STRATEJİK PLANLAMA SÜRECİNDE PAYDAŞ ANALİZİ VE KATILIMCILIK BOYUTU ÇORUM BELEDİYESİ ÖRNEĞİ

Öz

Yönetimler, şimdiye kadar bulunmuş en üst yönetim biçimi olan temsili demokrasi uygulamasını geliştirmek için çeşitli yöntemler denemektedirler. Bu anlamda yönetime katılımın gerçekleşmesi, demokratik bir yönetim için önem arz etmektedir. Bunun da bir yolu halkın doğrudan ya da dolaylı bir biçimde katılımının sağlanarak kendilerini ifade etmelerinden geçmektedir. Bununda yeni yol ve yöntemlerinin bulunması, ortaya koyulması ve geliştirilmesi gerekmektedir. Yönetişim kavramı, katılımı da içine alan geniş bir kavramdır. Yönetişim ilk defa on yedinci yüzyıl Fransa’sında adı duyulmuştur. Kamu yönetimi yazınında yönetişim, dünya genelindeki neoliberal dönüşümle beraber adından sıkça tartışılmıştır. Birleşmiş Milletler (BM), Dünya Bankası (WB), Uluslararası Para Fonu (IMF) ve Ekonomik Kalkınma ve İşbirliği Örgütü (OECD) uluslararası örgütlerinde politikalarında yer vermesiyle yaygınlaşmıştır. Yönetişimin aktörü devlet, halk, özel sektör ve sivil toplum kuruluşlarıdır. Kamu kurumlarında paydaş katılımı için çeşitli yasal düzenlemeler yapılmaktadır. 5018 sayılı Kanun, 5216 sayılı Kanun, 5302 sayılı Kanun ve 5393 sayılı Kanun’da bu yönde değişiklikler yapılmıştır. Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı paydaş katılımının sağlanması yönünde çalışmalar yapmaktadır. Stratejik plan sürecinde bir yerel yönetim birimi olan belediyelerin 2019 yılından itibaren paydaş katılımı sağlamaları yasal zorunluluk olmuştur. Kamu kurumlarında ve yerel yönetim birimi olan belediyelerde uygulanması zorunluluğu getirilen stratejik planın yapım sürecinde, iç ve dış paydaşların yönetime katılımlarının sağlanması gerekmektedir. Çalışmanın amacı, Çorum Belediyesi örneğinde stratejik planlama sürecinde paydaşların yönetime katılma düzeyini ölçmektir. Bu nedenle iç paydaş olarak belediye personeli (118 kişi), dış paydaş (274 kişi) olarak il merkezinde yaşayan halk, özel sektör ve sivil toplum kuruluşu temsilcilerine ulaşılmıştır. Önceden hazırlanmış soru formları sorularak yönetime katılım ve memnuniyet düzeyleri belirlenmeye çalışılmıştır. Belediye hizmetleri ve yönetime katılıma dair sorulara iç ve dış paydaşlarca, her bir soruya konu başlıkları çerçevesinde olumlu veya olumsuz olmak üzere cevaplar vermişlerdir. İç paydaşların belediyede çalışmaktan daha memnun olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Stratejik plan
• katılım
• paydaş
• Çorum Belediyesi

STAKEHOLDER ANALYSIS AND DIMENSION OF PARTICIPATION IN THE STRATEGIC PLANNING PROCESS: A CASE OF ÇORUM MUNICIPALITY

Abstract

Governments are experimenting with various methods to improve the practice of representative democracy, which is the highest regime ever found. In this sense, participation in governance is important for a democratic administration. One way to do this is by ensuring the direct or indirect participation of the people and their expression of themselves. In this regard, it is necessary to find, reveal and develop new ways and methods. The concept of governance is a broad concept that also includes participation. Governance was first mentioned in seventeenth-century France. In the public administration literature, governance was frequently discussed by name with the neoliberal transformation worldwide. It became widespread with the inclusion of the United Nations (UN), the World Bank (WB), the International Monetary Fund (IMF) and the Organization for Economic Development and Cooperation (OECD) in their policies in international organizations. The actors of governance are the state, public, private sector and non-governmental organizations. Various legal arrangements are made for stakeholder participation in public institutions. Amendments were made in this direction in Law No. 5018, Law No. 5216, Law No. 5302 and Law No. 5393. The Presidency of Strategy and Budget of Republic of Türkiye are working to ensure stakeholder participation. As a local government unit in the strategic plan process, it has been a legal obligation for municipalities to provide stakeholder participation since 2019. It is necessary to ensure the participation of internal and external stakeholders in the construction of the strategic plan, which must be implemented in public institutions and also municipalities that are local government units. The objective of the study is to measure the participation level of stakeholders in management for strategic planning process in the case of Çorum Municipality. For this reason, municipal representations (118 subjects) as internal stakeholders and public, private sector and non-governmental organization representations living in the city center as external stakeholders (274 subjects) were contacted. It was aimed to determined participation levels by asking pre-fabricated questionnaires. Questions regarding municipal services and participation levels were answered positively or negatively by both stakeholders within the framework of subject titles. It was concluded that internal stakeholders were more satisfied with working in the municipality.

