Araştırma Makalesi

ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİNDE KRONOTİPİN, YEME TUTUMU VE BEDEN ALGISI İLE İLİŞKİSİNİN İNCELENMESİ

Cilt: 6 Sayı: 1 28 Mayıs 2021
PDF İndir
EN TR

ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİNDE KRONOTİPİN, YEME TUTUMU VE BEDEN ALGISI İLE İLİŞKİSİNİN İNCELENMESİ

Öz

Amaç: Bu çalışmada, yeme bozukluğu gelişimi açısından yüksek riskli grup olarak görülen üniversite öğrencilerinin kronotipinin öğrencilerin yeme tutumu ve beden algılarıyla ilişkisinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır.
Yöntem: Tanımlayıcı tipte olan bu çalışma bir devlet üniversitesinin 2020-2021 akademik yılında aktif olarak öğrenim görmekte olan ve çalışmaya katılmayı kabul eden 893 öğrencinin katılımı ile gerçekleştirildi. Veriler Google Formlar'da oluşturulan yapılandırılmış bir anket aracılığıyla, anket formunun öğrencilerin e-postasına gönderilmesiyle elde edilmiştir Verilerin değerlendirilmesinde tanımlayıcı istatistikler, X2 ve korelasyon testi kullanıldı. Çalışma için kurum ve etik kurul izinleri alnmış ve gönüllü katılım esas alınmıştır.
Bulgular: Çalışmaya katılan öğrencilerin çoğunlukla kadın cinsiyetinde (%72.2), hekim tarafından tanı konulmuş bir hastalığı bulunmayan (%82.5), normal kilolu (%68.5) ve yaş ortalaması olarak 21.23±3.80 yıl olduğu belirlendi. Öğrencilerin kronotipinin belirlenmesinde Sabahcıl Akşamcıl Testinden 47.54±9.17 ortalama puan ile ağırlıkta ara tip (%67.2) olduğu bulundu. Pandemi sürecinde kilosunu koruyan ve uyku alışkanlığında herhangi bir değişiklik olmayan ve kadın cinsiyetindeki öğrencilerin kronotipinin sabahçıl tipte olduğu belirlendi. Çalışmada öğrencilerinin kronotipi ile Yeme Tutum Testi alt boyutları (diyet yapma, bulimik davranış, oral ontrol davranışı) ve Bedeni Beğenme Ölçeği arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmamıştır (p> 0.05). Ancak öğrencilerin yaşı ve BKI değeri arttıkça ve uyku süresi azaldıkça Sabahçıl-Akşamcıl Testi puanın daha yüksek olduğu, sonucun istatistiksel olarak anlamlı olduğu bulunmuştur (sırasıyla r = 0.124, r= -0.148, r =0.069; p< 0.05).
Sonuç ve Öneriler: Pandemi sürecindeki vücut ağırlığındaki ve uyku alışkanlığındaki değişim ve cinsiyet gibi değişkenlerin kronotipler arasında istatistiksel olarak anlamlı fark gösterdiği belirlendi. Öğrencilerin hemşireler ve beslenme ve diyetetik uzmanları tarafından yürütülecek bireysel farklılıkların dikkate alındığı, sağlık danışmanlıklarına ihtiyacı açıktır. Ayrıca farklı yaş gruplarında, farklı örneklemlerle yapılacak ve sirkadiyen tercih ile beslenme alışkanlıkları, yeme bozuklukları ilişkisinin incelendiği, fiziksel aktivite ve besin tüketim kaydının alınması gibi yöntemlerle desteklenen ileri çalışmalara ihtiyaç vardır. 

