A Sociological Study on The Perceptions of Marriage Of Individuals Over 65 Years Of Age

Yıl 2025, Sayı: 16, 1 - 26, 27.12.2025

Sümeyye Gedik , Dolunay Şenol

https://doi.org/10.48131/jscs.1730446

Öz

The family institution, which exists in all societies, is affected by the period and social structures in which it is located. Individuals of different age groups and genders have different perspectives on family functioning. In this study, it was aimed to investigate the perspectives of individuals aged 65 and over, which is accepted as the age limit by the World Health Organization, on marriage. The importance of the institution of marriage, which is important from different perspectives for each age group, for individuals aged 65 and over and whether they are affected by the social structure they are in, was evaluated through the statements of individuals. For this purpose, interviews were conducted with elderly people who come to the park known as Hüseyin Kahya Park or Elderly Park in the center of Kırıkkale and spend some of their time there. Questions were asked to the participants via a semi-structured interview form regarding marriage and their thoughts on marriage, why they got married, what their expectations of marriage are, their thoughts on being single, and what their perceptions of marriage are, from 21 interviewees who were 65 years of age and older and were reached through a random sampling method. The meaning that the elderly attribute to marriage and their perceptions of marriage were tried to be revealed through the data obtained from the interviews. It was aimed to reveal how well they can adapt to the changing society in recent times when old age has increased and the fact that marriage has different meanings according to age groups. In 2025, which is called the Year of the Family, it is aimed to support social structuring and contribute to the strengthening of society through the perceptions of marriage of the elderly, taking into account their experiences.

Anahtar Kelimeler

Marriage , Old Age , Perception of Marriage in the Elderly

65 Yaş ve Üzeri Bireylerin Evlilik Algıları Üzerine Sosyolojik Bir Çalışma

Öz

Bütün toplumlarda var olan aile kurumu, içinde bulunulan dönem ve toplumsal yapılanmalardan etkilenmektedir. Farklı yaş grupları ve cinsiyetlerdeki bireylerin aile içi işleyişe bakışları farklılıklar ortaya koymaktadır. Bu çalışmada, Dünya Sağlık Örgütü tarafından yaşlılık sınırı olarak kabul edilen 65 yaş ve üzerindeki bireylerin evliliğe bakış açılarının nasıl olduğu araştırılmak istenmiştir. Her yaş grubu için farklı açılardan önemli olan evlilik kurumunun 65 yaş ve üzerindeki bireyler açısından önemi ve içinde bulunulan toplum yapısından etkilenip etkilenmedikleri bireylerin ifadeleri üzerinden değerlendirilmiştir. Bu amaçla Kırıkkale merkezinde Hüseyin Kahya Parkı veya diğer adı ile Yaşlılar Parkı olarak bilinen parka gelerek zamanlarının bir kısmını geçiren yaşlılarla görüşmeler gerçekleştirilmiştir. 65 yaş ve üzerinde olan ve rastgele örneklem yöntemi ile kendilerine ulaşılan 21 görüşmecinin evlilik ve evlilik rolleri ile ilgili düşünceleri, neden evlendikleri, evlilik beklentilerinin ne/neler olduğu, bekarlık hakkındaki düşünceleri ve zihinlerindeki evlilik algılarının ne/neler olduğu ile ilgili sorular yarı yapılandırılmış görüşme formu aracılığıyla katılımcılara sorulmuştur. Görüşmelerden elde edilen veriler üzerinden yaşlıların evliliğe yüklemiş oldukları anlam ve evlilik algıları ortaya konulmaya çalışılmıştır. Yaşlılığın artış gösterdiği son dönemlerde değişen topluma ne kadar uyum sağlayabildikleri, evliliğin yaş gruplarına göre farklı anlamlar taşıdığı gerçeği ortaya konmak istenmiştir. Aile yılı olarak adlandırılan 2025 yılında yaşlıların evlilik algıları üzerinden, tecrübeleri de dikkate alınarak toplumsal yapılanmayı destekleyip toplumun güçlendirilmesine katkı sağlanması hedeflenmektedir

