EN
TR
NÖBET SİSTEMİYLE ÇALIŞAN HEMŞİRELERİN UYKU DÜZENİNİN BESLENME DURUMUNA ETKİSİ
Öz
Amaç: Bu araştırma, nöbet sistemiyle çalışan hemşirelerin uyku kalitesi ile beslenme durumunun (beslenme alışkanlıkları, boy uzunluğu ve vücut ağırlığı, sağlıklı beslenmeye ilişkin tutumları) değerlendirilmesi amacıyla yapılmıştır.
Yöntem: Çalışma, online anket yoluyla nöbet sistemi şeklinde çalışan 454 gönüllü hemşirenin katılımıyla gerçekleştirilmiştir. Veriler; anket formu, Pittsburgh Uyku Kalite İndeksi (PUKİ) ve Sağlıklı Beslenmeye İlişkin Tutum Ölçeği (SBİTÖ) aracılığıyla toplanmıştır.
Bulgular: Araştırmaya katılan hemşirelerin yaş ortalaması 29.7±7.7 yıl, beden kütle indeksi ortalaması 24.1±4.0 kg/m2'dir. Ortalama uyku kalite skoru 11.1±2.5 puan ve SBİTÖ skoru 72.5±10.1 puandır. İdeal düzeyde yüksek sağlıklı beslenmeye ilişkin tutumları olanların toplam PUKİ puanı, yüksek olanlara göre anlamlı derecede daha düşüktür. PUKİ puanı yüksek olan hemşirelerin nöbette öğün atladığı, öğünlerini atıştırarak tükettiği ve uykusunu yeterince almadığı saptanmıştır. Total PUKİ skorları ile yaş, nöbet sayısı, nöbette çay-kahve tüketimi arasında pozitif, SBİTÖ ile negatif ve zayıf korelasyon bulunmuştur.
Sonuçlar ve Öneriler: Nöbet sistemiyle çalışmaya bağlı olarak yemek yeme ve uyku saatindeki değişiklikler hemşirelerin beslenme durumunu, uyku kalitesini ve biyolojik saatini olumsuz etkilemektedir. Bu bulguların, vardiyalı çalışmanın neden olduğu sağlığı olumsuz etkileyen faktörleri önlemeye yönelik yeni stratejilerin geliştirilmesi için önemli etkileri vardır. Bu stratejiler arasında nöbet sistemi ile çalışan sağlık çalışanlarına yeterli ve dengeli beslenme eğitimleri yer alabilir.
Anahtar Kelimeler
Destekleyen Kurum
Yoktur
Proje Numarası
Yoktur
Kaynakça
- Adhikary, N., Shrestha, S. L., & Sun, J. Z. (2017). Metabolic disturbances: role of the circadian timing system and sleep. Diabetology international, 8(1), 14-22.
- Ağargün, M. Y., Kara, H., & Anlar, O. (1996). Pittsburgh uyku kalitesi indeksinin geçerliği ve güvenirliği. Turk Psikiyatri Dergisi, 7(2), 107-115.
- Amani, R., & Gill, T. (2013). Shiftworking, nutrition and obesity: implications for workforce health-a systematic review. Asia Pacific Journal of clinical nutrition, 22(4), 698-708.
- Basatemur, M., & Güneş, G. (2021). Hemşirelerde Gece Beslenme Alişkanliği Ve Uyku Kalitesinin Değerlendirilmesi; Bir Üniversite Hastanesi Örneği. ESTÜDAM Halk Sağlığı Dergisi, 6(3), 227-236.
- Boivin, D. B., & Boudreau, P. (2014). Impacts of shift work on sleep and circadian rhythms. Pathologie Biologie, 62(5), 292-301.
- Buysse, D. J., Reynolds III, C. F., Monk, T. H., Berman, S. R., & Kupfer, D. J. (1989). The Pittsburgh Sleep Quality Index: a new instrument for psychiatric practice and research. Psychiatry res, 28(2), 193-213. doi:10.1016/0165-1781(89)90047-4
- Centofanti, S., Banks, S., Colella, A., Dingle, C., Devine, L., Galindo, H., . . . Dorrian, J. (2018). Coping with shift work-related circadian disruption: A mixed-methods case study on napping and caffeine use in Australian nurses and midwives. Chronobiology international, 35(6), 853-864.
