Sistematik İnceleme ve Bibliyometrik Analiz Yöntemleri ile Hemşirelikte Güçlendirme

Öz

Amaç: Bu çalışmada, sistematik literatür taraması ile birlikte bibliyometrik göstergeler kullanılarak, hemşirelikte güçlendirme kavramına ilişkin yayımlanan araştırmaların genel bir özetinin sunulması amaçlanmaktadır. Yöntem: Hemşirelikte güçlendirme eğilimlerini belirlemek ve veriler arasındaki kümelenmeyi ortaya çıkarmak için sistematik inceleme ve bibliyometrik analiz yöntemleri kullanılmıştır. Hemşirelikte güçlendirme konusunda toplamda 450 makale; araştırma yöntemi ve alanı, yıllara göre makale sayısı, en çok atıf alan makaleler sistematik inceleme yapılarak derlenmiş; anahtar kelime ağı, dergi ortak atıf ağı ve yazar ortak atıf ağ faktörleri bakımından VOS viewer programında analiz edilmiştir. Bulgular: Hemşirelikte güçlendirme araştırmalarının zaman içerisinde ivme kazandığı tespit edilmiştir. COVID-19 pandemisinin Dünya üzerinde yaratmış olduğu etki ve sağlık çalışanlarının bu süreçte yaşamış olduğu olumsuz sonuçlar dikkate alındığında kavram üzerine daha fazla araştırmanın yapılacağı öngörülmektedir. Ayrıca araştırma bulgularımızda güçlendirme kavramının iş tatmini, hemşirelik, psikolojik ve yapısal güçlendirme, tükenmişlik, liderlik, uzun dönem bakım ve iş çevresi kavramları ile güçlü ilişki içerisinde olduğu ağ analizi ile belirlenmiştir. Sonuçlar ve Öneriler: Bu çalışmada, hemşirelik ve güçlendirme kavramlarının birlikte yoğun bir şekilde kullanıldığı ve yıllar itibari ile hemşirelikte güçlendirme konusunda yapılan yayınların artış eğiliminde olduğu ortaya konulmuştur. Bu durum hemşireler için güçlendirme kavramının stratejik bir öneme sahip olduğunu göstermektedir. Sağlık hizmetleri yönetiminde bakım kalitesine doğrudan etkisi bulunan hemşirelerin, kendilerini güçlü hissetmelerini sağlayacak, örgütsel süreçlere pozitif katılımını destekleyecek ve motivasyon kaynağı olabilecek güçlendirme faaliyetlerinin tüm yönetim kademesi tarafından benimsenmesi konusunda farkındalık yaratılmalıdır.

Anahtar Kelimeler

• Hemşirelik
• Güçlendirme
• Sağlık Hizmetleri
• Bibliyometrik
• COVID-19

EMPOWERMENT IN NURSING BY SYSTEMATIC LITERATURE REVIEW AND BIBLIOMETRIC ANALYSIS METHODS

Öz

AAim: In this study, it is aimed to present an overall summary of the research published related to the concept of empowerment in nursing by using a systematic literature review and bibliometric indicators. Method: Systematic review and bibliometric analysis methods were used to determine the empowerment tendencies in nursing and to reveal the clustering of the data. A total of 450 articles on empowerment in nursing, research methods and fields, article number by years and the most cited articles were complied by using systematic review, and they were analyzed by VOS viewer software in terms of the key word network, journal co-citation network and author co-citation network factors. Results: It has been determined that empowerment research in nursing has gained momentum over time. When the impact of COVID-19 pandemic which has created on the Earth and the negative results that have been experienced by healthcare staff during this process are taken into consideration, it is also predicted that more research will be conducted on the concept. In addition, it has been determined in our study by network analysis that the concept of empowerment has a strong relation with the concepts of job satisfaction, nursing, psychological and constructional empowerment, burnout, leadership, long-term care and work environment. Conclusions and Suggestions: In this study, it has been revealed that the concepts of nursing and empowerment have been used together intensively, and the publications issued on empowerment in nursing have been increasing by years. This shows that the concept of empowerment has a strategic importance for nurses. Awareness should be raised about the adoption of empowerment activities, which will make nurses, who have a direct impact on the quality of care in health services management, feel powerful, support their positive participation in organizational processes, and be a source of motivation, by all management levels.