Anahtar Kelimeler

Evlilik , Yaşlılık , Yaşlılarda Evlilik Algısı

Kaynakça

• Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı (2023). Engelli ve yaşlı istatistik bülteni. https://aile.gov.tr/media/135432/eyhgm_istatistik_bulteni_nisan_23.pdf . İndirme Tarihi: 08.08.2025.
• Akış, A. G., ve Korkmaz-Yaylagül, N. (2021). Yaşam seyri perspektifi ve yaşlılık. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 14(38), 277–309. https://doi.org/10.14520/adyusbd.867560
• Akkaş, İ. (2024). Cinsiyet ve toplumsal cinsiyet kavramları çerçevesinde ortaya çıkan toplumsal cinsiyet ayrımcılığı. Erzurum Kültür Eğitim Vakfı Akademi Dergisi, 28(22), 97–118.
• Beck, U., ve Gernsheim, E. B. (2014). Distant love: Personal life, global age. Polity Press.
• Cherlin, A. (1978). Remarriage as an incomplete institution. Chicago Journal, 84(3), 634–650.
• Cüceloğlu, D. (2021). Evlenmeden önce. Remzi Kitabevi.
• Çetin-Kılıç, M. (2024). Babalar ve oğullarının değerlendirmeleriyle toplumsal cinsiyet üzerine bir araştırma. International Social Sciences Studies Journal, 10(10), 1740–1753. https://doi.org/10.5281/zenodo.13990453
• Dağlı, Y. (2018). Yaşlılık dönemindeki bireylerin yaşlılığa ilişkin algılarının ve yaşam boyu öğrenme ihtiyaçlarının değerlendirilmesi. International Balkan University Turkish Studies, 13(27), 499–530.
• Duruel, D., ve Avşar Arık, I. (2023). Kırılganlık, yaşlılık ve afet: Hak temelli yaklaşım etrafında bir tartışma. Avrasya Sosyal ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, 10(3), 334–352.
• Efe, A., ve Aydemir, M. (2015). Yaşlı kadın olmak: Psiko-sosyolojik kuramlar çerçevesinde yaşlılık ve kadın (Isparta Huzurevi örneği). Süleyman Demirel Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 1(34), 193–223.
• Engin, M. (2022). Türkiye’de aile yapısının dönüşümü: Sorun ve beklentiler. Uluslararası Sosyal Hizmet Araştırmaları Dergisi, 2(1), 123–136.
• Gedik, S. (2024). Aile içi şiddet ve boşanma: Kırıkkale örneği üzerine nitel bir çalışma. İçinde D. Şenol, G. Yıldız ve A. Tekke (Ed.), Toplumsal cinsiyetin izleri: Kadınlık ve erkeklik üzerine (ss. 173–218). Nobel Yayınları.
• Gürdaş, F. (2017). Geciken evlilikler ve aile içi yaşlı sorunları. Yaşlanan Nüfus ve Sağlık Dergisi, 32–35. https://www.medipol.edu.tr/sites/default/files/document/SD_44_32-35.sayfalar_Feyzullah_Gurdas.pdf
• Gürel, M., Karaman, H., ve Yaman, Ö. M. (2024). Evsizliğin yaşlılık hali: Koşullar ve ihtiyaçlar bağlamında evsiz yaşlı olmak. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 23(90), 754–775.
• Kalaycı, E., ve Sütçü, S. (2023). Türkiye’de 65 yaş üstü kişilerin yaşlılık değerlendirmeleri: Doğu Karadeniz örneği. Sosyal Sağlık Dergisi, 3(2), 52–68.
• Keser, N. (2019). Türkiye’de yaşlı yoksulluğu sorununa yönelik bir değerlendirme. Toplum ve Sosyal Hizmet Dergisi, 30(2), 739–764. https://doi.org/10.33417/tsh.572234
• Krekula, C. (2021). Perspectives on ageism. İçinde H. Jonson (Ed.), Older and ageism (ss. 59–79). Social Work Press.
• Macit, Y. (2020). Türkiye’de aile ve sosyal yapıda meydana gelmesi düşünülen değişimlerin yaşlanma, yoksulluk ve evlilik kurumu açısından değerlendirilmesi. Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 1(3), 149–157.
• Ozansoy-Tunçdemir, N. (2022). Hegemonik erkeklik bağlamında erkeklerin cinsellik ve bekaret hakkındaki düşünceleri. İmgelem, 6(10), 307–330. https://doi.org/10.53791/imgelem.1069942
• Özdemir, Ş., Vatandaş, C., ve Torlak, Ö. (2009). Sosyal problemleri çözmede aile yaşam döngüsünün önemi. Aile ve Toplum Eğitim Kültür Araştırmaları Dergisi, 11(4), 7–18.
• Özer, N., Yıldıztekin, A., Gül-Er, H., Gündüz, R., Sezen, Ş., ve Doğan, T. (2021). Değişen evlilik örüntüleri, boşanma ve yaşlanma. Mutlu Aile Mutlu Çocuk Derneği.
• Pamuk, D. (2018). Yaş ve toplumsal cinsiyetin kesişimselliği. Senex Yaşlılık Çalışmaları Dergisi, 2, 74–84. https://doi.org/10.24876/senex.2018.10
• Phillipson, C., ve Allan, G. (2004). Aging and the life course. İçinde J. Scott, J. Treas ve M. Richards (Ed.), The Blackwell companion to the sociology of families (ss. 127–141). Blackwell.
• Polivka, L. (2000). Postmodern aging and the loss of meaning. Journal of Aging and Identity, 5(4), 225–235.
• Şenol, D., ve Kılıç, S. (2021). Kadın, namus ve boşanma üzerine sosyolojik bir değerlendirme. Pearson Journal of Social Sciences & Humanities, 16(6), 189–218. https://doi.org/10.46872/pj.417
• Şentürk, Ü. (2020). Yaşlılığı toplumsal kılan unsurlar. İçinde Y. Başkan (Ed.), Sabit Duman armağanı (ss. 121–149). Sonçağ Akademi.
• Tansel, B. (2023). Felsefe’de ve sosyal bilimlerde yaşlılık. Nobel Yayınları.
• Taşçı, C., ve Görgün-Baran, A. (2023). Yaşlanmanın geleceği ve yapı-birey ilişkiselliği çerçevesinde yaşlılarda yaşam kalitesinin önemi. Yaşlı Sorunları Araştırma Dergisi, 16(1), 34–48. https://doi.org/10.46414/yasad.1263308
• Tekin, H. H., Baygeldi, M. R., Erbaş, B., ve Aygün, H. M. (2024). Yaşlılık ve güvenlik. Polis Akademisi Yayınları.
• Tuna-Uysal, M. (2024). Erken evlilik yapmış yaşlı bireylerin evlilik deneyimleri üzerine bir çalışma. Manisa Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 22(3), 368–389. https://doi.org/10.18026/cbayarsos.1514957
• Türkiye İstatistik Kurumu (2024, 27 Mart). İstatistiklerle yaşlılar. https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Istatistiklerle-Yaslilar-2023-53710 . Erişim Tarihi: 26.01.2025.
• Yalçın, M. (2024). Kadının güçlenmesinin toplumsal cinsiyet algısına etkisi. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 26(3), 1125–1146. https://doi.org/10.16953/deusosbil.1460869