsel çalışmalar, eğitim araştırmaları (E. Dinç & K. Kıroğlu, Çev.). Eğitimde araştırma yöntemleri. (s. 334-360). Pegem Akademi.
22. Payne, M. R. (1985). Using The Outdoors To Teach Science: A Resource Guide For Elementary And Middle School Teachers. Educational Resources Information Center, Clearinghouse On Rural Education And Small Schools, New Mexico State University. https://eric.ed.gov/?id=ED264059
23. Sezgin Selçuk, G. (2019). Tarama yöntemi. In H. Özmen & O. Karamustafaoğlu (Eds.), Eğitimde araştırma yöntemleri (ss. 139–162). Pegem Akadem
24. Sulaiman, W. I. W., Mahbob, M. H., & Azlan, A. A. (2011). Learning outside the classroom: Effects on student concentration and interest. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 18, 12-17. https://doi.org/10.1016/j.sbspro.2011.05.003
25. Şimşek, S. & Kayacık, G., (2024). Sınıf öğretmenlerinin okul dışı öğrenme ortamları hakkındaki görüşleri. Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 25(1), 747-783. https://doi.org/10.29299/kefad.1354854
26. Taş, Ş. & Şentürk, Ş. (2024). Öğretmen adaylarının sınıf dışı eğitime ilişkin düzeylerinin incelenmesi. İnformal Ortamlarda Araştırmalar Dergisi, 9(2), 219-233.
27. Topal, M. (2023). İlkokul 3.sınıf fen bilimleri dersinde otantik öğrenme yaklaşımının etkililiği (Tez No. 801450) [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Amasya Üniversitesi
28. Umur Erkuş, Z. & Taşdemir, A. (2024). Okul yöneticilerinin görüşlerine göre okul dışı öğrenme ve okul dışı öğrenme pratikleri. İnformal Ortamlarda Araştırmalar Dergisi, 9(1), 81-99. https://doi.org/10.9779/pauefd.1457628
29. Usta, A., Dönel Akgül, G., Pınar, M. A., & Kenan, A. (2024). Fen bilimleri öğretmenlerinin okul dışı öğrenme ve okul dışı öğrenmeyi düzenleme düzeylerinin belirlenmesi. Fen Matematik Girişimcilik ve Teknoloji Eğitimi Dergisi, 7(3), 236-248.
30. Ustabulut, M. Y. (2021). Türkçe öğretmeni adaylarının okul dışı öğrenme ile ilgili görüşleri. Mavi Atlas, 9(1), 232–249. https://doi.org/10.18795/gumusmaviatlas.859615
31. Üner, S. (2019). Fen grubu öğretmenlerinin okul dışı öğrenme ortamlarına yönelik kaygı düzeyi değerlendirme ölçeği çalışması. [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Hacettepe Üniversitesi.
32. Zorlu Demirci, B. (2023). Okul dışı öğrenme ortamlarının fen eğitiminde kullanımına ilişkin öğretmen görüşleri [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Sakarya Üniversitesi