Anahtar Kelimeler

• Nursing
• Empowerment
• Health service
• Bibliometric
• COVID-19

Kaynakça

1. Abbasi, S., Ghafari, S., Shahriari, M., & Shahgholian, N. (2019). Effect of moral empowerment program on moral distress in intensive care unit nurses. Nursing Ethics, 26(5), 1494-1504.
2. Aiken, L. H., Smith, H. L., Lake, E. T. (1994). Lower medicare mortality among a set of hospitals known for good nursing care. Medical Care, 32, 771-787.
3. Albrecht, S. L. & Andreetta, M. (2011). The influence of empowering leadership, empowerment and engagement on affective commitment and turnover ıntentions in community health service workers, Leadership in Health Services, 24(3), 228-237.
4. Armellino, D., Griffin, M. T. & Fitzpatrick, J. J. (2010). Structural empowerment and patient safety culture among registered nurses working in adult critical care units, Journal of Nursing Management, 18, 796–803.
5. Balay‐odao, E. M., Cruz, J. P., Alquwez, N., Al Otaibi, K., Al Thobaity, A., Alotaibi, R. S., ... & Danglipen, C. C. (2022). Structural empowerment and work ethics influence on the work engagement of millennial nurses. Journal of Nursing Management, 30(2), 501-510.
6. Baynal Doğan, T. G., Doğan, S., & Aykan, E. (2021). Liderlik tarzlarının bibliyometrik analizi. Erciyes Akademi, 35(1), 161-189.
7. Bayram, Ö. (1998). Atıf verisi (citation data) ve enformetrik yasalar: Türk kütüphanecilik literatüründeki doktora tezleri üzerinde bir uygulama. Türk Kütüphaneciliği, 12(1), 21-32.
8. Bradbury-Jones, C., Sambrook, S., & Irvine, F. (2011). Empowerment and being valued: a phenomenological study of nursing students' experiences of clinical practice. Nurse Education Today, 31(4), 368-372. Burkhard, M. A. & Nathaniel K. A. (2013). Çağdaş hemşirelikte etik. (Çev. Ş. Alpar, N. Bahçecik, Ü. Karabacak, Ü.). 3. Baskı, İstanbul Medikal Yayıncılık, İstanbul.