Keywords

• Strategic plan
• participation
• stakeholder
• Çorum Municipality

Kaynakça

1. Akıncı, S. (2014). Siyasal Katılım Düzeyleri Üzerine Bir İnceleme. Karadeniz Teknik Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Sosyal Bilimler Dergisi. Sayı:7. 33-47.
2. Balcı, A. (2005). Sosyal Bilimlerde Araştırma. 5. Baskı. Ankara: Pegem Akademi Yayınları.
3. Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı (2021, Ekim). Belediyeler İçin Stratejik Planlama Rehberi 2019.http://www.sp.gov.tr/upload/xSpKutuphane/files/2nABM+Belediyeler_Icin_Stratejik_Planlama_Rehberi.pdf.
4. Demirhan, H. (2019). Stratejik Planlama Sürecinde Paydaş Analizi ve Katılımcılık Boyutu: Mardin Büyükşehir Belediyesi Örneği. III. Uluslararası Ekonomi, Siyaset ve Yönetim Sempozyumu (10-12 Ekim 2019, Diyarbakır). https://www.researchgate.net/publication/337915172_STRATEJIK_PLANLAMA_SURECINDE_PAYDAS_ANALIZI_VE_KATILIMCILIK_BOYUTU_MARDIN_BUYUKSEHIR_BELEDIYESI_ORNEGI.
5. Doğan, K. C. (2016). Postmodern Kamu Yönetimi, Yerel Yönetimler ve Katılım: Yerel Yönetişim Odaklı Bir Yaklaşım. İstanbul Gelişim Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 3(2). 73-99.
6. Ergen, Z. (2012). Yönetimden Yönetişime: Katılımcı Bütçeleme Modeli. Maliye Dergisi. Sayı: 163. 316-334.
7. Emini, F. T. (2013). Sivil Toplum Kuruluşlarının Politika Belirleme Sürecindeki Rolü: TÜSİAD Örneği. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi Sayı: 36 43-56.
8. Kocaoğlu, M., Medine F. (2018). Yerel Yönetimlerde Yönetişim Uygulamaları: Serik Belediyesi Örneği. International Journal of Social Sciences, Sayı: 6 AGP Sempozyumu Özel Sayı. 150-166.

9. Öksüz, B. (2014). Yönetişim Sürecinde Kurumsal İletişimin Rolü ve Önemi. Gümüşhane Üniversitesi İletişim Fakültesi Elektronik Dergisi. 2(4). 181-210.
10. Önder, Ö., Güler, E. (2016). Türkiye’de Yerel Demokrasi Açısından Kent Konseyleri Üzerine Bir Araştırma: Kütahya Kent Konseyi Örneği. Çankırı Karatekin Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 7(1). 881-902.
11. Özer, M. H. (2008). Günümüz İtibariyle Sivil Toplum Kuruluşlarının İktisadi ve Sosyal Fonksiyonlar, Electronic Journal of Social Sciences. Vol.7. 86-97.
12. Pierre, J. (2002). Debating Governance; Authority, Steering and Democracy, Newyork: Oxford University Press.
13. Resmi Gazete (2005, 13 Temmuz). Belediyeler Kanunu. (Sayı: 25531). https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2005/07/20050713-6.htm.
14. Resmi Gazete. (2004, 23 Temmuz). Büyükşehir Belediyesi Kanunu. (Sayı: 25874). https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2004/07/20040723.htm#1.
15. Resmi Gazete. (2005, 04 Mart). İl Özel İdaresi Kanunu (Sayı: 25745). https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2005/03/20050304-1.htm.
16. Resmi Gazete. (2003, 24 Aralık). Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu (Sayı: 25326). https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2003/12/20031224.htm#1.
17. Tepeli, Ö. D. (2018). Yönetişim, STK’lar ve Ötesi, M.A. Özer ve U. Ayhan (Edt.), Kamu Yönetimi Tartışmaları içerisinde (ss. 117-154). Ankara: Gazi Kitabevi.
18. Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı (2021, Kasım). Belediyeler İçin Stratejik Planlama Rehberi 2019. http://www.sp.gov.tr/upload/xSpKutuphane/files/2nABM+Belediyeler_Icin_Stratejik_Planlama_Rehberi.pdf
19. Türkiye İstatistik Kurumu (2021, Ağustos). Nüfus ve Demografi. https://data.tuik.gov.tr/Search/Search?text=il%20n%C3%BCfuslar%C4%B1&dil=1.
20. Yaman, F. T. (2017). Katılımcı Demokrasi: Kapsam ve Unsurlar, Trakya İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi E-Dergisi. 6(2). 136-160.