- Cheng, P., & Drake, C. L. (2018). Psychological impact of shift work. Current sleep medicine reports, 4(2), 104-109.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Sağlık Kurumları Yönetimi
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
30 Aralık 2022
Gönderilme Tarihi
9 Ekim 2022
Kabul Tarihi
28 Kasım 2022
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2022 Cilt: 7 Sayı: 3
APA
Uzdil, Z., & Kaya, S. (2022). NÖBET SİSTEMİYLE ÇALIŞAN HEMŞİRELERİN UYKU DÜZENİNİN BESLENME DURUMUNA ETKİSİ. Samsun Sağlık Bilimleri Dergisi, 7(3), 823-834. https://doi.org/10.47115/jshs.1186285
AMA
1.Uzdil Z, Kaya S. NÖBET SİSTEMİYLE ÇALIŞAN HEMŞİRELERİN UYKU DÜZENİNİN BESLENME DURUMUNA ETKİSİ. JSHS. 2022;7(3):823-834. doi:10.47115/jshs.1186285
Chicago
Uzdil, Zeynep, ve Seda Kaya. 2022. “NÖBET SİSTEMİYLE ÇALIŞAN HEMŞİRELERİN UYKU DÜZENİNİN BESLENME DURUMUNA ETKİSİ”. Samsun Sağlık Bilimleri Dergisi 7 (3): 823-34. https://doi.org/10.47115/jshs.1186285.
EndNote
Uzdil Z, Kaya S (01 Aralık 2022) NÖBET SİSTEMİYLE ÇALIŞAN HEMŞİRELERİN UYKU DÜZENİNİN BESLENME DURUMUNA ETKİSİ. Samsun Sağlık Bilimleri Dergisi 7 3 823–834.
IEEE
[1]Z. Uzdil ve S. Kaya, “NÖBET SİSTEMİYLE ÇALIŞAN HEMŞİRELERİN UYKU DÜZENİNİN BESLENME DURUMUNA ETKİSİ”, JSHS, c. 7, sy 3, ss. 823–834, Ara. 2022, doi: 10.47115/jshs.1186285.
ISNAD
Uzdil, Zeynep - Kaya, Seda. “NÖBET SİSTEMİYLE ÇALIŞAN HEMŞİRELERİN UYKU DÜZENİNİN BESLENME DURUMUNA ETKİSİ”. Samsun Sağlık Bilimleri Dergisi 7/3 (01 Aralık 2022): 823-834. https://doi.org/10.47115/jshs.1186285.
JAMA
1.Uzdil Z, Kaya S. NÖBET SİSTEMİYLE ÇALIŞAN HEMŞİRELERİN UYKU DÜZENİNİN BESLENME DURUMUNA ETKİSİ. JSHS. 2022;7:823–834.
MLA
Uzdil, Zeynep, ve Seda Kaya. “NÖBET SİSTEMİYLE ÇALIŞAN HEMŞİRELERİN UYKU DÜZENİNİN BESLENME DURUMUNA ETKİSİ”. Samsun Sağlık Bilimleri Dergisi, c. 7, sy 3, Aralık 2022, ss. 823-34, doi:10.47115/jshs.1186285.
Vancouver
1.Zeynep Uzdil, Seda Kaya. NÖBET SİSTEMİYLE ÇALIŞAN HEMŞİRELERİN UYKU DÜZENİNİN BESLENME DURUMUNA ETKİSİ. JSHS. 01 Aralık 2022;7(3):823-34. doi:10.47115/jshs.1186285
Cited By
Examining the Food Label Reading Habits and Attitudes Towards Healthy Nutrition Among Healthcare Professionals: A Cross-Sectional Study
Turkish Journal of Health Science and Life
https://doi.org/10.56150/tjhsl.1445060