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Anlı, G., Akın, A., Eker, H., & Özçelik, B. (2015). Bedeni beğenme ölçeği: geçerlik ve güvenirlik çalışması. The Journal of Academic Social Sciences Studys, 505-511.
  2. Arora, T., & Taheri, S. (2015). Associations among late chronotype, body mass index and dietary behaviors in young adolescents. International Journal of Obesity, 39(1), 39–44. https://doi.org/10.1038/ijo.2014.157
  3. Asher, G., & Sassone-Corsi, P. (2015). Time for food: the intimate interplay between nutrition, metabolism, and the circadian clock. Cell, 161(1), 84–92.
  4. Avalos, L., Tylka, T. L., & Wood-Barcalow, N. (2005). The Body Appreciation Scale: Development and psychometric evaluation. Body Image, 2(3), 285–297. https://doi.org/10.1016/j.bodyim.2005.06.002
  5. Bailey, K. A., Gammage, K. L., & van Ingen, C. (2017). How do you define body image? Exploring conceptual gaps in understandings of body image at an exercise facility. Body Image, 23, 69–79.
  6. Basnet, S., Merikanto, I., Lahti, T., Männistö, S., Laatikainen, T., Vartiainen, E., & Partonen, T. (2017). Associations of common noncommunicable medical conditions and chronic diseases with chronotype in a population-based health examination study. Chronobiology International, 34(4), 462–470. https://doi.org/10.1080/07420528.2017.1295050
  7. Bedont, J. L., & Blackshaw, S. (2015). Constructing the suprachiasmatic nucleus: a watchmaker's perspective on the central clockworks. Frontiers in Systems Neuroscience, 9, 74.
  8. Bricio-Barrios, J. A., Ríos-Silva, M., García-Rodríguez, R., Huerta, M., Del Toro-Equihua, M., Ortiz-Mesina, M., Trujillo, X. (2020). Anthropometric and dietary differences among Mexican older adults with and without adequate body image perception. Journal of Psychosomatic Research, 131, 109967.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Sağlık Kurumları Yönetimi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

28 Mayıs 2021

Gönderilme Tarihi

11 Mart 2021

Kabul Tarihi

24 Mart 2021

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2021 Cilt: 6 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Altınsoy, C., & Yılmaz Yavuz, A. (2021). ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİNDE KRONOTİPİN, YEME TUTUMU VE BEDEN ALGISI İLE İLİŞKİSİNİN İNCELENMESİ. Samsun Sağlık Bilimleri Dergisi, 6(1), 136-146. https://doi.org/10.47115/jshs.895176
AMA
1.Altınsoy C, Yılmaz Yavuz A. ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİNDE KRONOTİPİN, YEME TUTUMU VE BEDEN ALGISI İLE İLİŞKİSİNİN İNCELENMESİ. JSHS. 2021;6(1):136-146. doi:10.47115/jshs.895176
Chicago
Altınsoy, Canan, ve Ayten Yılmaz Yavuz. 2021. “ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİNDE KRONOTİPİN, YEME TUTUMU VE BEDEN ALGISI İLE İLİŞKİSİNİN İNCELENMESİ”. Samsun Sağlık Bilimleri Dergisi 6 (1): 136-46. https://doi.org/10.47115/jshs.895176.
EndNote
Altınsoy C, Yılmaz Yavuz A (01 Mayıs 2021) ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİNDE KRONOTİPİN, YEME TUTUMU VE BEDEN ALGISI İLE İLİŞKİSİNİN İNCELENMESİ. Samsun Sağlık Bilimleri Dergisi 6 1 136–146.
IEEE
[1]C. Altınsoy ve A. Yılmaz Yavuz, “ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİNDE KRONOTİPİN, YEME TUTUMU VE BEDEN ALGISI İLE İLİŞKİSİNİN İNCELENMESİ”, JSHS, c. 6, sy 1, ss. 136–146, May. 2021, doi: 10.47115/jshs.895176.
ISNAD
Altınsoy, Canan - Yılmaz Yavuz, Ayten. “ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİNDE KRONOTİPİN, YEME TUTUMU VE BEDEN ALGISI İLE İLİŞKİSİNİN İNCELENMESİ”. Samsun Sağlık Bilimleri Dergisi 6/1 (01 Mayıs 2021): 136-146. https://doi.org/10.47115/jshs.895176.
JAMA
1.Altınsoy C, Yılmaz Yavuz A. ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİNDE KRONOTİPİN, YEME TUTUMU VE BEDEN ALGISI İLE İLİŞKİSİNİN İNCELENMESİ. JSHS. 2021;6:136–146.
MLA
Altınsoy, Canan, ve Ayten Yılmaz Yavuz. “ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİNDE KRONOTİPİN, YEME TUTUMU VE BEDEN ALGISI İLE İLİŞKİSİNİN İNCELENMESİ”. Samsun Sağlık Bilimleri Dergisi, c. 6, sy 1, Mayıs 2021, ss. 136-4, doi:10.47115/jshs.895176.
Vancouver
1.Canan Altınsoy, Ayten Yılmaz Yavuz. ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİNDE KRONOTİPİN, YEME TUTUMU VE BEDEN ALGISI İLE İLİŞKİSİNİN İNCELENMESİ. JSHS. 01 Mayıs 2021;6(1):136-4. doi:10.47115/jshs.895176

Cited By

Samsun Sağlık Bilimleri Dergisi CC BY-NC 4.0 lisansına sahiptir.