Araştırma Makalesi

Otizmli Çocuklarda Müzik Terapisinin Duyusal İşlemleme, Adaptif Davranış ve Sosyal Etkileşim Üzerine Etkisi

Cilt: 10 Sayı: 3 25 Aralık 2025
PDF İndir
TR EN

Otizmli Çocuklarda Müzik Terapisinin Duyusal İşlemleme, Adaptif Davranış ve Sosyal Etkileşim Üzerine Etkisi

Öz

Amaç: Otizmli çocuklarda duyusal işlemleme güçlükleri, adaptif davranış sınırlılıkları ve sosyal etkileşim zorlukları sıkça gözlenmektedir. Bu çalışmada otizm spektrum bozukluğu olan çocuklarda müzik terapisinin duyusal işlemleme, adaptif davranış ve sosyal etkileşim üzerine etkilerinin incelenmesi amaçlandı. Yöntem: Hacettepe Üniversitesi Ergoterapi Bölümü’nde yürütülen randomize kontrollü çalışmaya 6–10 yaş aralığında otizm tanılı 20 çocuk katıldı (müdahale=11, kontrol=9). Müdahale grubuna 6 hafta boyunca duyu bütünleme tedavi programına ek olarak doğaçlama müzik terapisi uygulanırken, kontrol grubuna yalnızca duyu bütünleme tedavi programı uygulandı. Veriler Dunn Duyu Profili ve Adaptif Davranış Skalası ile toplandı ve nonparametrik testlerle analiz edildi. Bulgular: Müdahale grubunda kontrol grubuna kıyasla Dunn Duyu Profilinde oral duyusal işlem (p=0.036), duygusal sosyal cevaplar (p=0.046) ve zayıf kayıt (p=0.016); Adaptif Davranış Skalasında ise bağımsız fonksiyon (p=0.009), fiziksel gelişim (p=0.026), kendi kendini yürütme (p=0.041) ve uyum (p=0.012) alt parametrelerinde anlamlı gelişmeler bulundu. Kontrol grubunda anlamlı değişim saptanmadı. Sonuçlar ve Öneriler: Bulgular, müzik terapisinin otizm spektrum bozukluğu olan çocuklarda duyusal işlemleme, adaptif davranış ve sosyal etkileşim alanlarında olumlu etkiler sağlayabileceğine dair ön kanıtlar sunmaktadır. Özellikle bağımsızlık, duygusal-sosyal yanıtlar ve uyum gibi günlük yaşama doğrudan yansıyan becerilerde kaydedilen gelişmeler, müzik terapisinin duyu bütünleme temelli müdahalelere entegre edilmesinin klinik açıdan faydalı olabileceğini göstermektedir. Daha geniş örneklemlerle, farklı yaş gruplarını kapsayan ve uzun dönemli takip içeren çalışmalar yapılması; ayrıca müzik terapisinin okul ve ev ortamındaki uygulanabilirliğinin araştırılması önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler

Etik Beyan

Çalışmaya ait etik izin Hacettepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Araştırma Etik Kurulu’ndan, 4144426 sayılı karar ile alınmıştır.

Teşekkür

Yazarlar araştırmaya katılan tüm çocuklara ve ailelerine teşekkürlerini sunmaktadır.

Kaynakça

  1. Amerikan Psikiyatri Derneği. (2013). Ruhsal bozuklukların tanısal ve sayıltılı el kitabı (5. baskı; DSM-5). Arlington, VA: American Psychiatric Publishing.
  2. Baranek, G. T., David, F. J., Poe, M. D., Stone, W. L., & Watson, L. R. (2006). Sensory Experiences Questionnaire: Discriminating sensory features in young children with autism, developmental delays, and typical development. Journal of Child Psychology and Psychiatry, 47(6), 591–601. https://doi.org/10.1111/j.1469- 7610.2005.01546.x.
  3. Başal, H. (1997). İlkokul çocukları için uyumsal davranış ölçeği (AAMD Adaptive Behavior Scale, Public School Version, 1974) bir geçerlik-güvenirlik çalışması. Education and Science, 21(105), 59–66.
  4. Bieleninik, Ł., Geretsegger, M., Mössler, K., Assmus, J., Thompson, G., Gattino, G., … Gold, C.; TIME-A Study Team. (2017). Effects of improvisational music therapy vs enhanced standard care on symptom severity among children with autism spectrum disorder: The TIME-A randomized clinical trial. JAMA, 318(6), 525–535. https://doi.org/10.1001/jama.2017.9478
  5. Centers for Disease Control and Prevention. (2025). Prevalence and early identification of autism spectrum disorder among children aged 4 and 8 years — Autism and Developmental Disabilities Monitoring (ADDM) Network, 16 sites, United States, 2022. MMWR Surveillance Summaries, 74(SS-2), 1–22. https://doi. org/10.15585/mmwr.ss7402a1
  6. Chen, Y. L., Schneider, M., & Patten, K. (2022). Exploring the role of interpersonal contexts in peer relationships among autistic and non-autistic youth in integrated education. Frontiers in Psychology, 13, 946651. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2022.946651
  7. De Witte, M., Pinho, A. D. S., Stams, G. J., Moonen, X., Bos, A. E., & Van Hooren, S. (2022). Music therapy for stress reduction: a systematic review and meta-analysis. Health Psychology Review, 16(1), 134-159.
  8. Dunn, W., & Daniels, D. B. (2002). Initial development of the Infant/Toddler Sensory Profile. Journal of Early Intervention, 25(1), 27–41. https://doi.org/10.1177/105381510202500104

