TR
EN
İletişim Bozuklukları Bağlamında Erken Okuryazarlık Becerileri Üzerine Genel Bir Bakış
Öz
Bu çalışmada, iletişim bozuklukları bağlamında erken okuryazarlık becerilerinin incelenmesine yönelik güncel bilgilerin sentezlenmesi amaçlanmıştır. Çalışmada geleneksel derleme yöntemi kullanılmıştır. İnceleme kapsamında dil, konuşma ve işitme alanlarında sorun yaşayan çocukların erken okuryazarlık becerilerinin değerlendirilmesine ilişkin alan yazın taraması gerçekleştirilmiştir. Yapılan incelemeler sonucunda, farklı dil ve konuşma bozukluklarına sahip çocukların erken okuryazarlık becerilerinin farklı bileşenleri için risk altında oldukları görülmüş hem dil hem de konuşma becerilerinde sorun yaşayan çocukların yalnızca konuşma bozukluğu yaşayan veya tipik dil-konuşma gelişimi gösteren akranlarına kıyasla erken okuryazarlık becerileri açısında daha çok risk altında olduklarına ilişkin bulgulara ulaşılmıştır. Ayrıca işitme kayıplı çocukların, normal işiten akranlarına kıyasla daha fazla dil bilgisel hata ve daha farklı bir biçimbirim edinme sırası gösterdiklerine dair bulgulara rastlanmıştır. Bunlarla birlikte, işitme kayıplı çocukların işitsel sinyallere eksik veya bozulmuş erişime sahip olmaları neticesinde fonolojik farkındalık becerilerinde güçlükler yaşadıkları görülmüştür. Sonuç olarak, erken okuryazarlık becerilerinin ileri dönemdeki okuma performansı üzerindeki öngörücü rolü göz önüne alınınca bu konudaki eksikliklerin erken dönemde belirlenmesinin, iletişim bozukluğu yaşayan çocukların olası akademik güçlüklerini en aza indirebilmek açısından oldukça önemli olduğu söylenebilir. İletişim bozukluğu olan çocukların erken okuryazarlık becerileri açısından erken dönemden itibaren değerlendirilmeleri ve desteklenmeleri önerilmektedir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Akgün, M. (2020). Gelişimsel dil bozukluğu olan ve olmayan çocukların erken okuryazarlık becerilerinin karşılaştırılması. Dil ve Konuşma Terapisi Anabilim Dalı. Yüksek Lisans Tezi. Üsküdar Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
- Alonzo, C.N., Mcilraith, A.L., Catts, H.W., & Hogan, T.P. (2020). Predicting dyslexia in children with developmental language disorder. Journal of Speech, Language, and Hearing Research, 63(1), 151–162.
- Ambrose, S. E., Fey, M. E., & Eisenberg, L. S. (2012). Phonological awareness and print knowledge of preschool children with cochlear implants. Journal of Speech, Language, and Hearing Research, 55(3), 811-823.
- Anthony, J. L., & Francis, D. J. (2005). Development of phonological awareness. Current directions in psychological Science, 14(5), 255-259.
- Anthony, J. L., Lonigan, C. J., Driscoll, K., Phillips, B. M., ve Burgess, S. R. (2003). Phonological sensitivity: A quasi-parallel progression of word structure units and cognitive operations. Reading Research Quarterly, 38(4), 470–487.
- Başaran, A. (2021). Konuşma sesi bozukluğu olan çocukların dil ve erken okuryazarlık becerilerinin incelenmesi. Dil ve Konuşma Terapisi Anabilim Dalı. Yüksek Lisans Tezi. Üsküdar Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
- Bishop, D. V., Snowling, M. J., Thompson, P. A., Greenhalgh, T., & Catalise Consortium. (2016). CATALISE: A multinational and multidisciplinary Delphi consensus study. Identifying language impairments in children. PLOS one, 11(7), e0158753.
- Boudreau, D. M., & Hedberg, N. L. (1999). A comparison of early literacy skills in children with specific language impairment and their typically developing peers. American Journal of Speech-Language Pathology, 8(3), 249-260.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Sağlık Kurumları Yönetimi
Bölüm
Derleme
Yayımlanma Tarihi
29 Ağustos 2022
Gönderilme Tarihi
16 Şubat 2022
Kabul Tarihi
25 Temmuz 2022
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2022 Cilt: 7 Sayı: 2
APA
Erim, A., & Kılıç, M. (2022). İletişim Bozuklukları Bağlamında Erken Okuryazarlık Becerileri Üzerine Genel Bir Bakış. Samsun Sağlık Bilimleri Dergisi, 7(2), 313-326. https://doi.org/10.47115/jshs.1074836
AMA
1.Erim A, Kılıç M. İletişim Bozuklukları Bağlamında Erken Okuryazarlık Becerileri Üzerine Genel Bir Bakış. JSHS. 2022;7(2):313-326. doi:10.47115/jshs.1074836
Chicago
Erim, Ahsen, ve Mert Kılıç. 2022. “İletişim Bozuklukları Bağlamında Erken Okuryazarlık Becerileri Üzerine Genel Bir Bakış”. Samsun Sağlık Bilimleri Dergisi 7 (2): 313-26. https://doi.org/10.47115/jshs.1074836.
EndNote
Erim A, Kılıç M (01 Ağustos 2022) İletişim Bozuklukları Bağlamında Erken Okuryazarlık Becerileri Üzerine Genel Bir Bakış. Samsun Sağlık Bilimleri Dergisi 7 2 313–326.
IEEE
[1]A. Erim ve M. Kılıç, “İletişim Bozuklukları Bağlamında Erken Okuryazarlık Becerileri Üzerine Genel Bir Bakış”, JSHS, c. 7, sy 2, ss. 313–326, Ağu. 2022, doi: 10.47115/jshs.1074836.
ISNAD
Erim, Ahsen - Kılıç, Mert. “İletişim Bozuklukları Bağlamında Erken Okuryazarlık Becerileri Üzerine Genel Bir Bakış”. Samsun Sağlık Bilimleri Dergisi 7/2 (01 Ağustos 2022): 313-326. https://doi.org/10.47115/jshs.1074836.
JAMA
1.Erim A, Kılıç M. İletişim Bozuklukları Bağlamında Erken Okuryazarlık Becerileri Üzerine Genel Bir Bakış. JSHS. 2022;7:313–326.
MLA
Erim, Ahsen, ve Mert Kılıç. “İletişim Bozuklukları Bağlamında Erken Okuryazarlık Becerileri Üzerine Genel Bir Bakış”. Samsun Sağlık Bilimleri Dergisi, c. 7, sy 2, Ağustos 2022, ss. 313-26, doi:10.47115/jshs.1074836.
Vancouver
1.Ahsen Erim, Mert Kılıç. İletişim Bozuklukları Bağlamında Erken Okuryazarlık Becerileri Üzerine Genel Bir Bakış. JSHS. 01 Ağustos 2022;7(2):313-26. doi:10.47115/jshs.1074836
Cited By
Okumaya Geç Geçen Çocukların Dil ve Konuşma Becerilerinin Değerlendirilmesi ve Sınıf Öğretmenlerinin Görüşlerinin Alınması: Bir Karma Yöntem Çalışması
Okuma Yazma Eğitimi Araştırmaları
https://doi.org/10.35233/oyea.1369087TÜRKİYE'DE ÖZEL EĞİTİM ALANINDA YAPILAN ERKEN OKURYAZARLIK ARAŞTIRMALARININ İNCELENMESİ
Turkish Special Education Journal: International
https://doi.org/10.69485/tseji.1483889