9. Chang, L. C., Liu, C. H. (2008). Employee empowerment, innovative behavior and job productivity of public health nurses: A cross-sectional questionnaire survey. International Journal of Nursing Studies, 45, 1442-1448.
10. Cobo, M. J., López‐Herrera, A. G., Herrera‐Viedma, E., & Herrera, F. (2011). Science mapping software tools: Review, analysis, and cooperative study among tools. Journal of the American Society for information Science and Technology, 62(7), 1382-1402.
11. Conger, J. A., & Kanungo, R. N. (1988). The empowerment process: Integrating theory and practice. Academy of Management Review, 13(3), 471-482.
12. CostaFreire, C. M., & Azevedo, R. M. (2015). Empowering and trustful leadership: ımpact on nurses’ commitment, Personnel Review, 44(5), 702-719.
13. Çavuş, M. F. & Demir Y. (2010). The impacts of structural and psychological empowerment on burnout: A research on staffnurses in Turkish state hospitals. Canadian Social Science, 6(4), 63-72.
14. Çevirme, A. & Kurt, A. (2020). COVID-19 pandemisi ve hemşirelik mesleğine yansımaları. Avrasya Sosyal ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi (ASEAD), 7(5), 46-52.
15. Deliktas Demirci, A., Oruc, M., & Kabukcuoglu, K. (2021). ‘It was difficult, but our struggle to touch lives gave us strength’: The experience of nurses working on COVID‐19 wards. Journal of Clinical Nursing, 30(5-6), 732-741.
16. Er, F. & Altunbaş, S. (2014). Hemşirelikte personel güçlendirme. Sağlık ve Hemşirelik Yönetimi Dergisi, 3(1), 155-160. Erstad M. (1997). Empowerment and organizational change. International Journal of Contemporary Hospitality Management, 9(7), 325-333.
17. Fitzpatrick, J. J., Campo, T. M., Graham, G. & Lavandero, R. (2010). Certification, empowerment, and intent to leave current position and the profession among critical care nurses, Amerıcan Journal of Critical Care, 19(3), 218-229.
18. Hajbaghery, M. A., & Salsali, M. (2005). A model for empowerment of nursing in Iran. BMC Health Services Research, 5(1), 1-11.
19. Hauck, A., Griffin, M. T., & Fitzpatrick, J. J. (2011). Structural empowerment and anticipated turnover among critical care nurses, Journal of Nursing Management, 19, 269–276.
20. Imani, B., Mirezati, S.Z. & Saberi, M. K. (2019). A bibliometric analysis of international journal of nursing studies (1963 – 2018). Library Philosophy and Practice, 1-14.
21. Kanter, R. M. (1993). Men and Women of the Corporation. New York: Basic Books, Inc.
22. Kirst-Ashman, K. K. & Hull, G. H. (2018). Generalist Practise with Organizations and Communities. Seventh Edition, USA: Cengage Learning, ISBN: 978-1-305-94329-2.
23. Kocabaş, A. (2020). COVID-19 Pandemisi ve Sağlığın Sosyal Bileşenleri. Ankara: Türk Toraks Derneği COVID-19 E-Kitapları Serisi, ISBN: 978-605-06717-2-8.
24. Koçel, T. (2015). İşletme Yöneticiliği (16. baskı). Beta Basım.
25. Küçüksarı, T. (2020). Hemşirelikte Personel Güçlendirmenin İş Performansı ve Bakım Davranışları ile İlişkisi. Hemşirelikte Yönetim Anabilim Dalı. Yüksek Lisans Tezi. İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, İstanbul.
26. Laschinger, H. K. S., Finegan, J., Shamian, J., & Wilk, P. (2001). Impact of structural and psychological empowerment on job strain in nursing work settings: Expanding Kanter’s model. The Journal of Nursing Administration, 31(5), 260-272.
27. Leggat, S. G., Bartram, T., Casimir, G. & Stanton, P. (2010). Nurse perceptions of the quality of patient care: Confirming the importance of empowerment and job satisfaction, Health Care Manage Review, 35(4), 355- 364.
28. Manojlovich, M. (2007). Power and empowerment in nursing: Looking back wardto inform the future". The Online Journal of Issues in Nursing. 12(1), 325–333.
29. Martin-Crawford, L. (1999). Empowerment in healthcare, participation & empowerment: An International Journal, 7(1), 15-24.
30. McCarthy V., & Freeman, L. H. (2008). A multidisciplinary concept analysis of empowerment: Implications for nursing. The Journal of Theory Constuction & Testing, 12(2):68-74.
31. Merigó, J. M., & Yang, J. B. (2017). Accounting research: A bibliometric analysis. Australian Accounting Review, 27(1), 71–100.
32. Moher D, Liberati A, Tetzlaff J, Altman D. G. (2015). Preferred reporting ıtems for systematic reviews and meta-analyses: The PRISMA statement. Anti Cancer Res. 35(8), 4419-4424. doi:10.1371/journal.pmed.1000097
33. Mulet-Forteza, C., Martorell-Cunill, O., Merigó, J. M., Genovart-Balaguer, J. & Mauleon-Mendez, E. (2018). Twenty five years of the journal of travel & tourism marketing: A bibliometric ranking. Journal of Travel & Tourism Marketing, 35(9), 1201-1221
34. Mulyadi, M., Dedi, B., Hou, W. L., Huang, I. C., & Lee, B. O. (2022). Nurses’ experiences of emergency department triage during the COVID‐19 pandemic in Indonesia. Journal of Nursing Scholarship, 54(1), 15-23.
35. Nebioğlu, O. (2019). Turizm ve yiyecek tüketimi: Uluslararası alanyazın üzerine bibliyometrik bir analiz. Seyahat ve Otel İşletmeciliği Dergisi, 16(1), 71-88.
36. Özbaş, A., & Tel, H. (2013). Hemşirelikte güç ve güçlendirme. Ege Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Dergisi, 29(3), 70-78.
37. Özel, Ç. H., & Kozak, N. (2012). Turizm pazarlaması alanının bibliyometrik profili (2000-2010) ve bir atıf analizi çalışması. Türk Kütüphaneciliği, 26(4), 715-733.
38. Pedrazza, M., Berlanda, S., Trifiletti, E., & Minuzzo, S. (2018). Variables of individual difference and the experience of touch in nursing. Western Journal of Nursing Research, 40(11), 1614–1637. http://doi.org/10.1177/0193945917705621
39. Spreitzer, G. M. (1995). Psychological empowerment in the workplace: Dimension, measurement, andvalidation. The Academy of Management Journal, 38(5), 1442-1465.
40. Şen, G. (2010). Üçüncü Basamak Sağlık Kuruluşlarında Çalışan Hemşirelerin Personel Güçlendirme Algılamalarına İlişkin Bir Uygulama: Zonguldak Karaelmas Üniversitesi Örneği. İşletme Anabilim Dalı. Yüksek lisans tezi. Zonguldak Karaelmas Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü. Zonguldak. Van Eck, N. J., & Waltman, L. (2010). Software survey: VOS viewer, a computer program for bibliometric mapping. Scientometrics, 84(2), 523-538.
41. Van Eck, N. J., Waltman, L., Dekker, R., & van den Berg, J. (2010). A comparison of two techniques for bibliometric mapping: Multi dimensional scalingand VOS. Journal of the American Society for Information Science and Technology, 61(12), 2405-2416.
42. Wang, B., Pan, S. Y., Ke, R. Y., Wang, K. & Wei, Y.M. (2014). An overview of climate change vulnerability: A bibliometric analysis based on web of science database. Natural Hazards, 74(3), 1649-1666.
43. Wong, C. A. & Laschinger, H. (2012). Authentic Leadership, performance, and job satisfaction: The mediating role of empowerment. Journal of Advanced Nursing, 69(4), 947–959.
44. Yang, J., Liu, Y., Chen, Y. & Pan, X. (2014). The effect of structural empowerment and organizational commitment on Chinese nurses’ job satisfaction. Applied Nursing Research, 27(3), 186-191.
45. Yang, L., Chen, Z., Liu, T., Gong, Z., Yu, Y. & Wang, J. (2013). Global Trends of solid waste research from 1997 to 2011 by using bibliometric analysis. Scientometrics, 96(1), 133-146.
46. Yüksel, O. & Adıgüzel, O. (2012). Kamu hastaneleri birliği kapsamında yer alan sağlık kurumlarında çalışanlar açısından personel güçlendirmenin iş tatmini ve iş motivasyonu üzerine etkilerinin çeşitli değişkenlere göre incelenmesi. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 8(3), 1019-1027.
47. Zou, X., Yue, W. L. & Vu, H. L. (2018). Visualization and Analysis of mapping knowledge domain of road safety studies, Accident Analysis and Prevention, 118, 131-145.