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

İş Terapisi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

25 Aralık 2025

Gönderilme Tarihi

4 Eylül 2025

Kabul Tarihi

30 Eylül 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 10 Sayı: 3

Kaynak Göster

APA
Akyürek, G., Bumin, G., Çelik, E., Kaya Öztürk, L., & Gürlek, S. (2025). Otizmli Çocuklarda Müzik Terapisinin Duyusal İşlemleme, Adaptif Davranış ve Sosyal Etkileşim Üzerine Etkisi. Samsun Sağlık Bilimleri Dergisi, 10(3), 451-468. https://doi.org/10.47115/jshs.1778146
AMA
1.Akyürek G, Bumin G, Çelik E, Kaya Öztürk L, Gürlek S. Otizmli Çocuklarda Müzik Terapisinin Duyusal İşlemleme, Adaptif Davranış ve Sosyal Etkileşim Üzerine Etkisi. JSHS. 2025;10(3):451-468. doi:10.47115/jshs.1778146
Chicago
Akyürek, Gökçen, Gonca Bumin, Elif Çelik, Leyla Kaya Öztürk, ve Sedanur Gürlek. 2025. “Otizmli Çocuklarda Müzik Terapisinin Duyusal İşlemleme, Adaptif Davranış ve Sosyal Etkileşim Üzerine Etkisi”. Samsun Sağlık Bilimleri Dergisi 10 (3): 451-68. https://doi.org/10.47115/jshs.1778146.
EndNote
Akyürek G, Bumin G, Çelik E, Kaya Öztürk L, Gürlek S (01 Aralık 2025) Otizmli Çocuklarda Müzik Terapisinin Duyusal İşlemleme, Adaptif Davranış ve Sosyal Etkileşim Üzerine Etkisi. Samsun Sağlık Bilimleri Dergisi 10 3 451–468.
IEEE
[1]G. Akyürek, G. Bumin, E. Çelik, L. Kaya Öztürk, ve S. Gürlek, “Otizmli Çocuklarda Müzik Terapisinin Duyusal İşlemleme, Adaptif Davranış ve Sosyal Etkileşim Üzerine Etkisi”, JSHS, c. 10, sy 3, ss. 451–468, Ara. 2025, doi: 10.47115/jshs.1778146.
ISNAD
Akyürek, Gökçen - Bumin, Gonca - Çelik, Elif - Kaya Öztürk, Leyla - Gürlek, Sedanur. “Otizmli Çocuklarda Müzik Terapisinin Duyusal İşlemleme, Adaptif Davranış ve Sosyal Etkileşim Üzerine Etkisi”. Samsun Sağlık Bilimleri Dergisi 10/3 (01 Aralık 2025): 451-468. https://doi.org/10.47115/jshs.1778146.
JAMA
1.Akyürek G, Bumin G, Çelik E, Kaya Öztürk L, Gürlek S. Otizmli Çocuklarda Müzik Terapisinin Duyusal İşlemleme, Adaptif Davranış ve Sosyal Etkileşim Üzerine Etkisi. JSHS. 2025;10:451–468.
MLA
Akyürek, Gökçen, vd. “Otizmli Çocuklarda Müzik Terapisinin Duyusal İşlemleme, Adaptif Davranış ve Sosyal Etkileşim Üzerine Etkisi”. Samsun Sağlık Bilimleri Dergisi, c. 10, sy 3, Aralık 2025, ss. 451-68, doi:10.47115/jshs.1778146.
Vancouver
1.Gökçen Akyürek, Gonca Bumin, Elif Çelik, Leyla Kaya Öztürk, Sedanur Gürlek. Otizmli Çocuklarda Müzik Terapisinin Duyusal İşlemleme, Adaptif Davranış ve Sosyal Etkileşim Üzerine Etkisi. JSHS. 01 Aralık 2025;10(3):451-68. doi:10.47115/jshs.1778146

Samsun Sağlık Bilimleri Dergisi CC BY-NC 4.0 lisansına sahiptir.